Bị gạt khỏi IPO SpaceX, nhà đầu tư Trung Quốc săn cổ phiếu hưởng lợi gián tiếp
Các nhà đầu tư Trung Quốc đang ráo riết tìm con đường gián tiếp để hưởng lợi từ đợt IPO có thể lớn nhất lịch sử của SpaceX.
Khi không thể mua cổ phiếu trực tiếp, họ chuyển sang săn tìm các cổ phiếu được xem là ăn theo SpaceX hoặc đặt cược vào những doanh nghiệp được cho là nằm trong chuỗi cung ứng của công ty do Elon Musk điều hành.
Làn sóng quan tâm tới SpaceX đã tạo ra tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội trong giới đầu tư Trung Quốc đại lục. Không thể tham gia IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng) của SpaceX trực tiếp, nhiều người tìm cách tiếp cận thông qua tài khoản đầu tư ở nước ngoài, cổ phiếu loại A niêm yết tại Trung Quốc đại lục được hưởng lợi gián tiếp từ công ty Mỹ hoặc các khoản đầu tư rộng hơn vào ngành hàng không vũ trụ thương mại.
Tuy nhiên, rào cản là rất lớn. Theo hãng tin Bloomberg, SpaceX đã cấm nhà đầu tư tại Trung Quốc đại lục và Hồng Kông tham gia đợt IPO này với lý do liên quan đến các yêu cầu pháp lý và tuân thủ quy định.
Tuần trước, SpaceX chính thức khởi động chương trình giới thiệu với nhà đầu tư, định giá cổ phiếu ở mức 135 USD và hướng tới mức vốn hóa khoảng 1.800 tỉ USD, trước khi dự kiến niêm yết trên sàn Nasdaq vào ngày 12/6.
SpaceX thu hút hơn 250 tỉ USD nhu cầu đặt mua cổ phiếu trong đợt IPO, dù chỉ dự kiến huy động 75 tỉ USD, theo nguồn tin của Reuters. Điều này cho thấy đây có thể trở thành thương vụ IPO lớn nhất lịch sử. Các nguồn tin của Reuters cho biết lượng đăng ký mua cổ phiếu SpaceX hiện cao gấp 3,5 đến gần 4 lần số cổ phiếu dự kiến chào bán.
Ngay cả những nhà giao dịch xuyên biên giới dày dạn kinh nghiệm ở Trung Quốc cũng đang gặp khó khăn để mua được cổ phiếu SpaceX.
“Tôi chỉ có thể mua sau khi cổ phiếu chính thức giao dịch”, Wang Xi, nhà đầu tư cá nhân ở Trung Quốc đại lục đã giao dịch cổ phiếu Mỹ nhiều năm qua thông qua tài khoản Interactive Brokers, cho hay.
Wang Xi từng hy vọng nhận được suất phân bổ cổ phiếu IPO, nhưng Interactive Brokers chỉ cho phép một số khách hàng đủ điều kiện tại Anh tham gia mua cổ phiếu SpaceX trước niêm yết.
Interactive Brokers là công ty môi giới chứng khoán quốc tế có trụ sở tại Mỹ, chuyên cung cấp nền tảng giao dịch cho nhà đầu tư cá nhân và tổ chức trên nhiều thị trường toàn cầu. Interactive Brokers được thành lập năm 1978 bởi Thomas Peterffy và hiện là một trong những công ty môi giới điện tử lớn nhất thế giới.
Động thái của SpaceX diễn ra trong bối cảnh việc tiếp cận thị trường tài chính nước ngoài của công dân Trung Quốc ngày càng bị siết chặt. Tháng trước, Trung Quốc khởi động chiến dịch kéo dài hai năm nhằm xử lý các dịch vụ chứng khoán xuyên biên giới không được cấp phép, buộc các nền tảng phổ biến như Futu, Tiger Brokers và Longbridge phải hạn chế mạnh việc mở tài khoản mới cũng như nạp tiền của khách hàng từ nước này.
Dù vậy, các công ty môi giới vẫn tận dụng sức nóng của SpaceX để thu hút khách hàng ở nước ngoài. Futu triển khai chương trình tặng cổ phiếu SpaceX trị giá tới 1.600 đô la Hồng Kông (204 USD) cho khách hàng mới, trong khi Tiger Brokers quảng bá chương trình tặng cổ phiếu lẻ SpaceX trị giá 188 đô la Hồng Kông cho người mở tài khoản.
Tiền đổ vào các cổ phiếu ăn theo SpaceX
Không thể tiếp cận trực tiếp SpaceX, dòng vốn đang chuyển sang thị trường cổ phiếu loại A tại Trung Quốc đại lục và các công ty liên quan đến ngành không gian niêm yết ở Hồng Kông.
Tính đến ngày 10/6, chỉ số theo dõi ngành hàng không vũ trụ thương mại Trung Quốc do nhà cung cấp dữ liệu tài chính Shanghai DZH xây dựng đã tăng 7,5% từ đầu năm 2026. Kết quả này vượt trội hơn mức tăng 1,9% của chỉ số CSI 300, nhưng lại thấp hơn mức tăng 21,4% của chỉ số Star Market 50 thiên về công nghệ tại Thượng Hải.
CSI 300 là chỉ số gồm 300 cổ phiếu lớn và có thanh khoản cao nhất trên hai sàn chứng khoán Thượng Hải và Thâm Quyến, thường được xem là phiên bản tương đương với S&P 500 (Mỹ) của Trung Quốc.
STAR Market 50 là chỉ số gồm 50 doanh nghiệp công nghệ lớn nhất trên sàn STAR Market của Thượng Hải. STAR Market được Trung Quốc thành lập để hỗ trợ các hãng công nghệ cao, thường được ví như "Nasdaq của Trung Quốc".
"Tôi hy vọng nếu cổ phiếu SpaceX tăng mạnh sau khi niêm yết, hiệu ứng tích cực đó sẽ lan sang thị trường cổ phiếu loại A", ông Eric Liu, nhà đầu tư ở Trung Quốc đại lục, cho biết.
Từ đầu năm, ông đã bắt đầu rót tiền vào một quỹ đầu tư tập trung vào ngành hàng không vũ trụ thương mại của Trung Quốc, với kỳ vọng việc SpaceX IPO thành công và các chính sách hỗ trợ của Trung Quốc sẽ thúc đẩy lĩnh vực này.
Tuy nhiên, khoản đầu tư đó hiện chưa mang lại kết quả như mong đợi khi quỹ đang lỗ khoảng 10%. Dù vậy, danh mục của Eric Liu cho thấy cách nhiều nhà đầu tư Trung Quốc đang tìm cách hưởng lợi gián tiếp từ cơn sốt SpaceX dù không thể mua cổ phiếu của công ty này trực tiếp.
Đặt cược vào các doanh nghiệp không gian Trung Quốc
Các khoản đầu tư lớn nhất của quỹ mà Eric Liu nắm giữ đều là ba công ty con niêm yết của China Aerospace Science and Technology Corporation, tập đoàn quốc doanh hàng không vũ trụ Trung Quốc. Cụ thể là China Aerospace Times Electronics, China Spacesat và China Satellite Communications.
China Aerospace Times Electronics có vốn hóa 68,9 tỉ nhân dân tệ, giữ vai trò quan trọng trong lĩnh vực điện tử hàng không vũ trụ, hệ thống dẫn đường và đo đạc phục vụ chương trình không gian của Trung Quốc.
Có giá trị vốn hóa 91,8 tỉ nhân dân tệ, China Spacesat là công ty niêm yết hàng đầu trong lĩnh vực sản xuất và ứng dụng vệ tinh, đặc biệt là vệ tinh cỡ nhỏ và siêu nhỏ.
China Satellite Communications sở hữu vốn hóa 129,5 tỉ nhân dân tệ, vận hành nhiều tài sản vệ tinh viễn thông, tần số quỹ đạo và mạng lưới trạm mặt đất quan trọng.
Các cổ phiếu liên quan đến Starlink tăng vọt
Ngoài các tập đoàn nhà nước khổng lồ, những công ty sản xuất linh kiện được cho là có liên hệ với hệ sinh thái Starlink của SpaceX cũng trở thành tâm điểm đầu cơ.
Sunway Communication, doanh nghiệp niêm yết tại thành phố Thâm Quyến (Trung Quốc) chuyên sản xuất linh kiện tần số vô tuyến, là một trong những cổ phiếu loại A được săn đón nhất. Cổ phiếu Sunway Communication đã tăng 55,6% từ đầu năm 2026, nâng vốn hóa lên 93,3 tỉ nhân dân tệ.
Hoạt động chính của Sunway Communication là sản xuất ăng-ten và đầu nối chính xác cao. Mảng kinh doanh mới về truyền thông vệ tinh của Sunway Communication tập trung vào các đầu nối tốc độ cao dành cho thiết bị mặt đất kết nối vệ tinh quỹ đạo thấp. Rộ tin Sunway Communication là nhà cung cấp các thiết bị đầu cuối cho Starlink, dù trong các công bố chính thức, công ty Trung Quốc chỉ nhắc đến một “khách hàng lớn tại Bắc Mỹ”.
Tương tự, Lens Technology - đối tác lâu năm của Tesla - cũng được xem là cổ phiếu hưởng lợi gián tiếp sau khi tiết lộ đã cung cấp linh kiện cho các bộ thu tín hiệu vệ tinh mặt đất của một “khách hàng lớn tại Bắc Mỹ”.
Một số trường hợp còn mang tính đầu cơ cao hơn. Western Materials từng được đồn đoán là nhà cung cấp vật liệu cốt lõi cho động cơ tên lửa của SpaceX, khiến giá cổ phiếu lập đỉnh lịch sử vào tháng trước. Sau đó, ban lãnh đạo Western Materials chỉ xác nhận sản phẩm titan và hợp kim cao cấp của họ đang được cung cấp cho các doanh nghiệp không gian thương mại ở nước ngoài, nhưng không tiết lộ khách hàng cụ thể.
SpaceX có thể trở thành thước đo cho ngành không gian Trung Quốc
Các nhà phân tích cho rằng đợt IPO của SpaceX có thể đóng vai trò chất xúc tác và là chuẩn tham chiếu định giá cho ngành không gian thương mại Trung Quốc.
“Lịch trình niêm yết chính thức và mức giá chào bán cố định của SpaceX cho thấy định giá công ty không chênh lệch quá xa so với kỳ vọng từ thị trường. Điều này có thể hỗ trợ việc nâng định giá cho các doanh nghiệp trong chuỗi cung ứng hàng không vũ trụ thương mại của Trung Quốc”, Li Hongtao, chuyên gia phân tích tại công ty chứng khoán Huayuan Securities, nhận định.
Ông nói ngành không gian thương mại của Trung Quốc đang có dấu hiệu tăng tốc, thể hiện qua tần suất phóng vệ tinh ngày càng cao, các chương trình thử nghiệm tên lửa tái sử dụng, sự hỗ trợ mạnh hơn từ chính sách và nguồn vốn, cũng như số lượng doanh nghiệp chuẩn bị IPO ngày càng nhiều.