BLV Quang Huy: 'AI sẽ thổi bùng tình yêu bóng đá'
Cách đây 40 năm, bình luận viên (BLV) Vũ Quang Huy lần đầu tiên được cảm nhận trọn vẹn bầu không khí World Cup 1986. Trong suy nghĩ của anh, chính chiếc ti vi màu đã góp phần khơi dậy niềm đam mê bóng đá trong nhiều người. Và tới World Cup 2026, sự phát triển vũ bão của khoa học công nghệ với trí tuệ nhân tạo (AI) hứa hẹn sẽ tạo nên một kỳ World Cup với nhiều trải nghiệm chưa từng có cho người xem.
Trong cuộc trả lời phỏng vấn Một Thế Giới, BLV Vũ Quang Huy bày tỏ quan điểm: "Tôi tin, nghệ thuật mãi trường tồn và mùa hè này, những khoảnh khắc kỳ diệu sẽ lại xuất hiện”.
- Sống trọn với đam mê ngay từ những kỳ World Cup đầu tiên được truyền hình trực tiếp tại Việt Nam, chắc hẳn anh có những kỷ niệm khó quên…
- BLV Quang Huy: Tôi nhớ năm 1982 là kỳ World Cup đầu tiên khán giả Việt Nam được xem trực tiếp một số trận đấu, chủ yếu là các trận có sự xuất hiện của Liên Xô.
Đêm hôm đó, tất cả đều chờ xem trận Liên Xô gặp Scotland nhưng khu nhà tôi bị mất điện. Nhà tôi và nhà chú Khải Hưng (đạo diện Khải Hưng - PV) sát vách nhau, chung vườn luôn.
Chú Hưng tìm cách đấu ắc quy, mang ti vi ra sau vườn để xem. Nhiều hàng hàng xóm sang xem, thu hút cả người đi đường cũng vào xem chung, cùng nhau cổ vũ Liên Xô với ngôi sao Oleg Blokhin - Quả bóng vàng 1975 trong đội hình.
Kết quả là sau một đêm, Liên Xô hòa Scotland 2-2 còn khu vườn nhà tôi bị giẫm nát hết. Tiếc lắm nhưng cũng chẳng trách ai được vì tình yêu, niềm đam mê bóng đá.
Ngày ấy, tôi mới 7-8 tuổi nhưng cũng lờ mờ cảm nhận được sức hút rất lớn của môn thể thao vua. Ngày qua ngày, bên cạnh việc dạy tôi học nhạc, bố tôi (nhạc sĩ Vũ Thảo – PV) cũng là người truyền đam mê thể thao cho tôi, dạy tôi những kỹ năng chơi bóng cơ bản, và hai bố con tôi đã trải qua các kỳ World Cup, EURO cùng nhau. Tôi cảm thấy rất may mắn vì điều đó.
- Được “đắm mình” trong âm nhạc, bóng đá từ khi còn rất nhỏ. Ở thời điểm nào anh mới định hình rõ đam mê bóng đá?
- BLV Quang Huy: Đó là World Cup 1986. Trước đó, mỗi kỳ nghỉ hè tôi thường về quê ở với ông bà nội ở Nam Định. Nhưng mùa hè năm ấy khi chuẩn bị lên lớp 8, tôi quyết định ở nhà, đêm xem bóng đá, trưa dậy tự nấu ăn, nằm đọc sách, đọc tin nhanh của Thông tấn xã Việt Nam; chiều đặt nồi cơm xong làđi đá bóng; đến tối lại háo hức chờ đợi tới trận đấu tiếp theo được xem thần tượng số 1 của mình lúc đó là Maradona thi đấu. Thời điểm đó, nhà tôi và một số gia đình bắt đầu có ti vi màu. Chính chiếc ti vi màu đã góp phần thổi bùng thêm đam mê bóng đá trong nhiều người khi họ được kết nối với sân cỏ một cách rõ ràng, trực diện hơn.
Sau World Cup 1986, tôi được bạn bè cùng lứa công nhận là một chuyên gia bóng đá. Mọi người muốn biết thông tin gì hay nhìn nhận cầu thủ này, cầu thủ kia chơi hay không... thường tham khảo ý kiến vàchờ phản hồi của tôi. Mình cũng thấy vui, tự tin hơn rất nhiều khi bình luận về một tình huống, một cầu thủ nào đó.
- Bước ngoặt nào khiến anh quyết định chọn nghề BLV và bao năm tháng trôi qua, anh vẫn nhiệt huyết, sôi nổi như lần đầu ngồi vào cabin bình luận?
- BLV Quang Huy: Có lẽ là nghề đã chọn người. Bố tôi làm biên tập viên âm nhạc ở Hãng phim truyền hình Việt Nam, chơi với cô Nguyên Hạnh là vợ chú Vũ Huy Hùng. Có một dạo, chú Hùng bận công tác quản lý nên cũng ít lên sóng, bố tôi hỏi qua cô Hạnh mới biết VTV cũng có ý định tuyển thêm BLV nên mới giới thiệu cho tôi thử sức.
Buổi tôi gặp chú Hùng cũng là lúc trận chung kết Champions League 1994-1995 giữa Ajax Amsterdam và AC Milan vừa kết thúc. Chú mới bảo tôi về viết bài bình luận, xong đọc băng gửi chú nghe. Sau đó, tôi được chọn vào thử việc và phải gần một năm sau, tháng 3/1996 mới được đọc băng phát chậm một số trận đấu.
May mắn cho tôi là thời điểm ấy, VTV3 chuẩn bị ra đời với một lượng thông tin thể thao rất lớn cần được đáp ứng. Vậy nên tôi được đọc, được làm nhiều chương trình hơn và tiến bộ rất là nhanh.
Năm 1998, lần đầu tiên tôi được ngồi vào cabin bình luận trực tiếp một trận đấu World Cup, ngay trong đêm khai mạc. Chú Hùng làm xong trận Brazil – Scotland, tôi làmtrận kế tiếp Nauy – Maroc (hoà 2-2).
- Trong sự nghiệp của mình, anh đã có những lần được tận hưởng trực tiếp bầu không khí World Cup với nhiều ấn tượng không thể nào quên…
- BLV Quang Huy: Tôi đã được dự ba kỳ World Cup 2006, 2010, 2018, và mỗi kỳ một vẻ.
World Cup 2006 ở Đức là một sự chuẩn mực. Đức hội tụ đủ chuyên môn giỏi, người dân rất yêu bóng đá, cơ sở hạ tầng rất tốt và khả năng tổ chức số 1. Sau trải nghiệm World Cup 2006, tôi cũng học hỏi được mô hình fan fest (tụ điểm xem truyền hình trực tiếp bóng đá công cộng dành cho CĐV), về áp dụng cho VTC khi chúng tôi có bản quyền truyền hình ASIAN Cup 2007.
Đến World Cup 2010 Nam Phi lại mang tới những nét kỳ thú, đa dạng về cảnh sắc, văn hoá, rất hợp với những người thích du lịch trải nghiệm. Trận đấu tổ chức ở địa phương nào gắn với bản sắc, dáng vẻ của địa phương đó, khí hậu riêng, điều kiện sân cỏ cũng khác.
Ấn tượng tôi nhớ mãi không quên ở sân Soccer City (thành phố Johannesburg), trong trận Hà Lan ra quân thắng Đan Mạch 2-0. Ở sân bóng đó, người đi đường có thể tiếp cận cửa đi vào khán đài lúc đó không có người soát vé.
Tôi thấy có một người da đen dáng vẻ rất nghèo. Anh ta đứng từ xa nhìn vào bên trong sân nhưng nhất định không bước vào. Điều đó khiến tôi có cảm nhận rất khác về Nam Phi, họ rất tự trọng, họ không bước vào nơi họ không bỏ tiền ra mua vé!
Với Nga, tôi đã có dịp tới đây trước khi World Cup 2018 diễn ra. Nhưng đặt chân tới Nga vào dịp World Cup vẫn rất đặc biệt. Ai đó nói là người Nga xa cách, là một thế giới riêng… nhưng thực tế World Cup năm đó, tôi đã chứng kiến CĐV các nước tư bản, các nước phương Tây sang Nga rất là hòa đồng, tạo ranhững hình ảnh rất đẹp về tình đoàn kết mà trái bóng mang lại.
- World Cup 2026 hứa hẹn sẽ là một kỳ World Cup mang tới những trải nghiệm độc đáo cho người xem nhờ sự bùng nổ của khoa học công nghệ. Nhưng ở chiều ngược lại, anh có e ngại bóng đá sẽ “khô khan” như một cỗ máy?
- BLV Quang Huy: Bóng đá càng ngày càng chặt chẽ hơn, tốc độ hơn, dấu ấn chiến thuật rõ hơn. Một cá nhân nếu muốn tỏa sáng cũng phải biết đá theo chiến thuật. Bây giờ không có kiểu đội bóng phục vụ một cá nhân như trước.
Nhưng tôi nghĩ bóng đá cũng như cái mốt. Có những thứ đi qua, rồi lặp lại ở một trình độ khác, theo vòng xoáy ốc hướng lên. VAR, công nghệ bắt việt vị bán tự động đã xuất hiện ở sân cỏ từ World Cup năm 2018, 2022, nhưng thế giới bóng đá vẫn ghi nhận những khoảnh khắc thiên tài, những màn solo của Messi, Ronaldo, Mbappe… đó thôi.
Năm nay, ngoài những màn so tài kịch tính trên sân cỏ, World Cup 2026 sẽ là màn trình phô diễn công nghệ của Mỹ - nơi tập trung nhiều bộ óc hàng đầu thế giới về khoa học công nghệ. Công nghệ sẽ được tối ưu hoá hơn nhờ AI, thời gian “bóng chết” sẽ ít đi, đó là điểm tích cực. Công nghệ cũng giúp các trận đấu công bằng, chính xác hơn. Nói thì thì nói, trong quá khứ đã có những nỗi oan tày trời và người hâm mộ vẫn chưa hẳn nguôi ngoai.
Sau cùng, tôi tin nghệ thuật mãi trường tồn. Có thể World Cup 2026 sẽ chứng kiến những khoảnh khắc kỳ diệu của bóng đá, mà nhờ công nghệ, vẻ đẹp ấy được ghi lại trọn vẹn, đầy đủ nhất. Nếu như năm 1986, chiếc ti vi màu góp phần khơi dậy niềm đam mê bóng đá; thì 40 năm sau, AI sẽ thổi bùng tình yêu của khán giả đối với môn thể thao vua.
Xin cảm ơn anh với cuộc trao đổi cởi mở, truyền cảm hứng, niềm đam mê bóng đá!
