Bầu trời Việt Nam đang mở ra không gian phát triển chưa từng có tiền lệ
Các chuyên gia cho rằng Việt Nam đang đứng trước cơ hội nghìn năm có một để trở thành trung tâm công nghiệp tầm thấp của khu vực và thế giới.
Tại Diễn đàn "Kinh tế tầm thấp Việt Nam 2025", các chuyên gia cho hay chỉ riêng ngành hàng không tầm thấp được định giá dự kiến đạt khoảng 700 tỉ USD vào năm 2035.
Tại Việt Nam, tiềm năng của kinh tế tầm thấp được đánh giá có thể đạt 10 tỉ USD. Với các lợi thế về địa chính trị, chính sách khuyến khích đổi mới sáng tạo, lực lượng lao động trẻ và năng động, Việt Nam, đang đứng trước "cơ hội nghìn năm có một" để trở thành trung tâm công nghiệp tầm thấp của khu vực và thế giới.
Có thể hiểu, nền kinh tế tầm thấp bao gồm các hoạt động kinh tế diễn ra dưới độ cao 1.000 m, có thể mở rộng đến dưới 5.000m tùy theo nhu cầu thực tế của từng quốc gia.
Trong đó, tận dụng công nghệ bay có và không người lái, mạng thông minh tầm thấp để phát triển hạ tầng, sản xuất phương tiện bay, dịch vụ và bảo đảm an toàn bay, chủ yếu dựa trên việc ứng dụng thiết bị bay không người lái (UAV) và các công nghệ liên quan trong các lĩnh vực như nông nghiệp, logistics, giám sát môi trường, giao thông, truyền thông và giải trí…
Ông Trần Anh Tuấn, CEO Mạng lưới Hàng không - Vũ trụ và Thiết bị bay không người lái Việt Nam nhận định, lĩnh vực hàng không tầm thấp (LAE) không chỉ là xu hướng công nghệ mới nổi, mà đang trở thành một chiến lược phát triển quốc gia.
Ông Tuấn cho rằng, LAE hội tụ ba giá trị cốt lõi gồm đổi mới sáng tạo, năng suất cao và phát triển bền vững. Kinh tế tầm thấp được kỳ vọng sẽ tạo ra động lực tăng trưởng mới cho nền kinh tế; thúc đẩy quá trình chuyển đổi số; mở ra cơ hội việc làm cho thế hệ trẻ trong những lĩnh vực công nghệ cao và tự động hóa.
“Một trong những yếu tố then chốt giúp Việt Nam tham gia vào chuỗi giá trị toàn cầu của lĩnh vực này là sự kết hợp giữa năng lực sản xuất phần cứng với công nghiệp phụ trợ và khả năng làm chủ công nghệ lõi”, ông Tuấn nói.
Ông Tuấn đánh giá, việc phát triển đồng thời phần mềm điều khiển, AI và hệ thống quản lý không phận tầm thấp được xem là nền tảng xây dựng vị thế của Việt Nam trong lĩnh vực còn mới mẻ nhưng có tốc độ phát triển cực nhanh.
Ngoài ra, kinh tế tầm thấp mở ra nhiều ứng dụng thực tiễn quan trọng đối với Việt Nam. Công nghệ bay tầm thấp có thể hỗ trợ giám sát hạ tầng và năng lượng, phục vụ nông nghiệp thông minh, cứu hộ - cứu nạn và bảo vệ môi trường.
Ông Vũ Anh Tú - Giám đốc Công nghệ Tập đoàn FPT nhấn mạnh thị trường toàn cầu đã đạt quy mô hàng trăm tỉ USD, tăng trưởng 30% mỗi năm và được các nền kinh tế lớn như Mỹ, Trung Quốc, châu Âu xác định là ngành công nghiệp chiến lược.
“Việt Nam đang đứng trước "thời điểm vàng" để bước vào lĩnh vực này, mở ra một ngành kinh tế hoàn toàn mới dựa trên công nghệ hàng không, vũ trụ và UAV”, ông Tú nói.
Theo ông Vũ Anh Tú, "bầu trời Việt Nam" đang mở ra một không gian phát triển chưa từng có tiền lệ. Không gian này mở ra cơ hội hình thành một ngành nghề hoàn toàn mới tại Việt Nam - không chỉ sản xuất UAV, mà còn bao gồm thiết bị, chip, cảm biến, xây dựng nền tảng quản lý bay và bản đồ số 3D, phát triển dịch vụ vận hành, bảo hiểm, đào tạo, cùng ứng dụng trong nông nghiệp và các lĩnh vực khác.
Ông Tú nhấn mạnh kinh tế tầm thấp mở động lực tăng trưởng mới - nơi Việt Nam có thể cất cánh bằng trí tuệ, công nghệ và sự hợp tác đa chiều giữa: Nhà nước - doanh nghiệp, trường viện và người dân.
"Nắm bắt cơ hội và đầu tư LAE, chúng ta đang thúc đẩy ba trụ cột của thời đại mới: kinh tế số, kinh tế xanh, kinh tế tri thức - đồng thời đánh thức tiềm năng sáng tạo của đội ngũ kỹ sư, nhà khoa học Việt Nam”, ông Vũ Anh Tú nhấn mạnh.
Theo ông Tú, những tín hiệu tích cực đầu tiên của kinh tế tầm thấp tại Việt Nam đã xuất hiện rõ ràng ở nhiều lĩnh vực và có thể giúp tăng năng suất theo cấp số nhân.
Trong nông nghiệp, ngành đóng góp 12 - 14% GDP và sử dụng 40% lực lượng lao động, UAV đang trở thành giải pháp then chốt cho tự động hóa phun/bón, giám sát sâu bệnh và đánh giá sinh trưởng. Một UAV phun thuốc có thể xử lý 67 ha/ngày, trong khi lao động thủ công chỉ đạt khoảng 1 ha.
Trong logistics, UAV đã được thử nghiệm giao hàng cứu trợ tại Thái Nguyên, Tuyên Quang, Bắc Ninh và giao hàng tự động tại khu logistics Lạng Sơn, giúp rút ngắn thời gian, giảm chi phí và khắc phục hạn chế địa hình.
Trong đô thị thông minh, UAV đang hỗ trợ giám sát giao thông, hạ tầng kỹ thuật, đường dây truyền tải và trật tự đô thị tại TP.Thủ Đức và Hà Nội. UAV được kỳ vọng trở thành công cụ đắc lực trong giám sát hạ tầng, quản lý giao thông và nâng cao khả năng ứng phó khẩn cấp.
Do đó, khai thác không gian kinh tế tầm thấp không chỉ là vấn đề kinh tế mà còn trực tiếp liên quan đến an toàn, an ninh và năng lực phản ứng của quốc gia.
