Bậc thầy toán học giải mã sức mạnh quân sự của Trung Quốc từ lễ duyệt binh
Toán học đóng vai trò lớn để phát triển vũ khí tiên tiến - ông Shing-Tung Yau nhận xét sau khi xem lễ duyệt binh của Trung Quốc hôm 3.9.
Shing-Tung Yau (Khiếu Quang Đồng) là nhà toán học hàng đầu Trung Quốc. Năm 1982, ông từng nhận Huy chương Fields, một trong những giải thưởng danh giá nhất của toán học, thường được ví như “giải Nobel của toán học”.
“Việc phát triển vũ khí tối tân phụ thuộc rất nhiều vào những ngành nền tảng như toán học và vật lý. Nếu không tự nghiên cứu, sáng tạo và đầu tư kỹ vào các ngành khoa học nền tảng, một quốc gia sẽ có nguy cơ bị kìm hãm về công nghệ bởi các nước khác. Hình thái chiến tranh đang trải qua những thay đổi sâu sắc, với vai trò ngày càng nổi bật của các thiết bị thông minh như máy bay không người lái”, Shing-Tung Yau nói với trang Cover News.
Cover News là hãng truyền thông của Trung Quốc có trụ sở tại thành phố Thành Đô, tỉnh Tứ Xuyên.
Cuộc duyệt binh hôm 3.9 tại Quảng trường Thiên An Môn (thủ đô Bắc Kinh), kỷ niệm 80 năm Trung Quốc chiến thắng phát xít trong Thế chiến II, đã phô diễn kho vũ khí mới nhất của nước này, gồm cả phương tiện không người lái tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI), vũ khí laser và thiết bị chiến tranh thông tin.
Ngoài các quan chức và tướng lĩnh đương chức cũng như nghỉ hưu, hơn 20 nguyên thủ thế giới đã đến theo dõi lễ duyệt binh cùng Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Đáng chú ý có Tổng thống Nga Vladimir Putin, lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, Tổng thống Belarus Alexander Lukashenko và Thủ tướng Malaysia Anwar Ibrahim.
“Nền tảng của mọi tiến bộ nằm ở khoa học cơ bản”
Xuất hiện trong số các vị khách tại lễ duyệt binh kéo dài 90 phút, Shing-Tung Yau (76 tuổi) cho biết ông vừa xúc động vừa an tâm khi chứng kiến năng lực quân sự mạnh mẽ của Trung Quốc thể hiện qua các tên lửa mới, máy bay chiến đấu và quân đội có tinh thần cao. Thế nhưng, bậc thầy toán học này cho rằng điều quan trọng là phải hiểu sự tiến bộ lâu dài được thúc đẩy bởi nghiên cứu cơ bản.
“Chúng ta cần nhận thức rõ rằng nền tảng của mọi tiến bộ nằm ở khoa học cơ bản. Vị thế lãnh đạo thực sự trong lĩnh vực công nghiệp phụ thuộc vào một nền tảng vững chắc về khoa học cơ bản. Nếu không có điều đó, chúng ta sẽ mãi mãi tụt hậu so với các quốc gia khác”, theo Shing-Tung Yau, nhà toán học nổi tiếng trong lĩnh vực hình học vi phân.
Hình học vi phân là lĩnh vực toán học sử dụng các công cụ của vi tích phân và đại số tuyến tính để nghiên cứu các đối tượng hình học như đường cong, mặt cong và các đa tạp. Nói một cách đơn giản, trong khi hình học cổ điển chủ yếu nghiên cứu các hình dạng cứng, cố định thì hình học vi phân tập trung vào các đặc tính của hình dạng uốn lượn, cong và biến đổi.
Ông cho rằng Trung Quốc chỉ có thể thực sự trở thành một quốc gia hùng mạnh thông qua phát triển khoa học cơ bản, đồng thời nói rằng nước này vẫn chưa đạt được đẳng cấp thế giới.
“Tôi hy vọng 5 năm tới, Trung Quốc có thể bắt kịp các nước khác ở các lĩnh vực khoa học nền tảng then chốt như toán học, và 10 năm tới sẽ trở thành quốc gia hùng mạnh về khoa học cơ bản trên phạm vi toàn cầu”, Shing-Tung Yau nói.
“Khoa học cơ bản đòi hỏi sự đầu tư dài hạn và cam kết bền vững, nhưng tôi tin chắc rằng chúng ta có khả năng đạt được thành công cuối cùng - một mục tiêu phải được hiện thực hóa”, ông nhấn mạnh.
Bồi dưỡng nhân tài hàng đầu là yếu tố then chốt
Từng nhận bằng tiến sĩ tại Đại học California – Berkeley (Mỹ), Shing-Tung Yau cho rằng việc bồi dưỡng nhân tài hàng đầu là yếu tố then chốt để tiến bộ trong khoa học cơ bản.
“Chúng ta cần xây dựng một hệ thống đào tạo có hệ thống cho các cá nhân xuất sắc, nuôi dưỡng họ trong suốt hành trình giáo dục từ trung học, đại học cho đến sau đại học”, ông khuyến nghị.
Shing-Tung Yau cũng nhấn mạnh rằng nếu chỉ chú trọng bình đẳng cho tất cả mà không tạo điều kiện đặc biệt để bồi dưỡng người thật sự xuất sắc thì chính sách về giáo dục sẽ bị thiếu sót.
“Sự phát triển của đất nước đang rất cần một nhóm nhân tài dẫn đầu ở tiền tuyến công nghệ. Họ sẽ dẫn dắt sự phát triển công nghệ của Trung Quốc bằng cách tạo ra những đột phá lớn trong khoa học cơ bản, công nghệ then chốt và ngành công nghiệp quốc phòng”, Shing-Tung Yau nói.
Về lời khuyên cho thế hệ trẻ, Shing-Tung Yau nói rằng thanh niên nên nghiêm túc học hỏi văn hóa khoa học phương Tây và phát triển con đường riêng của mình tại Trung Quốc, đồng thời cảnh báo rằng chỉ đơn thuần tiếp thu cái đi trước chưa thể gọi là thành công.
“Tiến bộ thực sự đến từ việc hòa nhập sâu sắc giữa văn hóa Đông và Tây, và trên nền tảng đó, đổi mới và bứt phá để hình thành hướng đi riêng. Chỉ bằng cách tự mở ra con đường của mình, chúng ta mới có thể đạt được sức mạnh và đóng góp vào sức mạnh của Trung Quốc trong việc bảo vệ, duy trì hòa bình thế giới những thế kỷ tới”, Shing-Tung Yau nhận định.
Shing-Tung Yau nghỉ hưu tại Đại học Harvard năm 2022 để về giảng dạy tại Đại học Thanh Hoa, nơi ông thành lập Trung tâm Khoa học Toán học Yau với mục tiêu biến Trung Quốc thành cường quốc toán học.
Đại học Thanh Hoa là một trong những trường đại học hàng đầu Trung Quốc.
Những vũ khí và công nghệ quân sự tiên tiến của Trung Quốc ở lễ duyệt binh
Trong lễ duyệt binh sáng 3.9, Trung Quốc đã phô diễn loạt vũ khí và công nghệ quân sự tiên tiến, phản ánh cách nước này đang định hình chiến tranh hiện đại. Nổi bật gồm:
- Phương tiện không người lái ứng dụng AI trên bộ, trên không và dưới nước, gồm robot chó, xe trinh sát, drone cánh cố định, hệ thống có thể trinh sát, tấn công, gỡ mìn, phối hợp trên nhiều địa hình khác nhau.
- Hệ thống laser LY-1 trên xe bọc thép, có khả năng vô hiệu hóa cảm biến của đối phương, đánh chặn máy bay không người lái và tên lửa hành trình với độ chính xác cao, chi phí thấp.
- Các loại tên lửa hành trình (CJ-20A, YJ-18C, CJ-1000), tên lửa siêu vượt âm (YJ-19, YJ-21, DF-17, DF-26D) có khả năng xuyên phá phòng thủ và tấn công tầm xa chính xác, cùng với tên lửa đạn đạo liên lục địa DF-5C. Trong đó, YJ-19 là tên lửa hành trình siêu vượt âm động cơ scramjet đầu tiên của Trung Quốc.
Scramjet (phản lực tĩnh dòng với buồng đốt siêu âm) là loại động cơ phản lực hút khí từ khí quyển, được thiết kế đặc biệt để hoạt động ở tốc độ siêu vượt âm. Siêu vượt âm là thuật ngữ dùng để chỉ tốc độ bay lớn hơn Mach 5 (tức gấp 5 lần tốc độ âm thanh).
Mach là đơn vị so sánh tốc độ với vận tốc âm thanh trong không khí (khoảng 343 m/giây ở mực nước biển). Mach 5 tương đương khoảng 6.125 km/giờ.
Ở tốc độ siêu vượt âm, khí quyển xung quanh bị nén và nóng lên cực độ, tạo ra các hiện tượng đặc biệt như plasma bao quanh vật thể, gây nhiễu sóng vô tuyến và đặt ra nhiều thách thức cho thiết kế khí động học, vật liệu chịu nhiệt, cũng như hệ thống dẫn đường.
- Những đơn vị chiến tranh thông tin: Chiến tranh mạng, tác chiến điện tử và đảm bảo thông tin, có khả năng phá hủy mạng lưới đối phương, tạo hệ thống mạng mới hỗ trợ tác chiến liên kết, gồm điện toán đám mây và trí tuệ số.
Qua sự kiện này, Trung Quốc cho thấy năng lực khai thác công nghệ tiên tiến để thích ứng với hình thái chiến tranh đang thay đổi và trước mắt tập trung vào AI, quang học, vật lý như động lực phát triển quân sự trong tương lai.