Văn hóa - Đời sống

AI và âm nhạc: Công nghệ chắp cánh sáng tạo hay thay thế nhạc sĩ?

Bùi Tú - Đông Anh • 20/11/2026 13:50

Vào 14 giờ ngày 20/11, Tạp chí Một Thế Giới tổ chức tọa đàm “AI và âm nhạc: Công nghệ chắp cánh sáng tạo hay thay thế nhạc sĩ?” tại TP.HCM.

Chương trình quy tụ danh ca Ngọc Ánh, nhạc sĩ Nguyễn Thái Dương (thầy Dương 9X), đạo diễn Hoàng Vũ và luật sư Đặng Thành Trí, cùng phân tích tác động của trí tuệ nhân tạo đối với hoạt động sáng tác, biểu diễn, sản xuất âm nhạc và vấn đề bản quyền.

Sự phát triển của các công cụ AI tạo sinh đang mở ra một giai đoạn mới cho ngành công nghiệp âm nhạc. Chỉ với những yêu cầu bằng ngôn ngữ tự nhiên, người dùng có thể tạo giai điệu, viết lời, phối khí, mô phỏng giọng hát hoặc hoàn thiện một bản nhạc trong thời gian ngắn. Công nghệ này giúp rút ngắn nhiều công đoạn sản xuất, đồng thời mở rộng khả năng thử nghiệm cho cả người làm nghề chuyên nghiệp lẫn những người không được đào tạo âm nhạc bài bản.

2aobordcwutgwnxwod1w4yolelxmegv36n0vyiba.jpg

Tuy nhiên, khả năng tạo ra một sản phẩm hoàn chỉnh không đồng nghĩa AI có thể thay thế toàn bộ quá trình sáng tạo của con người. Ranh giới giữa công cụ hỗ trợ và chủ thể sáng tạo, giữa sản phẩm được tạo tự động và tác phẩm mang dấu ấn cá nhân đang trở thành những vấn đề cần được nhìn nhận nghiêm túc.

Tại tọa đàm, nhạc sĩ Nguyễn Thái Dương (thầy Dương 9X) sẽ chia sẻ góc nhìn từ hoạt động sáng tác, phân tích cách AI tham gia vào quá trình hình thành giai điệu, ca từ và phối khí. Những câu hỏi như một ca khúc được tạo ra bằng AI có còn thể hiện cá tính nghệ thuật của nhạc sĩ, hay điều gì tạo nên sự khác biệt giữa hàng loạt sản phẩm được sản xuất nhanh chóng bằng công nghệ sẽ được đặt ra.

2aobordvs5skx4ae0qp8fmlli5usjwdgkxi1ua6k.jpg
Toàn cảnh buổi toạ đàm. Ảnh: T.L

Ở góc độ biểu diễn, danh ca Ngọc Ánh mang đến kinh nghiệm của một ca sĩ nhiều năm hoạt động trên sân khấu. Khi AI có thể mô phỏng giọng hát, xử lý cao độ và tái tạo một số đặc điểm nhận diện của nghệ sĩ, giá trị của người biểu diễn sẽ được nhìn nhận như thế nào? Cảm xúc, cách xử lý ca từ và sự tương tác trực tiếp với khán giả liệu có thể được công nghệ thay thế? Đây cũng là những vấn đề đang tạo ra nhiều tranh luận trong giới âm nhạc.

Trong khi đó, đạo diễn Hoàng Vũ sẽ phân tích khả năng ứng dụng AI ở khâu sản xuất, từ hỗ trợ hoàn thiện bản phối đến tối ưu thời gian và chi phí. Với nhà sản xuất, vấn đề không chỉ là công nghệ có thể làm được những gì mà còn là khâu nào nên giao cho AI và khâu nào cần giữ vai trò quyết định của con người để bảo đảm chất lượng nghệ thuật.

Bên cạnh khía cạnh sáng tạo và công nghệ, vấn đề pháp lý cũng là nội dung quan trọng của tọa đàm. Khi AI có thể học hỏi từ kho dữ liệu âm thanh khổng lồ, sử dụng giọng hát mô phỏng hoặc tạo ra những sản phẩm có phong cách gần với tác phẩm đã tồn tại, câu chuyện về quyền tác giả và quyền liên quan trở nên phức tạp hơn.

Luật sư Đặng Thành Trí sẽ đưa ra góc nhìn pháp lý về quyền sở hữu đối với sản phẩm âm nhạc có sự tham gia của AI, trách nhiệm của người sử dụng công cụ và những rủi ro liên quan đến việc khai thác giọng hát, hình ảnh hoặc tác phẩm của nghệ sĩ khi chưa được cho phép.

Bùi Tú - Đông Anh