Bộ trưởng Vũ Hải Quân nói gì về Báo cáo GII 2026
Bộ trưởng Vũ Hải Quân chia sẻ sâu sắc về những điểm sáng tăng hạng, các hạn chế còn tồn tại và giải pháp trọng tâm của Báo cáo GII 2026.
Tối 29/9/2026 (theo giờ Việt Nam), Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) đã chính thức công bố Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) năm 2026 (Báo cáo GII 2026) tại Geneva. Theo kết quả công bố chính thức, Việt Nam tiếp tục duy trì đà vươn lên mạnh mẽ, đạt thứ hạng 43 trên tổng số 139 quốc gia và nền kinh tế trên thế giới, tăng 1 bậc so với năm 2025.
Ngay sau khi WIPO công bố báo cáo, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đã có những chia sẻ, phân tích toàn diện, khách quan, sâu sắc và đa chiều về bức tranh khoa học, công nghệ cũng như đổi mới sáng tạo của đất nước, xoay quanh các nội dung chi tiết được phản ánh trong báo cáo.
.jpg)
Đánh giá toàn diện từ Bộ trưởng Vũ Hải Quân về Báo cáo GII 2026
Trao đổi thẳng thắn về kết quả công bố của WIPO, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhận định việc chỉ số đầu ra đổi mới sáng tạo của Việt Nam tăng hai bậc (từ vị trí 37 lên vị trí 35) là một kết quả rất đáng ghi nhận, thể hiện sự nỗ lực bền bỉ của toàn hệ thống. Theo phân tích của Bộ trưởng, thành tựu quan trọng này trước hết bắt nguồn từ tinh thần triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị một cách rất quyết liệt, đồng bộ và hiệu quả trong hơn một năm vừa qua. Sự chuyển biến tích cực và toàn diện đó được thể hiện rõ nét qua ba yếu tố then chốt sau đây:
Thứ nhất, nguồn lực đầu tư tài chính dành cho hoạt động khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đã có bước tăng trưởng mạnh mẽ, tạo nền tảng vật chất vững chắc cho nghiên cứu.
Thứ hai, từ việc quán triệt và thực thi nghiêm túc Nghị quyết số 57, hệ thống chính sách, hành lang pháp lý về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang từng bước được hoàn thiện, tạo môi trường pháp lý thuận lợi hơn.
Thứ ba, sự tham gia tích cực, trách nhiệm của các bên liên quan trong hệ sinh thái - từ cơ quan quản lý nhà nước, khối doanh nghiệp cho đến các viện nghiên cứu, trường đại học - đã góp phần bước đầu hình thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo năng động tại Việt Nam. Những kết quả nổi bật này đã được phản ánh một cách chân thực và trực quan qua các con số thống kê trong Báo cáo GII 2026.
Bên cạnh đó, trong Báo cáo GII 2026, Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế vững chắc khi giữ vững vị trí thứ 2 trong nhóm các quốc gia có mức thu nhập trung bình thấp, đứng thứ 3 trong khu vực ASEAN (chỉ sau Singapore và Malaysia), đồng thời nằm trong nhóm các quốc gia có thành tích vượt trội so với mức độ phát triển kinh tế trong nhiều năm liên tiếp.
Nhìn nhận thẳng thắn về những hạn chế và điểm nghẽn cần tháo gỡ
Mặc dù đã đạt được những kết quả rất đáng tự hào và biểu dương, nhưng khi nhìn vào kết quả phân tích chi tiết của Báo cáo GII 2026, Bộ trưởng Vũ Hải Quân cũng chỉ ra rằng chúng ta vẫn thấy còn một số hạn chế, điểm nghẽn cần phải khắc phục nghiêm túc để hướng tới các mục tiêu chiến lược dài hạn.
Theo Bộ trưởng, có ba điểm nghẽn lớn cần được tập trung giải quyết đồng bộ trong thời gian tới:
Thứ nhất là vấn đề chất lượng nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ trực tiếp cho các ngành công nghệ chiến lược và mũi nhọn. Chúng ta cần tiếp tục đổi mới căn bản, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo nguồn nhân lực, nhất là việc phát triển đội ngũ chuyên gia, cán bộ nghiên cứu có trình độ sau đại học.
Thứ hai là phải đẩy mạnh hơn nữa các công bố khoa học quốc tế uy tín và gia tăng số lượng bằng sáng chế, văn bằng bảo hộ. Đây là những sản phẩm cốt lõi có liên quan trực tiếp và phản ánh thực chất năng lực đổi mới sáng tạo của một quốc gia.
Thứ ba, và được Bộ trưởng đánh giá là đặc biệt quan trọng, chính là sự tham gia thực chất và mạnh mẽ của khối doanh nghiệp vào các hoạt động đổi mới sáng tạo, nghiên cứu và phát triển (R&D).
Trong giai đoạn tới, các doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động đầu tư mạnh mẽ hơn nữa, cả về nguồn lực tài chính lẫn con người, từng bước đưa công nghệ hiện đại và tiến trình chuyển đổi số vào toàn bộ hoạt động sản xuất, kinh doanh nhằm nâng cao chất lượng sản phẩm, gia tăng giá trị thặng dư và thúc đẩy mạnh mẽ năng suất lao động. Chỉ khi các doanh nghiệp thực sự vào cuộc với quyết tâm cao, chúng ta mới có thể đạt được các mục tiêu về đổi mới sáng tạo theo tầm nhìn chiến lược đến năm 2030 và năm 2045.
Định hướng chiến lược và nhiệm vụ trọng tâm trong giai đoạn tới
Chiến lược phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo đến năm 2030 (theo Quyết định số 604/QĐ-TTg ngày 02/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ) cùng với Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị đã đặt ra những mục tiêu vô cùng thách thức: đưa Việt Nam vươn lên gia nhập nhóm 40 quốc gia dẫn đầu thế giới về đổi mới sáng tạo vào năm 2030 và thuộc nhóm 30 quốc gia dẫn đầu thế giới vào năm 2045. Để có thể đạt được các mục tiêu cao cả này, Bộ trưởng Vũ Hải Quân nhấn mạnh rằng khối lượng công việc phải làm trong thời gian tới là rất lớn, đòi hỏi sự chung sức, đồng lòng, quyết tâm cao độ của cả hệ thống chính trị, từ các cơ quan quản lý trung ương đến địa phương, các viện trường và đặc biệt là cộng đồng doanh nghiệp.
Theo đó, Việt Nam cần tiếp tục tập trung hoàn thiện đồng bộ hành lang pháp lý, khơi thông các nguồn lực đầu tư tài chính cho nghiên cứu và phát triển (R&D), đẩy mạnh mô hình hợp tác hiệu quả giữa "viện nghiên cứu - trường đại học - doanh nghiệp", chủ động thu hút các tập đoàn công nghệ lớn trên thế giới đến đầu tư, đồng thời phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo dựa trên nền tảng khoa học công nghệ tiên tiến.
Những phân tích sâu sắc, toàn diện từ Báo cáo GII 2026 chính là cơ sở khoa học và thực tiễn quan trọng để Việt Nam tiếp tục rà soát, điều chỉnh các cơ chế, chính sách, tạo đà vững chắc để đất nước tự tin bước vào kỷ nguyên vươn mình giàu mạnh và thịnh vượng.
