-
20/11/2026 14:50 Luật sư Đặng Thành Trí: Pháp luật vẫn có thể bảo hộ tác phẩm AI
Nhà báo Thẩm Hồng Thụy đặt vấn đề với luật sư Đặng Thành Trí về khả năng bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với các sản phẩm âm nhạc do AI tạo ra tại Việt Nam. Cụ thể, ông muốn làm rõ nếu một ca khúc được AI sáng tác hoàn toàn, từ giai điệu đến ca từ, thì pháp luật hiện hành có công nhận quyền tác giả hay không; đồng thời, những công đoạn nào trong quá trình sáng tạo được xem xét bảo hộ.
Luật sư Đặng Thành Trí cho biết, dù có thể còn những tranh luận về việc công nhận AI là chủ thể sáng tạo trong lĩnh vực nghệ thuật, pháp luật vẫn có thể bảo hộ tác phẩm được tạo ra với sự hỗ trợ của AI nếu đáp ứng các điều kiện nhất định. Yếu tố quan trọng là phải chứng minh được con người có đóng góp mang tính quyết định vào quá trình hình thành tác phẩm, đồng thời có khả năng chịu trách nhiệm pháp lý đối với nội dung và tính hợp pháp của sản phẩm.

Luật sư Đặng Thành Trí tại buổi toạ đàm. Theo ông, người sử dụng AI phải chứng minh được vai trò sáng tạo thực chất của mình, không chỉ đơn thuần đưa ra một câu lệnh rồi nhận kết quả. Quá trình tương tác, đặt prompt, chỉnh sửa, lựa chọn và hoàn thiện sản phẩm cần được ghi nhận, lưu giữ bằng hồ sơ hoặc tài liệu phù hợp. Đây sẽ là cơ sở để cơ quan có thẩm quyền đánh giá mức độ đóng góp của con người và xem xét việc bảo hộ tác phẩm.
Bên cạnh đó, tác phẩm phải bảo đảm tính sáng tạo và không xâm phạm quyền tác giả đối với các nguồn dữ liệu đầu vào. Nếu người sáng tạo sử dụng AI như một công cụ để thể hiện ý tưởng, tự điều chỉnh và hoàn thiện sản phẩm mà không sao chép hoặc vi phạm quyền của người khác, tác phẩm vẫn có thể được xem xét bảo hộ tương tự một sáng tác âm nhạc thông thường.
Khi được nhà báo Thẩm Hồng Thụy hỏi về đối tượng được bảo hộ là câu lệnh đầu vào hay sản phẩm âm nhạc đầu ra, luật sư Đặng Thành Trí nhấn mạnh trọng tâm bảo hộ là tác phẩm hoàn chỉnh. Tuy nhiên, ông cũng đề cập đến khả năng câu lệnh (prompt) được bảo hộ trong một số trường hợp theo quy định pháp luật liên quan. Theo luật sư, việc lưu lại prompt, lịch sử tương tác và các phiên bản chỉnh sửa có ý nghĩa quan trọng trong việc chứng minh đóng góp sáng tạo của con người.

Các đại biểu tại buổi toạ đàm. -
20/11/2026 14:45 Ca sĩ AI hát là sự pha trộn giọng, thiếu bản sắc
Sau khi nghe ca khúc do AI thể hiện, nhà báo Thẩm Hồng Thụy nhận xét giọng hát trong sản phẩm có sự tổng hợp nhiều màu sắc giọng ca từng được công chúng biết đến, tạo nên nét khàn đặc trưng và khá mới lạ. Theo ông, chính sự pha trộn này tạo ấn tượng ban đầu, khiến người nghe nhớ đến giọng hát bởi có những nét riêng biệt. Từ đó, ông đề nghị nhạc sĩ Nguyễn Thái Dương nhận xét sâu hơn về bản phối, giai điệu và đặc biệt là phần thể hiện giọng hát.

Nhà báo Thẩm Hồng Thuỵ trình bày ý kiến tại buổi toạ đàm. Nhạc sĩ Nguyễn Thái Dương đánh giá bản phối của ca khúc rất hay, mới lạ và tạo được sự chú ý. Tuy nhiên, với giọng hát AI, anh cho rằng sau khi tiếp xúc và làm việc nhiều với công nghệ này, có thể nhận ra số lượng kiểu giọng và cách thể hiện còn khá hạn chế. AI thường tạo ra một số dạng giọng nam, nữ với những đặc điểm tương đối giống nhau, khiến sản phẩm ban đầu có thể hấp dẫn nhưng dễ gây cảm giác nhàm chán khi nghe nhiều lần. Anh ví âm nhạc do AI tạo ra như một món ăn an toàn: lúc đầu có thể thấy ngon, nhưng càng thưởng thức càng thiếu sự mới mẻ và chiều sâu.
Ở góc nhìn khác, đạo diễn Hoàng Vũ cho biết bản nhạc AI mang đến cho ông cảm giác lạ lẫm và kích thích sự tò mò. Ông đặc biệt ấn tượng với cách xử lý những nốt cao, thấp, những đoạn luyến láy và chuyển giọng khá linh hoạt, tạo nên trải nghiệm âm nhạc mới. Theo ông, cần phân biệt giữa cảm giác thích thú khi lần đầu tiếp xúc với một sản phẩm mới và khả năng tạo dấu ấn cảm xúc lâu dài. AI có thể khiến người nghe hào hứng, muốn nghe lại khoảng vài lần, nhưng chưa chắc tạo được sự gắn bó bền bỉ như những giọng ca có cá tính riêng.

Luật sư Đặng Thành Trí phát biểu tại buổi toạ đàm. Đạo diễn Hoàng Vũ cho rằng mỗi nghệ sĩ như Khánh Ly, Ngọc Ánh hay Tuấn Ngọc đều có màu sắc và cách truyền tải cảm xúc khác nhau. Chính sự khác biệt trong giọng hát, cách thể hiện và dấu ấn cá nhân giúp một ca khúc có thể được nghe hàng trăm lần mà không gây nhàm chán. Trong khi đó, AI hiện tạo ra sự thích thú nhờ những đặc điểm kỹ thuật mới lạ, nhưng để đọng lại sâu sắc trong lòng người nghe vẫn cần chất con người.
-
20/11/2026 14:40 Các khách mời cùng nghe bản "Dấu chân địa đàng" do AI thể hiện
-
20/11/2026 14:30 Ca sĩ Ngọc Ánh: AI không thể có cảm xúc khi biểu diễn
Nhà báo Thẩm Hồng Thụy đặt câu hỏi với ca sĩ Ngọc Ánh về khả năng AI truyền tải và duy trì cảm xúc trong một ca khúc, cả đối với người biểu diễn lẫn khán giả. Ông gợi mở rằng, khác với nhạc không lời, nơi người nghe có thể tự do đồng sáng tạo cảm xúc và cách diễn giải, một ca khúc còn phụ thuộc nhiều vào cách thể hiện của ca sĩ. Vì vậy, vấn đề đặt ra là liệu một sản phẩm âm nhạc do AI tạo ra có thể nuôi dưỡng cảm xúc lâu dài, bền bỉ như tác phẩm được sáng tạo và thể hiện bởi nghệ sĩ thực thụ hay không.
Ca sĩ Ngọc Ánh cho rằng yếu tố làm nên sức sống của một ca khúc chính là phần hồn, được truyền tải từ trái tim và tâm hồn của người nghệ sĩ. Theo chị, AI có thể mô phỏng cao độ, tiết tấu, cách lên xuống của giọng hát; nhưng khó thể hiện những sắc thái tinh tế như sự mềm mại, nhẹ nhàng, nghẹn ngào hay day dứt. Đây là những cảm xúc xuất phát từ trải nghiệm sống, ký ức và sự đồng cảm của người ca sĩ với thông điệp mà nhạc sĩ gửi gắm trong tác phẩm.

Ca sĩ Ngọc Ánh tại buổi toạ đàm. Ảnh: H.Q Để minh họa, ca sĩ Ngọc Ánh nhắc đến ca khúc Bông hồng cài áo. Chị cho biết khi thể hiện bài hát này, ký ức về người mẹ đã mất khiến cảm xúc của chị trở nên đặc biệt. Hình ảnh bông hồng trắng trên vai mang ý nghĩa khác biệt đối với người không còn mẹ. Chính trải nghiệm cá nhân ấy giúp chị truyền tải nỗi xúc động chân thực đến người nghe, điều mà AI khó có thể tái hiện bằng sự thấu cảm thực sự.
Nữ ca sĩ ví AI như một robot có thể hỗ trợ hoặc thay thế con người ở một số thao tác, nhưng không có linh hồn và trải nghiệm sống của con người. Theo chị, AI thực chất được hình thành từ việc tổng hợp tri thức do con người tạo ra, chứ không tự có những ký ức, tình cảm và trải nghiệm cá nhân. Vì vậy, công nghệ có thể hỗ trợ quá trình sản xuất âm nhạc, nhưng phần hồn của ca khúc vẫn phải được tạo nên từ cảm xúc chân thật của người nghệ sĩ.
-
20/11/2026 14:20 Đạo diễn Hoàng Vũ: AI không thể thay thế hoàn toàn con người trong hoạt động nghệ thuật
Nhà báo Thẩm Hồng Thụy đặt câu hỏi với đạo diễn Hoàng Vũ, về mức độ hỗ trợ của AI trong các công đoạn sáng tác âm nhạc và sản xuất phim ảnh. Đặc biệt, là khả năng tiết kiệm sức lao động, thời gian và chi phí. Ông muốn làm rõ AI đang giúp những người làm nghệ thuật thay đổi quy trình sản xuất như thế nào.
Đạo diễn Hoàng Vũ cho rằng: AI giúp công việc sản xuất và đạo diễn trở nên nhanh chóng, thuận tiện hơn. Ông xem AI như một người trợ lý chuyên nghiệp về mặt kỹ thuật. Có thể đưa ra nhiều phương án để người làm nghệ thuật thử nghiệm và lựa chọn. Trong lĩnh vực điện ảnh, AI đặc biệt hữu ích ở giai đoạn tiền kỳ, giúp nhà sản xuất và đạo diễn hình dung trước các phương án thực hiện, thử nghiệm nhiều ý tưởng mà không phải tốn kém chi phí sản xuất thực tế.
Tương tự như việc xây dựng storyboard (bản phân cảnh) để mô tả hình ảnh, góc máy và bối cảnh trước khi ra trường quay, AI giúp các thành viên trong ê-kíp có thêm phương án tham khảo. Qua đó, hạn chế những thử nghiệm không cần thiết và tiết kiệm nguồn lực.

Đạo diễn Hoàng Vũ tại buổi toạ đàm. Ảnh: H.Q Tuy nhiên, đạo diễn Hoàng Vũ nhấn mạnh AI không thể thay thế hoàn toàn con người trong hoạt động nghệ thuật. Bởi yếu tố quan trọng nhất làm nên giá trị của một tác phẩm vẫn là cảm xúc. Theo ông, AI có thể tạo ra những phương án mang sắc thái cảm xúc nhất định, nhưng chất lượng và chiều sâu của những cảm xúc này còn thiếu ổn định, đôi khi phụ thuộc vào sự tình cờ hoặc khả năng diễn đạt câu lệnh của người sử dụng. Những yêu cầu như hát da diết, lãng mạn, thổn thức hay buồn hơn rất khó được AI hiểu trọn vẹn, bởi cảm xúc vốn không có những định nghĩa hay thước đo cụ thể.
Ông cho rằng việc truyền tải cảm xúc trong nghệ thuật vẫn cần sự tương tác và thấu hiểu giữa con người với con người. Chẳng hạn, khi làm việc với ca sĩ, đạo diễn hoặc nhà sản xuất có thể trao đổi, giải thích cụ thể để nghệ sĩ cảm nhận và thể hiện đúng tinh thần của tác phẩm. Đây là khía cạnh AI chưa thể đảm đương một cách trọn vẹn.
Dù vậy, đạo diễn Hoàng Vũ khẳng định AI vẫn là công cụ hữu ích, giúp người làm nghệ thuật mở rộng lựa chọn, tìm ra những hướng tiếp cận mà đôi khi bản thân chưa nghĩ tới. Con người sẽ tiếp tục giữ vai trò quyết định trong việc chọn lọc, bổ sung và hoàn thiện các phương án do AI đề xuất, đặc biệt là đưa cảm xúc vào tác phẩm.
-
20/11/2026 14:15 Nhạc sĩ Nguyễn Thái Dương: Phải có kiến thức mới dùng được AI tạo nhạc như ý
Nhà báo Thẩm Hồng Thụy đặt vấn đề về khả năng AI đang làm thay đổi ranh giới sáng tạo trong âm nhạc, khi bất kỳ ai, kể cả người không có kiến thức chuyên môn; cũng có thể nhập một câu lệnh (prompt) để yêu cầu AI chuyển ý tưởng thành giai điệu hoặc một bản nhạc hoàn chỉnh. Ông đặt câu hỏi liệu với sự hỗ trợ này, một người không biết sáng tác có thể sử dụng AI để làm công việc vốn thuộc về một nhạc sĩ hay không. Đồng thời, muốn nghe góc nhìn của nhạc sĩ Nguyễn Thái Dương về xu hướng này.

Nhạc sĩ Nguyễn Thái Dương tại buổi toạ đàm. Ảnh: H.Q Trả lời câu hỏi, nhạc sĩ Nguyễn Thái Dương cho biết AI ban đầu khiến anh rất phấn khích vì giúp tháo gỡ nhiều khó khăn trong quá trình sản xuất âm nhạc, nhất là khâu phối khí. Trước đây, dù có thể tự sáng tác, anh vẫn phải nhờ các nhạc sĩ khác phối khí. Quá trình này thường mất nhiều thời gian, chi phí và đôi khi khó truyền đạt chính xác ý tưởng âm nhạc. Từ khi có AI, anh có thể chủ động nhập yêu cầu, thử nhiều phương án phối khí chỉ trong vài phút và điều chỉnh liên tục cho đến khi đạt kết quả mong muốn với chi phí thấp hơn đáng kể.
Tuy nhiên, theo anh, sự tiện lợi này không đồng nghĩa AI có thể giúp bất kỳ ai tạo ra một tác phẩm âm nhạc có chủ đích mà không cần kiến thức chuyên môn. Muốn khai thác hiệu quả công cụ AI, người dùng vẫn phải hiểu về âm nhạc: Từ tên gọi, đặc điểm của các loại nhạc cụ đến những khái niệm chuyên môn như bộ gõ, bộ thổi hay kỹ thuật tạo âm thanh. Chẳng hạn, để yêu cầu AI tạo một đoạn hòa âm có âm thanh ngân nền đặc trưng (drone), người dùng phải biết thuật ngữ và cách diễn đạt yêu cầu.

Một góc quang cảnh buổi toạ đàm. Ảnh: H.Q Nhạc sĩ Nguyễn Thái Dương nhìn nhận, người không có kiến thức âm nhạc vẫn có thể sử dụng AI để tạo ra một sản phẩm theo cách thụ động. Nhưng để thực sự kiểm soát quá trình sáng tạo, biến ý tưởng cá nhân thành tác phẩm đúng với mong muốn, người dùng buộc phải có kiến thức nền tảng và không ngừng học hỏi.
-
20/11/2026 14:00 Các khách mời có mặt
Vào 14 giờ ngày 20/11, Tọa đàm “AI và âm nhạc: Công nghệ chắp cánh sáng tạo hay thay thế nhạc sĩ?”, do Tạp chí Một Thế Giới tổ chức tại TP.HCM bắt đầu.
Các khách mời gồm: Danh ca Ngọc Ánh, nhạc sĩ Nguyễn Thái Dương (thầy Dương 9X), đạo diễn Hoàng Vũ và luật sư Đặng Thành Trí, đã có mặt tại văn phòng Tạp chí Một Thế Giới để cùng phân tích tác động của trí tuệ nhân tạo, đối với hoạt động sáng tác, biểu diễn, sản xuất âm nhạc và vấn đề bản quyền.

