Báo nước ngoài viết về dự án Agri-PV của Việt Nam
Ngày 9.9, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp cùng Tổ chức Hợp tác Quốc tế Đức (GIZ) tổ chức Hội nghị khởi động dự án “Canh tác nông nghiệp kết hợp điện mặt trời cho nông thôn Việt Nam” (Agri-PV).
Trong bối cảnh Việt Nam đang trên đà phát triển mạnh mẽ, yêu cầu bảo đảm đồng thời an ninh lương thực và an ninh năng lượng trở nên ngày càng cấp bách, tạo áp lực cạnh tranh gay gắt lên tài nguyên đất.
Cùng với đó, Chính phủ đã đưa ra cam kết tại COP26 nhằm đạt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 (Net Zero) vào năm 2050, đặt ra thách thức phải tìm kiếm những giải pháp sản xuất bền vững, giảm phát thải và thích ứng với biến đổi khí hậu.
Trong dòng chảy ấy, điện mặt trời kết hợp nông nghiệp (Agri-PV) nổi lên như một giải pháp mang tính đột phá, cho phép tối ưu hóa giá trị sử dụng đất khi vừa sản xuất nông nghiệp, vừa tạo ra năng lượng sạch trên cùng diện tích.
Việc Việt Nam “Canh tác nông nghiệp kết hợp điện mặt trời cho nông thôn Việt Nam” đã gây được chú ý.
Trang Solar Quarter chuyên đưa tin về sáng kiến năng lượng trên thế giới hôm nay vừa có bài viết: "Việt Nam khởi động dự án Agri-PV đầu tiên nhằm tăng thu nhập cho nông dân và thúc đẩy chuyển dịch năng lượng".
Solar Quarter nhấn mạnh đây là dự án năng lượng mặt trời đầu tiên tại Việt Nam tập trung riêng vào các hộ nông thôn và sản xuất nông nghiệp, kết hợp trồng trọt với phát điện mặt trời nhằm mang lại lợi ích kép về kinh tế và môi trường.
Lợi ích kép của mô hình
Solar Quarter dẫn lời ông Phạm Ngọc Mậu - Phó Vụ trưởng Vụ Hợp tác quốc tế (Bộ Nông nghiệp và Môi trường) nhấn mạnh lợi ích song hành của sáng kiến.
Theo đó, việc tích hợp năng lượng mặt trời với nông nghiệp trên cùng một diện tích đất không chỉ mang lại lợi ích kinh tế đáng kể, đóng góp cho bình đẳng giới, mà còn giúp nông dân cải thiện sinh kế trong khi đồng hành cùng quá trình chuyển dịch năng lượng của Việt Nam.
Solar Quarter dẫn lời ông Nguyễn Thế Hinh, Phó Trưởng ban Quản lý các Dự án Nông nghiệp, đồng thời là Giám đốc dự án Agri-PV, nhấn mạnh sự phát triển nhanh chóng của lĩnh vực điện mặt trời tại Việt Nam. Công suất lắp đặt đã tăng từ 272 MW năm 2019 lên hơn 16 GW vào cuối năm 2024, dự báo đạt 22 GW vào năm 2030 và 168 GW vào năm 2050.
Theo các chuyên gia, Việt Nam được đánh giá có tiềm năng rất lớn để phát triển mô hình này, nhờ lợi thế vị trí địa lý với cường độ bức xạ cao và số giờ nắng dài, đặc biệt tại Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ và các tỉnh ven biển Đồng bằng sông Cửu Long.
Ứng dụng Agri-PV không chỉ giúp các trang trại nông nghiệp và thủy sản chủ động nguồn điện, giảm chi phí sản xuất và gánh nặng lên lưới điện quốc gia, mà còn có thể cải thiện năng suất cây trồng, vật nuôi nhờ giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu và thời tiết cực đoan.
Đây chính là cơ hội để nông dân Việt Nam trở thành những “tác nhân kép”, vừa sản xuất lương thực thực phẩm, vừa cung cấp năng lượng sạch, qua đó đa dạng hóa nguồn thu nhập.
Trong giai đoạn thực hiện kéo dài ba năm, từ 2025 đến 2027, dự án Agri-PV sẽ triển khai ít nhất 10 mô hình thí điểm ứng dụng điện mặt trời trong sản xuất nông nghiệp. Các mô hình này sẽ cung cấp dữ liệu thiết yếu để chứng minh cách thức nông dân có thể kết hợp trồng trọt với phát điện nhằm ổn định thu nhập và nâng cao hiệu quả sử dụng đất.
Bên cạnh đó, sáng kiến còn hướng đến việc cải thiện xây dựng chính sách, với mục tiêu nâng cao nhận thức của 65% trong số 20 đại diện chính sách và ngành then chốt về tình hình và tiềm năng của nông nghiệp kết hợp năng lượng mặt trời tại Việt Nam.
Giải quyết những khoảng trống
Được GIZ hỗ trợ và tài trợ, dự án nhằm giải quyết những khoảng trống chính sách và rào cản kỹ thuật hiện nay. Dự án sẽ đánh giá tiềm năng điện mặt trời trong nông nghiệp, xây dựng chiến lược, cung cấp dịch vụ tư vấn, đồng thời huy động nguồn lực để mở rộng ứng dụng, phù hợp với cam kết của Việt Nam về chuyển dịch năng lượng công bằng, đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050 và thực hiện mục tiêu khí hậu NDC 3.0.
Bà Sonja Esche, Trưởng bộ phận Nông nghiệp và Khí hậu tại GIZ Việt Nam, nhấn mạnh: “Agri-PV không đơn thuần là đặt các tấm pin mặt trời trên đồng ruộng. Đó là việc tạo ra sự cộng hưởng giữa sản xuất năng lượng và nông nghiệp, tối ưu hóa cả hai để đạt lợi ích tối đa”.
Bà nói thêm rằng nếu được thiết kế hợp lý, nông dân có thể hưởng nguồn thu nhập ổn định từ cả cây trồng lẫn điện năng, đồng thời tận dụng hiệu quả diện tích đất sẵn có.
Theo trang Solar Quarter, dù mô hình Agri-PV đầy hứa hẹn, nhưng vẫn còn nhiều thách thức. Việt Nam chưa có chính sách quốc gia rõ ràng hỗ trợ phát triển; kiến thức và chuyên môn kỹ thuật còn hạn chế; các nghiên cứu rời rạc, dữ liệu thí điểm khan hiếm và chưa có cơ sở dữ liệu quốc gia thống nhất để hỗ trợ nhân rộng. Nông dân và chính quyền địa phương cũng gặp khó khăn trong quản lý các hệ thống lai ghép này.
Solar Quarter dẫn lời bà Michaela Baur, Giám đốc Quốc gia GIZ Việt Nam, cho rằng Việt Nam hoàn toàn có thể học hỏi kinh nghiệm quốc tế: “Những quốc gia như Đức, Thái Lan, Ấn Độ và Brazil đã thử nghiệm mô hình Agri-PV, mang lại nhiều bài học quý giá cho các nền kinh tế mới nổi. Việc trao đổi chính sách và thực tiễn chính là điều mà dự án này hướng tới”.
