Cảnh sát Nga đột kích 9 sàn tiền mã hóa ngoài vòng pháp luật

Chiến dịch diễn ra tại Trung tâm Kinh doanh Quốc tế Moscow, nơi đặt nhiều doanh nghiệp tài chính và công nghệ. Mục tiêu của FSB và Bộ Nội vụ là 9 nền tảng giao dịch tiền mã hóa không đăng kí, bị cáo buộc tham gia vào mạng lưới chuyển tiền ra nước ngoài có nguồn gốc từ các vụ lừa đảo nhằm vào người dân Nga.

FSB đột kích loạt sàn tiền mã hóa tại Moscow

Trong thông báo công bố cuối tuần, FSB cho biết hơn 20 nhân viên của những nền tảng này đã bị bắt để phục vụ điều tra. Nhà chức trách cáo buộc các sàn đã đóng vai trò trung gian trong quá trình chuyển đổi tiền mặt có nguồn gốc bất hợp pháp thành tài sản số, sau đó chuyển tiền đến các tài khoản có liên quan đến những đầu mối tại Ukraine.

Vụ việc diễn ra chỉ vài ngày sau khi Nga chính thức thông qua khuôn khổ pháp lí mới liên quan đến tiền mã hóa. Thời điểm của chiến dịch cho thấy Moscow đang đồng thời theo đuổi hai mục tiêu: Tạo hành lang pháp lí cho hoạt động tiền mã hóa hợp pháp và siết chặt những nền tảng nằm ngoài sự kiểm soát của nhà chức trách.

Theo thông tin ban đầu, nguồn tiền bị điều tra xuất phát từ các nạn nhân Nga của những vụ lừa đảo qua điện thoại. FSB cho rằng các vụ lừa đảo có liên quan đến những trung tâm gọi điện lừa đảo đặt tại Ukraine.

Mô hình hoạt động được nhà chức trách mô tả bắt đầu từ việc các đối tượng gọi điện cho nạn nhân, sử dụng nhiều thủ đoạn để thuyết phục họ chuyển hoặc giao tiền. Sau đó, những người vận chuyển tiền mặt, chủ yếu trong độ tuổi từ 18 đến 25, được sử dụng để thu tiền trực tiếp từ các nạn nhân.

Số tiền này tiếp tục được chuyển tới các nền tảng giao dịch tiền mã hóa bị điều tra. Tại đây, các nhân viên chuyển tiền mặt thành tài sản số trước khi thực hiện các giao dịch ra nước ngoài.

Việc chuyển đổi từ tiền mặt sang tiền mã hóa được cho là giúp mạng lưới này tạo thêm một lớp trung gian giữa số tiền bị đánh cắp và người nhận cuối cùng, đồng thời tạo điều kiện đưa tiền ra khỏi Nga.

Nga có bước đi trước Mỹ trong cuộc đua quản lí tiền mã hóa

Altcoin là gì và vì sao có rất nhiều đồng tiền mã hóa nhưng đa số đoản mệnh?

Điều tra đường đi của tiền và vai trò của hơn 20 người bị bắt

Một trong những trọng tâm của cuộc điều tra là xác định chính xác vai trò của những người làm việc tại các nền tảng giao dịch. Theo FSB, một số nhân viên được tuyển từ nhiều khu vực khác nhau của Nga và có hiểu biết hạn chế về tài chính. Nhà chức trách đang tìm cách xác định liệu những người này chỉ thực hiện các công việc kĩ thuật thông thường hay biết rõ nguồn gốc bất hợp pháp của dòng tiền.

Đây là điểm quan trọng đối với quá trình xử lí vụ án, bởi một mạng lưới rửa tiền thường có thể bao gồm nhiều tầng nhân sự với mức độ tham gia khác nhau. Người trực tiếp nhận tiền mặt, người chuyển đổi sang tiền mã hóa và người thực hiện giao dịch xuyên biên giới có thể đảm nhận những vai trò riêng biệt.

Theo mô tả của FSB, chuỗi giao dịch trong vụ việc gồm ít nhất ba bước. Đầu tiên, nạn nhân của các vụ lừa đảo giao tiền cho những người được tuyển làm “người vận chuyển”. Tiền mặt sau đó được đưa tới các nền tảng giao dịch tiền mã hóa. Cuối cùng, các nhân viên tại đây chuyển đổi tiền thành tài sản số và chuyển tới các tài khoản ở nước ngoài.

Việc truy tìm từng mắt xích sẽ giúp cơ quan điều tra xác định quy mô thực sự của mạng lưới, số tiền đã được chuyển đi cũng như những cá nhân đứng sau hệ thống.

Bộ Nội vụ Nga đã mở một cuộc điều tra hình sự về hành vi gian lận quy mô lớn. Theo thông tin được công bố, tội danh này có thể dẫn tới mức án lên tới 10 năm tù theo luật Nga.

Bên cạnh việc xác định nghi phạm, nhà chức trách cũng phải thống kê số nạn nhân và thiệt hại tài chính. Đây là cơ sở để xem xét khả năng bồi thường cho những người bị lừa đảo.

Thái Lan có phải ‘thiên đường thuế tiền mã hóa’?

Tiền mã hóa là gì? Nó khác tiền điện tử trong ngân hàng ra sao?

Nga chuyển sang giai đoạn kiểm soát chặt thị trường tiền mã hóa

Chiến dịch tại Moscow diễn ra trong bối cảnh Nga đang định hình lại cách quản lí tiền mã hóa. Việc xây dựng khung pháp lí cho tài sản số không đồng nghĩa với việc mọi hoạt động liên quan đến tiền mã hóa đều được tự do tiến hành.

Ngược lại, sự xuất hiện của các quy định mới có thể tạo điều kiện để nhà chức trách phân biệt rõ hơn giữa những nền tảng hoạt động hợp pháp và các tổ chức nằm ngoài hệ thống quản lí.

Việc đóng cửa 9 nền tảng không đăng kí vì thế mang ý nghĩa rộng hơn một cuộc điều tra hình sự đơn lẻ. Nó cho thấy các sàn giao dịch không có giấy phép hoặc không đáp ứng yêu cầu quản lí có thể trở thành mục tiêu ưu tiên của cơ quan thực thi pháp luật Nga, đặc biệt khi chúng bị nghi liên quan đến dòng tiền bất hợp pháp.

FSB hiện tiếp tục phân tích các giao dịch được thực hiện qua những nền tảng bị đột kích, đồng thời truy tìm các cá nhân và tài khoản liên quan. Nhà chức trách cũng cần làm rõ mối liên hệ giữa những người vận chuyển tiền, các sàn giao dịch và các đầu mối ở nước ngoài.

Kết quả điều tra có thể cung cấp thêm thông tin về cách mạng lưới này vận hành, quy mô dòng tiền cũng như mức độ tham gia của từng nghi phạm.

Vụ việc cũng cho thấy một nghịch lí đang xuất hiện trong quá trình Nga hợp pháp hóa tiền mã hóa: Càng đưa tài sản số vào khuôn khổ pháp lí, nhà chức trách càng có thêm cơ sở để kiểm soát những hoạt động nằm ngoài hệ thống.

Đối với thị trường tiền mã hóa, đây là tín hiệu cho thấy giai đoạn hoạt động dựa nhiều vào những nền tảng không đăng kí đang trở nên khó khăn hơn. Khi các cơ quan chức năng tập trung vào dòng tiền xuyên biên giới và khả năng sử dụng tiền mã hóa để che giấu nguồn gốc tài sản, các sàn giao dịch sẽ phải đối mặt với yêu cầu ngày càng cao về minh bạch, xác minh khách hàng và tuân thủ pháp luật.