7 nước ASEAN đến Đà Lạt học cách làm cà phê xanh, sạch
Khóa tập huấn tại Đà Lạt giúp ASEAN nâng kĩ thuật, tổ chức sản xuất, kết nối thị trường, phát triển cà phê xanh.
Trung tâm Khuyến nông quốc gia tổ chức lớp tập huấn “Sản xuất cà phê bền vững cho các nước ASEAN” từ 30/9 đến 2/10 tại Đà Lạt. Chương trình quy tụ 20 học viên đến từ 7 quốc gia ASEAN, tạo diễn đàn để cán bộ khuyến nông, người sản xuất, doanh nghiệp và mạng lưới cà phê trao đổi kinh nghiệm, cập nhật kĩ thuật và kết nối thị trường.
Từ kĩ thuật đến sản xuất xanh
Theo ông Đỗ Phan Tuấn, Trưởng phòng Truyền thông, Trung tâm Khuyến nông Quốc gia - Bộ Nông nghiệp & Môi trường (NN&MT), Việt Nam là bên tổ chức và hướng dẫn, trong khi đại diện các nước ASEAN tham dự với vai trò học viên. Nội dung tập huấn tập trung vào sản xuất, canh tác cà phê bền vững, trong đó có quản lí phân bón, quy trình sản xuất sạch và giải pháp nông nghiệp thông minh.
Các chuyên gia nhấn mạnh sản xuất cà phê xanh phải hình thành cả quy trình canh tác hợp lí, từ chăm sóc cây, quản lí đất, phân bón, phòng trừ sâu bệnh đến tổ chức sản xuất và tiêu thụ. Mục tiêu là ổn định năng suất, nâng chất lượng, giảm chi phí, giảm tác động môi trường và đáp ứng yêu cầu thị trường.
Ông Lê Quốc Thanh, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông quốc gia - Bộ NN & MT, cho rằng sản xuất cà phê bền vững trước hết phải dựa trên nền tảng kĩ thuật phù hợp, sử dụng hợp lí đầu vào, chăm sóc tốt cây trồng và sức khỏe đất. Kiểm soát chất lượng từ đồng ruộng tạo cơ sở nâng giá trị và tham gia các chuỗi thị trường tiêu chuẩn cao.
Tại lớp học, nội dung về kĩ thuật canh tác và quản lí tổng hợp sâu bệnh hại cây cà phê giúp học viên nhìn rõ mối liên hệ giữa sức khỏe cây trồng, sức khỏe đất, năng suất, chất lượng và môi trường.
Khuyến nông làm cầu nối
Một nội dung quan trọng của chương trình là vai trò của hệ thống khuyến nông trong chuyển giao tiến bộ kĩ thuật. Theo ông Lê Quốc Thanh, khuyến nông không chỉ hướng dẫn nông dân áp dụng quy trình sản xuất, mà còn hỗ trợ đổi mới phương thức sản xuất, nâng năng lực tổ chức và kết nối cơ quan quản lí, nhà khoa học, doanh nghiệp với người sản xuất.
Trong bối cảnh ngành cà phê hướng tới sản xuất xanh và đáp ứng yêu cầu xuất khẩu, lực lượng khuyến nông có vai trò đưa các yêu cầu kĩ thuật từ thị trường trở về đồng ruộng, đồng thời giúp nông dân hiểu và áp dụng thành quy trình cụ thể. Mỗi khâu đều cần được hướng dẫn thống nhất để tạo ra sản phẩm có chất lượng ổn định.
Chuyến tham quan mô hình sản xuất cà phê sạch Song Vũ là phần thực hành đáng chú ý. Học viên được quan sát trực tiếp phương thức tổ chức sản xuất, thực hành kĩ thuật ghép cà phê, nhận biết sâu bệnh hại và trao đổi về khả năng vận dụng tại từng quốc gia.
Qua hoạt động thực tế, những nội dung được trao đổi trong lớp được kết nối với đồng ruộng, giúp học viên quan sát trực tiếp, đặt câu hỏi và thảo luận khả năng vận dụng giải pháp vào điều kiện cụ thể của từng quốc gia.
Liên kết để nâng giá trị
Bên cạnh kĩ thuật canh tác, chương trình dành nội dung cho tổ chức sản xuất và liên kết thị trường. Ông Phạm Phú Ngọc, Giám đốc Nông nghiệp và Chương trình Nestcafe Plan Việt Nam, Trưởng đại diện Công ty Nestlé Việt Nam tại Tây Nguyên, tham gia giảng chuyên đề về tổ chức sản xuất, liên kết chuỗi và kết nối thị trường.
Người sản xuất cần liên kết, doanh nghiệp tham gia chuỗi, cơ quan quản lí và khuyến nông hỗ trợ kĩ thuật, thị trường trở thành một phần của quá trình sản xuất.
Đại diện các nước ASEAN cũng nhìn nhận giá trị thực tế của cách tiếp cận này. Ông Vasco Bartolomeu da Costa Simoes, đại diện Bộ Nông nghiệp, Chăn nuôi, Thủy sản và Lâm nghiệp Timor -Leste, cho biết khóa tập huấn giúp đoàn nâng cao kiến thức, kĩ năng và chủ động hơn trong công việc. Những nội dung về kĩ thuật bền vững, tổ chức sản xuất và liên kết thị trường phù hợp với Timor -Leste.
Ông Tanawat Sae Lin, thuộc Mạng lưới Doanh nghiệp Cộng đồng Nông dân Chế biến Cà phê Robusta Chumphon và Mạng lưới Trung tâm Học tập về Cà phê Robusta Chất lượng Toàn diện Chumphon của Thái Lan, đánh giá chương trình kết hợp hài hòa giữa bài học trên lớp và tham quan thực tế.
Hợp tác ASEAN cùng hướng xanh
Theo ông Lê Quốc Thanh, giá trị của lớp tập huấn không chỉ nằm ở kiến thức chuyên môn, mà còn ở tinh thần cởi mở, cầu thị và chia sẻ giữa học viên, chuyên gia và đại diện các quốc gia. Mỗi nước có điều kiện và kinh nghiệm khác nhau; trao đổi mô hình, khó khăn và giải pháp giúp kinh nghiệm của một nước trở thành nguồn tham khảo cho nước khác.
Ông Vasco Bartolomeu da Costa Simoes, cho biết Timor - Leste trân trọng những kiến thức được học từ các giảng viên Việt Nam và cho rằng chuyến tham quan khu vực nông thôn giúp đoàn hiểu rõ hơn về kĩ thuật sản xuất cà phê bền vững, tổ chức sản xuất và liên kết thị trường.
Trong khi đó, ông Tanawat Sae Lin cho rằng các mối quan hệ được hình thành tại Đà Lạt có thể tiếp tục góp phần tăng cường hợp tác nông nghiệp giữa các nước ASEAN. Hoạt động này cũng góp phần duy trì đào tạo luân phiên trong ASEAN dành cho nông dân và cán bộ.
Muốn xây dựng ngành cà phê xanh, sạch và đủ sức cạnh tranh trên thị trường xuất khẩu, quy trình phải bắt đầu từ đồng ruộng. Kĩ thuật canh tác phù hợp, sử dụng đầu vào hợp lí, quản lí sâu bệnh, chăm sóc đất, tổ chức sản xuất, liên kết chuỗi và kết nối thị trường triển khai đồng bộ.
Đây cũng là nơi lực lượng khuyến nông thể hiện vai trò đặc biệt. Khi nông dân được hướng dẫn đúng, doanh nghiệp đồng hành và các quốc gia cùng chia sẻ kinh nghiệm, cà phê ASEAN có thêm cơ hội phát triển hiệu quả, bền vững, có trách nhiệm với người sản xuất, cộng đồng và môi trường.
