Cấp cứu bé gái 13 tuổi thoát vị đĩa đệm: Hồi chuông báo động cho giới trẻ
Ca phẫu thuật cột sống hi hữu cho bệnh nhân nhi 13 tuổi tại Tây Ninh là hồi chuông cảnh báo về tình trạng thoát vị đĩa đệm đang ngày càng trẻ hóa.
Ngày 30/8, BSCKII Huỳnh Văn Vũ – Trưởng khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Tây Ninh cho biết, các bác sĩ tại đây vừa phẫu thuật thành công cho một bé gái mới 13 tuổi bị thoát vị đĩa đệm cột sống thắt lưng nặng. Đây là căn bệnh từ lâu vốn được xem là bệnh của tuổi già hoặc dân văn phòng ngồi nhiều. Tuy nhiên, thực tế lâm sàng hiện nay cho thấy thoát vị đĩa đệm đang có xu hướng trẻ hóa một cách đáng sợ, len lỏi vào cả độ tuổi học sinh.
Hành trình 1 năm sống trong đau đớn của bé gái 13 tuổi
Bệnh nhi Y.T. (13 tuổi, ngụ tại Gò Gầu, tỉnh Tây Ninh) nhập viện trong tình trạng đi lại khó khăn, sức cơ chân trái suy giảm nghiêm trọng. Suốt một năm trước đó, cuộc sống và việc học tập của em bị đảo lộn hoàn toàn bởi những cơn đau buốt nhói chạy dọc từ vùng thắt lưng xuống chân. Ban đầu, do nghĩ đây chỉ là những cơn đau mỏi cơ năng thông thường khi trẻ tăng trưởng chiều cao hoặc ngồi học sai tư thế, gia đình đã tự mua thuốc giảm đau cho em uống.
Khi các biện pháp điều trị tại nhà hoàn toàn mất tác dụng, gia đình mới đưa em đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Tây Ninh. Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) độ phân giải cao đã khiến các bác sĩ bàng hoàng: cấu trúc cột sống thắt lưng của một đứa trẻ 13 tuổi đã bị tổn thương nặng nề từ tầng L3 đến S1. Các khối thoát vị đĩa đệm lớn chèn ép thô bạo lên hệ thống rễ thần kinh trọng yếu L4, L5 và S1 bên trái, tạo nên một bệnh lí điển hình thường chỉ thấy ở người già do thoái hóa tự nhiên.
Thách thức lớn nhất của ca phẫu thuật không chỉ nằm ở tổn thương cột sống hiếm gặp ở lứa tuổi nhi khoa, mà còn do thể trạng đặc biệt của bệnh nhân. Bé Y.T. sở hữu cân nặng lên đến 103 kg. Trọng lượng cơ thể quá khổ này đã biến thành một áp lực khổng lồ, đè ép liên tục lên hệ khung xương chưa phát triển hoàn thiện của em.
Nguy hiểm hơn, bệnh nhi còn gánh chịu một loạt bệnh lí nội khoa mạn tính như đái tháo đường type 2, rối loạn đông máu, thiếu máu thiếu sắt và rối loạn chuyển hóa lipid máu. Sự kết hợp này đẩy rủi ro gây mê và hậu phẫu lên mức đỉnh điểm, rất dễ dẫn đến các biến chứng nguy hiểm như nhiễm trùng, suy hô hấp hay tổn thương thần kinh vĩnh viễn.
BSCKII Huỳnh Văn Vũ nhận định: "Đây là một trường hợp lâm sàng đặc biệt phức tạp. Thể trạng quá khổ cùng hàng loạt bệnh lí nền nặng nề khiến rủi ro trong gây mê và phẫu thuật cột sống luôn ở mức rất cao. Ca phẫu thuật đòi hỏi sự phối hợp tuyệt đối chính xác, nhịp nhàng giữa nhiều chuyên khoa từ Ngoại thần kinh, Gây mê hồi sức cho đến Nội tiết và Dinh dưỡng để thiết lập một hàng rào bảo vệ an toàn nhất cho bệnh nhi trước khi can thiệp".
Kĩ thuật nội soi hiện đại thắp sáng hi vọng hồi phục
Sau khi hội chẩn liên chuyên khoa và kiểm soát thành công các chỉ số sinh học về đường huyết cũng như đông máu, ê-kíp phẫu thuật đã quyết định lựa chọn phương pháp phẫu thuật nội soi lấy nhân nhầy qua lỗ liên hợp.
"Đây là một trong những kĩ thuật ít xâm lấn đỉnh cao nhất của y học hiện đại. Thay vì mổ mở truyền thống gây đau đớn và phá hủy cơ cạnh sống, phương pháp nội soi tiếp cận chính xác vị trí thoát vị qua một đường rạch siêu nhỏ. Dưới sự hỗ trợ của hệ thống camera phóng đại sắc nét, bác sĩ khéo léo bóc tách, giải phóng triệt để các rễ thần kinh bị chèn ép mà vẫn bảo tồn nguyên vẹn cấu trúc sinh lí của cột sống", bác sĩ Vũ chia sẻ.
Sự chuẩn xác trong từng thao tác vi phẫu đã mang lại kết quả thần kì. Chỉ sau 5 ngày hậu phẫu, bé Y.T. đã hoàn toàn hết đau thắt lưng, sức cơ chân trái phục hồi vượt mong đợi. Em đã có thể tự đứng vững và tự tin bước đi trên đôi chân của mình để xuất viện trong niềm hạnh phúc của gia đình.
Hồi chuông cảnh báo sâu sắc đến toàn xã hội
Theo BSCKII Huỳnh Văn Vũ, tình trạng trẻ em mắc bệnh cột sống đang gia tăng theo từng năm do những tác động tiêu cực từ lối sống hiện đại. Sai lầm phổ biến của các bậc phụ huynh là chủ quan trước những lời than phiền đau lưng của con trẻ. Sự chậm trễ trong việc thăm khám vô tình tước đi cơ hội điều trị bảo tồn nội khoa, đẩy trẻ vào nguy cơ tổn thương thần kinh vĩnh viễn.
Bác sĩ Vũ đặc biệt nhấn mạnh, khi trẻ có biểu hiện đau thắt lưng kéo dài, đau lan xuống chân hoặc có cảm giác tê bì, đi lại tập tễnh, cha mẹ tuyệt đối không được tự ý mua thuốc giảm đau tại nhà mà phải đưa trẻ đến cơ sở chuyên khoa để khám và chụp chiếu kịp thời.
"Để bảo vệ hệ xương khớp non nớt của trẻ, gia đình cần chủ động thay đổi lối sống cho con em mình. Phụ huynh cần kiểm soát tốt cân nặng của trẻ qua chế độ dinh dưỡng cân bằng, hạn chế tối đa việc ngồi lì nhiều giờ trước màn hình điện tử và khuyến khích trẻ tham gia các hoạt động thể thao ngoài trời. Đồng thời, việc hướng dẫn trẻ ngồi học đúng tư thế và mang cặp sách đúng cách cũng là những yếu tố cốt lõi giúp giảm áp lực cơ học lên cột sống, ngăn ngừa những hệ lụy đáng tiếc về sau", bác sĩ Vũ khuyến cáo.
