Ca mổ đặc biệt tại TP.HCM: Xử lí 3 van tim và tiểu nhĩ trái qua đường mổ chỉ 4cm
Các bác sĩ tại TP.HCM vừa xử lí đồng thời 3 van tim và tiểu nhĩ trái qua đường mổ chỉ khoảng 4cm, giúp người bệnh suy tim nặng hồi phục thuận lợi.
Chiều 22/7, TS.BS Phạm Trần Việt Chương, Khoa Phẫu thuật Tim mạch, Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, cho biết các bác sĩ vừa xử lí thành công đồng thời 3 van tim và tiểu nhĩ trái qua đường mổ chỉ khoảng 4cm cho một phụ nữ 54 tuổi mắc bệnh lí đa van tim giai đoạn nặng, kèm rung nhĩ mạn tính, suy tim tiến triển và tăng áp phổi.
Trong một cuộc mổ, ê kíp đã đồng thời thay van động mạch chủ, thay van hai lá, sửa van ba lá và khâu bít tiểu nhĩ trái, mở ra cơ hội hồi phục cho người bệnh từng đứng trước nguy cơ gặp nhiều biến chứng nghiêm trọng.
Ca bệnh đa van tim phức tạp, nguy cơ suy tim và đột quỵ cao
Người bệnh nữ 54 tuổi nhập Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM trong tình trạng khó thở khi gắng sức, mệt mỏi kéo dài, tức ngực và thường xuyên hồi hộp, đánh trống ngực. Kết quả thăm khám lâm sàng, điện tim và siêu âm tim chuyên sâu cho thấy người bệnh đồng thời mắc nhiều tổn thương van tim nặng, gồm hẹp, hở van động mạch chủ; hẹp, hở van hai lá và hở van ba lá. Bên cạnh đó, người bệnh còn bị rung nhĩ mạn tính, khiến nguy cơ hình thành huyết khối tại tiểu nhĩ trái gia tăng.
Theo TS.BS Phạm Trần Việt Chương, bệnh lí đa van tim phức tạp hơn nhiều so với tổn thương đơn lẻ ở một van. Khi nhiều van cùng bất thường, dòng máu trong tim bị rối loạn, cơ tim phải chịu gánh nặng kéo dài. Người bệnh có nguy cơ nhanh chóng tiến triển đến suy tim nặng, tăng áp phổi cố định cũng như xuất hiện các rối loạn nhịp nguy hiểm nếu không được đánh giá và điều trị kịp thời.
Trong trường hợp này, tình trạng bệnh đã ở mức nghiêm trọng khi các buồng tim giãn lớn, áp lực động mạch phổi tăng cao. Rung nhĩ mạn tính đồng thời khiến máu dễ ứ đọng tại tiểu nhĩ trái, tạo điều kiện hình thành huyết khối. Đây là yếu tố làm gia tăng nguy cơ xảy ra các biến cố tắc mạch, trong đó có đột quỵ và tổn thương các cơ quan quan trọng.
Thách thức lớn: Xử lí 3 van tim và tiểu nhĩ trái qua đường mổ 4cm
Với một trường hợp suy tim tiến triển và tổn thương nhiều van tim như trên, ca phẫu thuật đặt ra thách thức rất lớn đối với ê-kíp điều trị. Nếu áp dụng phương pháp mổ mở truyền thống, người bệnh có thể phải cưa xương ức để tạo phẫu trường rộng. Tuy nhiên, với một cơ thể đã suy kiệt vì bệnh tim nặng, việc giảm thiểu sang chấn phẫu thuật có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình hồi phục sau mổ.
Sau khi hội chẩn và đánh giá toàn diện, các bác sĩ quyết định thực hiện phẫu thuật nội soi xâm lấn tối thiểu qua đường mổ nhỏ khoảng 4cm bên thành ngực. Mục tiêu là giải quyết đồng thời nhiều tổn thương trong cùng một cuộc mổ, gồm thay van động mạch chủ cơ học, thay van hai lá cơ học, sửa van ba lá và khâu bít tiểu nhĩ trái.
Theo TS.BS Phạm Trần Việt Chương, điểm khó của ca phẫu thuật không chỉ nằm ở mức độ nặng của bệnh mà còn ở yêu cầu thao tác chính xác trong một không gian phẫu thuật rất hẹp. Ba van tim nằm ở những vị trí giải phẫu khác nhau, mỗi tổn thương lại đòi hỏi một kĩ thuật xử lý riêng. Trong khi đó, ê kíp phải kiểm soát chặt chẽ thời gian tuần hoàn ngoài cơ thể và thời gian kẹp động mạch chủ, đồng thời phối hợp chính xác giữa phẫu thuật viên, bác sĩ gây mê hồi sức và kĩ thuật viên tuần hoàn ngoài cơ thể.
Đường mổ 4cm và cuộc “lội ngược dòng” ngoạn mục
Để thực hiện thành công ca phẫu thuật đặc biệt này, Khoa Phẫu thuật Tim mạch đã xây dựng kế hoạch điều trị chi tiết, với sự phối hợp chặt chẽ giữa các chuyên khoa từ giai đoạn chuẩn bị trước mổ, quá trình phẫu thuật đến chăm sóc hậu phẫu chuyên sâu.
Kết quả sau phẫu thuật cho thấy người bệnh hồi phục thuận lợi. Các triệu chứng khó thở và mệt mỏi trước đó cải thiện rõ rệt. Việc không phải cưa xương ức giúp hạn chế tổn thương thành ngực, giảm đau, giảm nhu cầu truyền máu, tạo điều kiện để người bệnh vận động sớm và rút ngắn thời gian hồi phục.
Kết quả siêu âm tim sau mổ ghi nhận van động mạch chủ cơ học và van hai lá cơ học hoạt động tốt, không có hở cạnh van. Tình trạng hở van ba lá nặng trước phẫu thuật giảm còn mức độ nhẹ. Chức năng co bóp cơ tim được cải thiện, trong khi áp lực động mạch phổi giảm về mức an toàn. Người bệnh không ghi nhận biến chứng đáng kể trong giai đoạn hậu phẫu và đã được xuất viện trong tình trạng sức khỏe ổn định.
Các chuyên gia lưu ý, thành công của một ca phẫu thuật tim phức tạp mới chỉ là một phần trong hành trình điều trị. Với người bệnh được thay van tim cơ học, việc tuân thủ điều trị lâu dài đóng vai trò đặc biệt quan trọng.
Người bệnh cần sử dụng thuốc kháng đông đường uống theo chỉ định suốt đời và kiểm tra xét nghiệm máu định kỳ để kiểm soát chỉ số đông máu trong khoảng an toàn. Việc tự ý ngừng thuốc, thay đổi liều hoặc sử dụng thêm thuốc và thực phẩm chức năng mà không tham khảo ý kiến bác sĩ có thể làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối gây kẹt van hoặc dẫn đến biến chứng xuất huyết nghiêm trọng.
Từ trường hợp trên, TS.BS Phạm Trần Việt Chương cũng nhấn mạnh ý nghĩa của việc phát hiện sớm bệnh lí van tim. Những dấu hiệu như khó thở tăng dần khi gắng sức, mệt mỏi bất thường, hồi hộp, đánh trống ngực, tức ngực, phù chân hoặc giảm khả năng vận động không nên bị xem nhẹ hay quy đơn giản cho tuổi tác. Đây có thể là những biểu hiện cảnh báo bệnh lí tim mạch đang tiến triển.
Việc thăm khám sớm tại các cơ sở chuyên khoa, lựa chọn đúng thời điểm và phương pháp can thiệp, kết hợp với tuân thủ chặt chẽ phác đồ điều trị sau phẫu thuật có thể giúp người bệnh bảo tồn tốt hơn chức năng tim, hạn chế biến chứng và cải thiện chất lượng cuộc sống.
