Apple muốn mua chip nhớ từ công ty Trung Quốc nằm trong danh sách đen của Mỹ

CXMT là nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu Trung Quốc. Công ty này đã bị Bộ Quốc phòng Mỹ đưa vào danh sách đen vì bị cáo buộc có liên hệ với quân đội Trung Quốc.

Nhà sản xuất iPhone đã triển khai một chiến dịch vận động nhằm nhận được sự chấp thuận từ Nhà Trắng, qua đó giảm bớt áp lực tài chính do giá chip nhớ tăng mạnh.

Một nguồn tin của FT cho biết Apple đã tiếp cận Bộ Thương mại Mỹ từ hơn một tháng trước. Ngoài ra, công ty còn tích cực vận động nhiều quan chức khác trong chính quyền cũng như các đồng minh chính trị tại Washington.

Hiện tại, Apple không bị cấm mua chip nhớ từ CXMT hoặc YMTC, hãng sản xuất chip nhớ hàng đầu Trung Quốc khác. Tuy nhiên, Bộ Quốc phòng Mỹ đã đưa cả CXMT và YMTC vào danh sách 1260H, còn gọi là danh sách Công ty Quân sự Trung Quốc. Danh sách này gồm hàng chục doanh nghiệp Trung Quốc bị cáo buộc có quan hệ với quân đội nước này và gây ảnh hưởng đến an ninh quốc gia Mỹ.

Quyết định hiếm thấy của Apple hôm 25/6 về việc tăng giá MacBook và iPad từ 100 đến 300 USD đã khiến vốn hóa thị trường công ty bốc hơi 263 tỉ USD trong ngày, đánh dấu phiên giảm mạnh thứ hai trong lịch sử công ty. Apple cho biết nguyên nhân là giá chip nhớ đã tăng mạnh mức buộc hãng phải chuyển phần chi phí này sang người tiêu dùng, tương tự nhiều công ty điện tử tiêu dùng khác.

Apple nói ngành điện tử tiêu dùng đang phải đối mặt với thách thức chưa từng có. Công ty giải thích rằng sự bùng nổ xây dựng các trung tâm dữ liệu AI khiến nhu cầu về chip nhớ và chip lưu trữ dữ liệu tăng mạnh ngoài dự kiến.

"Chúng tôi chưa từng chứng kiến giá của một linh kiện nào tăng mạnh đến vậy chỉ trong thời gian ngắn. Trong thời gian qua, Apple đã cố gắng gánh phần chi phí tăng thêm để bảo vệ khách hàng. Tuy nhiên, chúng tôi đã đến thời điểm buộc phải bắt đầu tăng giá một số sản phẩm, gồm cả các mẫu iPad và Mac được điều chỉnh giá", Apple thông báo.

Apple muốn giảm tình trạng bị các nhà cung cấp chip nhớ gây áp lực về giá

Nếu có thể bổ sung CXMT vào danh sách nhà cung cấp chip nhớ, Apple sẽ giảm được tình trạng bị các công ty hiện tại gây áp lực về giá.

Chiến dịch vận động của Apple diễn ra sau cuộc gặp giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại thủ đô Bắc Kinh hồi tháng 5.

Trước hội nghị thượng đỉnh này, cũng như trong nhiều tháng trước cuộc gặp giữa ông Trump và Tập Cận Bình tại Hàn Quốc vào tháng 10/2025, Mỹ đã trì hoãn ban hành các biện pháp kiểm soát xuất khẩu công nghệ mới có thể ảnh hưởng đến các công ty Trung Quốc.

Danh sách 1260H của Lầu Năm Góc chủ yếu tạo ra rủi ro về uy tín với các doanh nghiệp bị liệt kê, nhưng trong phần lớn trường hợp không kéo theo hậu quả pháp lý trực tiếp.

Năm ngoái, Bộ Thương mại Mỹ đã đưa CXMT vào danh sách các công ty dự kiến sẽ bị bổ sung vào danh sách thực thể.

Tuy nhiên, Nhà Trắng đã yêu cầu Bộ Thương mại Mỹ tạm hoãn các biện pháp kiểm soát xuất khẩu mới, vì chính quyền Trump khi đó đang tiến hành các cuộc đàm phán căng thẳng với Trung Quốc nhằm tìm kiếm một thỏa thuận hạ nhiệt cuộc chiến thương mại.

Dù vậy, phần lớn những người am hiểu vấn đề nói vẫn chưa rõ liệu Apple có thể nhận được bất kỳ sự đảm bảo nào từ chính quyền Trump hay không, đặc biệt là cam kết rằng Mỹ sẽ không đưa CXMT vào danh sách thực thể (danh sách đen thương mại) trong tương lai.

Năm ngoái, Tổng thống Trump từng đồng ý cho phép Nvidia bán chip AI H200 sang Trung Quốc, một quyết định vấp phải sự phản đối của nhiều quan chức trong chính quyền.

Tháng 2/2026, Lầu Năm Góc đã cập nhật 1260H nhưng lại rút danh sách này xuống chỉ sau chưa đầy một giờ. Nguyên nhân là Nhà Trắng không hài lòng khi phát hiện có người trong Bộ Quốc phòng Mỹ đã loại bỏ tên CXMT và YMTC khỏi danh sách, theo nguồn tin của FT.

Đến khi danh sách được công bố lại trong tháng 6, cả hai nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu Trung Quốc đều bị đưa trở lại vào danh sách 1260H.

“Apple phạm phải sai lầm nghiêm trọng nếu hợp tác với CXMT”

Quốc hội Mỹ nhiều khả năng sẽ phản đối mạnh nếu chính quyền Trump bật đèn xanh để Apple mua chip từ CXMT, công ty được xem là "nhà vô địch quốc gia" của Trung Quốc trong lĩnh vực chip nhớ.

"Apple sẽ phạm phải sai lầm nghiêm trọng nếu lựa chọn hợp tác với một công ty quân sự Trung Quốc", ông John Moolenaar, Chủ tịch Ủy ban Hạ viện Mỹ về Trung Quốc thuộc đảng Cộng hòa, nói với FT.

Ông cho rằng việc giúp Trung Quốc thực hiện tham vọng thống trị các chuỗi cung ứng quan trọng sẽ khiến ngành công nghệ và nền kinh tế Mỹ phụ thuộc nhiều hơn vào nước này. Điều này diễn ra trong bối cảnh Mỹ đang nỗ lực xây dựng các chuỗi cung ứng công nghệ an toàn cùng các đồng minh.

Apple từng hứng chịu làn sóng chỉ trích vào năm 2022 khi cân nhắc sử dụng chip nhớ của YMTC cho các mẫu iPhone bán tại Trung Quốc.

Marco Rubio, lúc đó là nghị sĩ Cộng hòa cấp cao nhất trong Ủy ban Tình báo Thượng viện, nói rằng Apple đang "đùa với lửa". Ông cảnh báo Apple phải đối mặt với mức độ giám sát chưa từng có từ chính phủ liên bang nếu tiếp tục mua chip của YMTC.

“Ông Trump có thể phá hủy ngành chip nhớ của Mỹ nếu để Apple mua chip nhớ từ CXMT”

Ông Michael Sobolik, chuyên gia an ninh tại Viện Hudson, cũng nhận định: "Thật vô lý nếu chính quyền muốn giảm sự phụ thuộc của Mỹ vào khoáng sản quan trọng từ Trung Quốc, nhưng lại chấp thuận tạo ra một sự phụ thuộc mới trong lĩnh vực quan trọng như AI".

Một cựu quan chức Mỹ giấu tên cảnh báo rằng nước này có nguy cơ đánh mất thêm một ngành công nghiệp nếu để Apple mua chip nhớ từ CXMT - công ty được chính phủ Trung Quốc trợ cấp.

Ông nói: "Tổng thống Trump có thể chứng tỏ bản lĩnh bằng cách bảo vệ ngành chip nhớ của Mỹ vì lợi ích an ninh và năng lực cạnh tranh, hoặc phá hủy nó nếu vì để Tim Cook (CEO Apple) tăng thêm vài điểm phần trăm lợi nhuận".

Ngoài Trung Quốc, ngành sản xuất chip nhớ toàn cầu hiện gần như tập trung vào ba doanh nghiệp lớn. Apple hiện mua DRAM từ Micron Technology (hãng chip nhớ số 1 Mỹ) cùng Samsung và SK Hynix (hai hãng chip nhớ lớn trên thế giới của Hàn Quốc).

CXMT vừa được cơ quan quản lý Trung Quốc chấp thuận niêm yết trên sàn chứng khoán Thượng Hải, trong bối cảnh công ty được kỳ vọng sẽ trở thành "nhà vô địch quốc gia" đủ sức thách thức các hãng DRAM hàng đầu thế giới.

Giá DRAM từng lao dốc vào năm 2023 do nguồn cung dư thừa. Điều này mang lại lợi ích lớn cho các khách hàng như Apple, giúp hãng tích trữ lượng lớn chip với giá rất rẻ.

Tuy nhiên, cơn bùng nổ AI trong ba năm qua đã giúp các nhà sản xuất chip nhớ đảo ngược hoàn toàn tình thế.

Khi các tập đoàn công nghệ lớn chi hàng trăm tỉ USD để xây dựng hạ tầng AI, nhu cầu với HBM (bộ nhớ băng thông cao) tăng vọt, kéo theo tình trạng thiếu hụt kéo dài với các loại chip nhớ truyền thống dùng trong thiết bị điện tử tiêu dùng.

Apple từ chối bình luận về thông tin trên. Trong khi đó, Nhà Trắng cũng không phản hồi khi được đề nghị bình luận.