Cần Thơ định hướng phát triển logistics xanh từ KHCN và chuyển đổi số

Phát triển logistics xanh bằng giải pháp KHCN & CĐS là xu hướng tất yếu của TP. Cần Thơ và Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL). Xung quanh vấn đề này, PV Một Thế Giới đã có cuộc trao đổi với TS. Ngô Anh Tín, Giám đốc Sở KH&CN TP.Cần Thơ.

- Thưa Tiến sĩ, vì sao TP. Cần Thơ xem khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là yếu tố then chốt trong phát triển logistics xanh?

- TS. Ngô Anh Tín: Trong bối cảnh hiện nay, logistics không còn đơn thuần là hoạt động vận chuyển, lưu kho hay phân phối hàng hóa; mà đã trở thành một mắt xích quan trọng trong chuỗi giá trị toàn cầu. Đối với TP. Cần Thơ, khi không gian phát triển được mở rộng, vai trò trung tâm của vùng ĐBSCL ngày càng được khẳng định, nhu cầu xây dựng một hệ thống logistics hiện đại, hiệu quả và thân thiện với môi trường trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

KHCN,CĐS & ĐMST chính là nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu logistics xanh. Việc ứng dụng các công nghệ như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data), Internet vạn vật (IoT), blockchain hay các nền tảng quản trị số giúp doanh nghiệp tối ưu hóa hoạt động vận tải, giảm thời gian lưu kho, giảm chi phí nhiên liệu và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng logistics.

Có thể khẳng định rằng khoa học công nghệ và chuyển đổi số không chỉ là công cụ hỗ trợ mà đang trở thành yếu tố quyết định giúp Cần Thơ nâng cao năng lực cạnh tranh, phát triển kinh tế xanh và hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong giai đoạn mới.

- Trung ương và TP. Cần Thơ đang định hướng phát triển logistics xanh như thế nào trong thời gian tới, thưa Tiến sĩ?

- TS. Ngô Anh Tín: Định hướng phát triển logistics xanh hiện nay được xác lập rất rõ từ Trung ương đến địa phương. Theo Chiến lược phát triển dịch vụ logistics Việt Nam thời kỳ 2025-2035, tầm nhìn đến năm 2050, logistics được xác định là ngành dịch vụ quan trọng có vai trò nâng cao năng lực cạnh tranh của nền kinh tế. Trong đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xem là giải pháp trọng tâm nhằm hiện đại hóa ngành logistics.

Đặc biệt, chiến lược này nhấn mạnh yêu cầu phát triển logistics xanh thông qua vận tải đa phương thức, vận tải thủy nội địa, sử dụng năng lượng sạch, xây dựng trung tâm logistics xanh và giảm phát thải carbon trong toàn bộ chuỗi cung ứng.

Đối với Cần Thơ, các định hướng này đã được cụ thể hóa trong Quy hoạch thành phố thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050. Thành phố xác định phát triển dựa trên các trụ cột KHCN, ĐMST & CĐS, chuyển đổi xanh và kinh tế tuần hoàn. Mục tiêu là xây dựng Cần Thơ trở thành trung tâm logistics hiện đại của vùng ĐBSCL, trung tâm thương mại, ĐMST và công nghệ số của khu vực.

- Theo Tiến sĩ, những nhiệm vụ trọng tâm nào cần được ưu tiên để thúc đẩy chuyển đổi số trong lĩnh vực logistics xanh?

- TS. Ngô Anh Tín: Để thúc đẩy logistics xanh phát triển hiệu quả, thành phố xác định phải triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp. Trước hết là hoàn thiện cơ chế, chính sách nhằm hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ và CĐS. Thành phố đã tham mưu ban hành nhiều nghị quyết liên quan đến phát triển công nghệ số, trí tuệ nhân tạo, ĐMST và đào tạo nguồn nhân lực công nghệ cao.

Thứ hai là đầu tư mạnh mẽ cho hạ tầng số. Hiện nay, thành phố đã xây dựng trung tâm dữ liệu hiện đại, kho dữ liệu dùng chung và cổng dữ liệu mở phục vụ hoạt động quản lý nhà nước cũng như doanh nghiệp. Việc mở rộng hạ tầng 5G, kết nối dữ liệu liên thông giữa các ngành sẽ tạo điều kiện hình thành nền tảng logistics thông minh trong tương lai.

Thứ ba là phát triển hệ sinh thái ĐMST. Cần Thơ hiện có hàng trăm doanh nghiệp công nghệ thông tin, nhiều doanh nghiệp khoa học công nghệ và doanh nghiệp khởi nghiệp ĐMST. Đây là lực lượng quan trọng cung cấp các giải pháp công nghệ phục vụ quản lý vận tải, kho bãi, truy xuất nguồn gốc và điều phối chuỗi cung ứng.

Bên cạnh đó, thành phố cũng tập trung nghiên cứu các bài toán lớn về logistics thông minh, giao thông thông minh, hạ tầng kết nối IoT và ứng dụng công nghệ mới. Việc thành lập Quỹ Phát triển KHCN & ĐMST với vốn điều lệ 200 tỉ đồng sẽ tạo thêm nguồn lực để doanh nghiệp và các tổ chức nghiên cứu triển khai các giải pháp phục vụ logistics xanh trong thời gian tới.

- Tiến sĩ kỳ vọng như thế nào về tương lai phát triển logistics xanh của TP. Cần Thơ?

- TS. Ngô Anh Tín: Tôi tin rằng Cần Thơ đang đứng trước cơ hội rất lớn để bứt phá và khẳng định vai trò trung tâm logistics của vùng ĐBSCL. Với lợi thế vị trí địa lý, hệ thống giao thông thủy nội địa phát triển, cùng sự đầu tư ngày càng mạnh mẽ về hạ tầng giao thông và hạ tầng số, thành phố có đầy đủ điều kiện để hình thành hệ sinh thái logistics xanh và thông minh.

Trong thời gian tới, thành phố sẽ tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, tự động hóa và các nền tảng điều hành logistics theo thời gian thực. Đồng thời, mở rộng hợp tác quốc tế để tiếp cận các công nghệ tiên tiến trong quản lý giao thông, vận tải và logistics.

Mục tiêu không chỉ là giảm chi phí logistics hay nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp, mà còn góp phần thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, thúc đẩy tăng trưởng xanh và phát triển bền vững.

Với quyết tâm chính trị cao của thành phố cùng sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, các viện nghiên cứu, trường đại học và các tổ chức khoa học công nghệ, tôi tin rằng Cần Thơ sẽ từng bước trở thành trung tâm logistics xanh, thông minh và hiện đại của vùng ĐBSCL, đóng góp quan trọng vào sự phát triển bền vững của khu vực và cả nước.