Bộ Y tế khuyến cáo khẩn về vi rút Nipah

Trước diễn biến phức tạp của các ca nhiễm virus Nipah tại Ấn Độ đầu năm 2026, Bộ Y tế đã chính thức đưa ra những chỉ đạo khẩn cấp nhằm giám sát và ngăn chặn nguy cơ xâm nhập của loại virus nguy hiểm có tỷ lệ tử vong lên đến 75% này.

Ghi nhận ca mắc mới tại Ấn Độ

Theo hệ thống giám sát bệnh truyền nhiễm quốc tế, trong khoảng thời gian từ ngày 27.12.2025 đến 26.1.2026, bang Tây Bengal (Ấn Độ) đã ghi nhận 5 trường hợp nghi nhiễm virus Nipah, trong đó có 2 ca đã được xét nghiệm khẳng định dương tính. Sự xuất hiện của các ca bệnh này một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự tái bùng phát của loại virus được phát hiện lần đầu từ năm 1999.

Tại Việt Nam, tính đến ngày 26.1.2026, Cục Phòng bệnh (Bộ Y tế) xác nhận chưa ghi nhận bất kỳ trường hợp mắc bệnh nào. Tuy nhiên, do đặc tính lây lan mạnh và mức độ nguy hiểm cao, công tác phòng dịch đã được nâng lên mức báo động.

Tỷ lệ tử vong cao, chưa có thuốc đặc hiệu

Virus Nipah (NiV) được xếp vào bệnh truyền nhiễm nhóm A – nhóm các bệnh đặc biệt nguy hiểm. Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tỷ lệ tử vong ở các trường hợp nhập viện do virus này dao động từ 40% đến 75%.

Đáng quan ngại hơn, hiện nay y học thế giới vẫn chưa có vắc xin phòng ngừa cũng như thuốc điều trị đặc hiệu cho cả người và động vật. Các biện pháp y tế hiện tại chủ yếu tập trung vào điều trị triệu chứng và hỗ trợ tích cực cho bệnh nhân.

Nipah là một loại vi rút lây truyền từ động vật sang người (zoonosis). Tại khu vực Châu Á, vật chủ tự nhiên chủ yếu là loài dơi ăn quả.

Vi rút có thể lây qua các con đường như: Tiếp xúc với dịch tiết của động vật nhiễm bệnh (dơi, lợn); Sử dụng thực phẩm (trái cây, nhựa cây thốt nốt, dừa) bị dính nước bọt hoặc chất thải của dơi nhiễm vi rút; Và có thể lây từ người sang người nếu tiếp xúc gần với dịch bài tiết của người bệnh trong quá trình chăm sóc.

Thời gian ủ bệnh kéo dài từ 4-14 ngày. Người nhiễm thường có biểu hiện ban đầu như cúm (sốt, đau đầu, đau cơ, nôn). Nếu không được can thiệp kịp thời, bệnh nhanh chóng tiến triển sang trạng thái chóng mặt, lú lẫn, co giật và viêm não cấp tính.

Bộ Y tế quyết liệt triển khai các biện pháp ứng phó

Nhằm chủ động bảo vệ sức khỏe cộng đồng, Bộ Y tế đã chỉ đạo các địa phương tăng cường giám sát chặt chẽ ngay từ các cửa khẩu và cơ sở y tế. Đồng thời, cơ quan chức năng phối hợp chặt chẽ với WHO để cập nhật tình hình dịch bệnh toàn cầu.

Bộ Y tế khuyến cáo: Hạn chế đến các vùng đang có dịch nếu không thực sự cần thiết.

Về vệ sinh thực phẩm: Thực hiện nghiêm ngặt "ăn chín, uống sôi"; rửa sạch và gọt vỏ trái cây; tuyệt đối không ăn thực phẩm có dấu hiệu bị động vật gặm nhấm.

Về phòng ngừa tiếp xúc: Thường xuyên sát khuẩn tay bằng xà phòng. Sử dụng đồ bảo hộ cá nhân khi phải chăm sóc người nghi nhiễm.

Về giám sát sức khỏe: Người trở về từ vùng dịch trong vòng 14 ngày nếu có triệu chứng sốt, đau đầu cần đến ngay cơ sở y tế và khai báo tiền sử dịch tễ minh bạch.

Hiện nay, công tác phòng chống dịch vẫn đang được kiểm soát chặt chẽ. Người dân cần bình tĩnh nhưng không được chủ quan, chủ động thực hiện theo các hướng dẫn chuyên môn để đảm bảo an toàn cho bản thân và cộng đồng.