Câu chuyện 'vươn mình' của một chiến binh Chiến đạo - Endeavor Việt Nam

Mở đầu câu chuyện, Nguyễn Mạnh Quyết - CEO, nhà sáng lập iKame - bắt đầu một bằng tin vui:

- Chào anh, em có tin vui: “Báo chí nước ngoài bắt đầu phải giật tít "Cuộc xâm lăng của các studio Việt Nam".

Chỉ trong vòng 10 năm, các công ty game và ứng dụng đến từ Việt Nam đã vươn lên top đầu thế giới về số lượt tải. Năm 2024, nhân loại đã tải tới 6,7 tỉ lượt các game và app do lập trình viên Việt Nam phát triển - một con số khổng lồ. Đây là một “miếng bánh” toàn cầu cực lớn: chỉ riêng doanh thu IAP (mua hàng trong ứng dụng) năm 2024 đạt 150 tỉ USD, tăng trưởng trung bình 13% mỗi năm.

Công ty của em là iKame, cái tên lấy cảm hứng từ “phái Kame” trong 7 viên ngọc rồng, thêm chữ “i” cho hợp xu hướng internet. Từ 3 người sáng lập và 0 đồng vốn vào năm 2012, iKame nay có 250 nhân viên, đạt 100 triệu người dùng hoạt động hằng tháng (Monthly Active User - MAU) và đứng thứ 2 toàn cầu về doanh thu IAP trong mảng Hybrid Games.

- Câu chuyện thần kỳ này đã bắt đầu như thế nào?

- Khi một cánh cửa này đóng lại. Cánh cửa khác mở ra. Em gia nhập FMA (FPT Mobile App), là đơn vị tiên phong trong lĩnh vực này. Nhờ làm cho FMA em biết được bất cứ một sản phẩm nào em viết ra đều có thể ngay lập tức đưa ra thế giới qua store của Google và Apple.

Không hiểu sao FPT lại không tin vào cơ hội mới và đóng cửa FMA. Nhưng đối với em đây là khởi đầu hành trình ra thế giới.

- Những ai là người ảnh hưởng nhất đến em trong hành trình này?

- Đầu tiên là mẹ. Mẹ em chỉ là giáo viên cấp 1. Bố em là thương binh Quảng trị, không may còn viên đạn trong đầu nên không làm được việc, trái gió trở trời hay la hét, mắng nhiếc. Mọi người khuyên mẹ đưa bố đi điều trị rồi đi bước nữa. Nhưng mẹ bảo, mẹ sẽ làm tất cả để bọn em có bố. Dù chưa biết trả thế nào, mẹ vẫn vay tiền xây nhà để em có thể lấy vợ. Khi kiếm được những đồng tiền đầu tiên mang về trả nợ cho mẹ, nhìn mẹ khóc, em biết mình đã đi đúng đường.

- Còn các đồng nghiệp?

- Em rất may mắn. Ngay từ những ngày đầu đã có những chiến hữu xuất sắc.

Hiền là người sáng lập iKame cùng em. Hiền rất giỏi về công nghệ, và đã giúp em xây dựng những sản phẩm và những công nghệ nền tảng đầu tiên của iKame.

Tài, là lập trình viên, học đại học Giao thông vận tải, nhưng lại rất sáng tạo và rất nhanh nhạy về kinh doanh. Ở bất kỳ lĩnh vực gì, chỉ sau mấy ngày đào bới phân tích là bạn ấy đã có thể khai phá và biết cách kiếm ra tiền như thế nào.

Đức, đúng là “đức”, cũng là lập trình viên rất giỏi, nhiệt huyết, hòa đồng, tích cực, và đặc biệt là luôn đi lan tỏa mindset của em và những giá trị công ty tới mọi người mọi lúc mọi nơi.

- Vow, em có cả Hiền, Tài lẫn Đức từ ban đầu, thật là lý tưởng.

- Hơn thế, em có Ngọc, Tuấn, Trọng, Tiến MM, Đức bé, những người rất chăm chỉ, cần mẫn, luôn hết mình vì công ty, đặc biệt là rất giỏi trong khâu tối ưu, vận hành. Các bạn ấy đã biến những ý tưởng mà em và Tài tạo ra thành bài toán kinh doanh bền vững và dài hạn.

- Cứ như mơ ấy nhỉ?

- Vâng, cho đến năm 2019. Bọn em gặp phải biến cố lớn. Cả thị trường bị Google đánh vì các vi phạm, trong đó có công ty em. Tất cả quay về con số 0. Anh em trong công ty hoang mang, nhiều bạn mất động lực và rời khỏi công ty.

- Em có sợ không?

- Không ạ. Chắc em là người duy nhất trong công ty không thấy hoang mang, thậm chí em còn chia sẻ với các bạn: “đây là cơ hội, cả thị trường gặp khó nếu mình vượt qua được thì mình sẽ vươn lên dẫn đầu thị trường”.

Thay vì cố gắng kéo lại công ty, em lại giành thời gian để hoạch định Tầm nhìn, xây dựng Văn hóa, tái cơ cấu tổ chức, đào tạo đội ngũ, và xây dựng các yếu tố nền tảng, hệ thông trong công ty.

Dù bắt đầu lại từ con số 0 nhưng em lại đặt mục tiêu muốn trở thành công ty phát triển Game & App đứng Top đầu trên thế giới. Đây là mục tiêu rất điên rồ, và thời điểm đó ko có một ai tin vào điều này cả.

Em cũng xác định lại chiến lược phát triển sản phẩm đi theo hướng chất lượng, bài bản, ko vi phạm. Mặc dù tiếng Anh của em rất kém, vẫn cậy cục bay sang Sing gặp các lãnh đạo Google, và tìm cơ hội gặp bằng được bác VP của Apple khi bác ấy sang Việt Nam, để chia sẻ tầm nhìn, và thuyết phục họ hỗ trợ iKame làm ăn bài bản. Em nói "lập trình viên Việt Nam thông minh, gì cũng làm được, nhưng thiếu tự tin, và cần có ví dụ thành công, hãy giúp chúng tôi làm giàu đàng hoàng".

- Ấn tượng đấy, muốn hoàn lương, tốt hết là nhờ được công an?

- Mới là điều kiện cần thôi anh. Phải quản trị bài bản, phải bỏ công sức xây từ gốc. Và em lại gặp may khi có cả một thế hệ các chiến hữu mới.

Cường, lập trình viên, sinh 1996. Cường giống em là rất thích làm việc lớn. Cường đúng là một chiến tướng thực thụ. Em chỉ cần phất cờ là bạn ấy xung phong làm tướng tiên phong. Mà đã ra trận là bạn ấy sẽ giành chiến thắng, mà đã thắng thì phải thắng lớn. Cường có năng lực đào sâu và tìm ra được gốc rễ vấn đề, từ đó có được giải pháp tốt cho các vấn đề đó. Ngoài ra, Cường giống em 1 điểm nữa là có thể “Dùng người thường để làm được việc lớn”. Khi mới lập team, Cường nhận những bạn ít kinh nghiệm, chưa tạo được dấu ấn gì trong công ty, thì bây giờ những bạn đó đều đạt được những thành tựu lớn và là những trụ cột của công ty. Và hiện tại Cường đang là CEO của mảng game tại iKame.

Nguyệt, là thủ khoa ở mỗi chỗ mà bạn ấy học từ Ngoại thương đến du học Anh, Úc. Về nước, bạn ấy làm nhân viên cho một công ty game nước ngoài ở Việt Nam. Trong buổi phỏng vấn cho vị trí trưởng phòng nhân sự, bạn ấy mới là người đặt câu hỏi cho em suốt cả buổi. Nguyệt rất yêu công ty và rất có cảm hứng với tầm nhìn và các giá trị cốt lõi của công ty. Nguyệt cũng là một quản lý, một lãnh đạo giỏi, cứ ai là nhân viên của Nguyệt thì đều rất nhiệt huyết, chuyên nghiệp, và cống hiến hết mình. Nguyệt đã giúp em xây dựng hệ thống nhân sự, quy trình, truyền thông, đào tạo, văn hóa công ty.

Tiến CM, xuất thân artist, học Arena nhưng thành danh sớm. Bạn nổi tiếng, khắp nơi chèo kéo, nhưng sau khi ngồi với em, đã thay đổi quyết định để theo iKame. Tiến cực kỳ nhiệt huyết, luôn nhiều năng lượng, sẵn sàng hy sinh lợi ích cá nhân vì công ty và anh em. Tiến như là 1 chất keo gắn kết các thành viên với nhau và với công ty. Giờ là CPO, cùng em hoạch định chiến lược sản phẩm.

Nghĩa, hồi đầu giống dị nhân, nhưng giờ là một siêu nhân. Xuất thân lập trình viên, nhưng thích làm game designer. Trước đó bọn em toàn bàn bạc và tranh luận rồi code luôn. Tài liệu thiết kế nếu có chỉ vài trang, hời hợt. Khi làm game đầu tiên, Nghĩa viết hơn 100 trang documents, cực kỳ chi tiết. Khi em chia sẻ với team Google, các bạn ấy còn trố mắt. Nhưng khi biết công ty đang cần một hệ thống phân tích dữ liệu để vận hành cả bài toán sản phẩm, marketing, và hỗ trợ ra quyết định chiến lược, Nghĩa đã xung phong nhận ngay, với triết lý đơn giản: việc gì công ty cần mà không ai làm được, thì Nghĩa sẽ làm.

Hiện tại, hệ thống BI mà Nghĩa xây dựng sánh ngang với tên tuổi của thế giới, tạo lợi thế lớn cho iKame. Bây giờ Nghĩa đang là CTO, ngoài BI team của Nghĩa còn giúp công ty xây dựng nền tảng AI, xây dựng các platform nội bộ, và các công cụ giúp các team khác tăng hiệu suất công việc.

- Khiếp thật. Toàn cao thủ. Đúng là “thần thiêng nhờ bộ hạ”. Nhưng em cũng phải như thế nào thì các bạn ấy mới làm với em chứ?

- Em nghĩ thế này:

1. Em nghĩ mình là người dám nghĩ lớn và dám làm lớn: Bỏ manh mún, làm bài bản; phải trở thành top 1 download trên Global; phải trở thành top 1 doanh thu quảng cáo IAA.

Hiện bọn em đang phấn đấu vào top 10 doanh thu IAP. Anh phải biết là top 1 IAA chưa chắc đã lọt vào top 100 IAP nhé.

2. Tuy không thạo tiếng Anh, nhưng em không sợ Tây. Em luôn xác định mình kém hơn, ít kinh nghiệm hơn các công ty top đầu trên thế giới. Nhưng em lại luôn có niềm tin là mình sẽ sớm lấp được khoảng gap đó, và sẽ vượt qua được họ. Em nghiên cứu kỹ profile tất cả các cao thủ trong ngành, xem họ đã bắt đầu như thế nào, mindset, chiến lược của họ là gì, điểm mạnh, điểm yếu của họ, họ có những hệ thống, công cụ nào… từ đó hoạch định ra chiến lược phù hợp cho mình.

3. Em đặt niềm tin vào những người đi cùng mình. Truyền cảm hứng cho các bạn, Trao quyền để các bạn tự chủ. Và đồng hành để hỗ trợ, thúc đẩy các bạn. Và em luôn theo đuổi tư duy: “Người thường có thể làm việc lớn”.

- Em đánh giá thế nào về tương lai của ngành?

- Có thể các công ty Việt Nam thiếu nhiều thứ như: thiếu nhân sự chất lượng cao, thiếu tiền, thiếu kinh nghiệm, thiếu chính sách hỗ trợ… Nhưng em nghĩ đó ko phải là yếu tố cốt lõi, yếu tố quan trọng nhất là chúng ta thiếu tự tin.

Nhưng bây giờ niềm tin đang hình thành. Trước đó, lọt vào top 20 thế giới có vẻ như là điều xa vời với các công ty Việt Nam thì hiện tại ngoài iKame, các studios khác như Athena, Amanotes, ABI đang xâm chiếm các top khác trên toàn cầu. Điều này dần sẽ tạo ra một niềm tin lớn cho các công ty trong ngành.

Vì vậy, em rất tin là ngành Game & App của Việt Nam sẽ còn phát triển mạnh, bứt phá trong những năm tới. Mục tiêu sẽ là phải vượt Thổ Nhĩ Kỳ trong 3-5 năm tới.

- Lãng mạn tí nhé. Em đánh giá thế nào về sự bùng nổ của AI?

- Bọn em đang áp dụng AI vào mọi ngóc ngách trong công ty, và đã giúp năng suất tăng gấp hàng chục, hàng trăm lần: tạo creatives; xây dựng prototypes; fix bugs; đào tạo nhân viên mới; truyền bá văn hóa.

Trong cuốn sách của mình, Harary cho rằng AI sẽ tạo ra một thế hệ “vô dụng”, tức là chẳng biết làm gì có ích. Vậy thì người ta sẽ làm gì nào. Chơi. AI, robot sẽ chỉ biết làm. Chỉ có con người mới biết chơi.

- Câu hỏi cuối: em rất kín tiếng, tại sao tự nhiên lần này lại muốn kể chuyện của mình?

- Tại Endeavor đấy. Khi em hỏi anh: bọn anh thành công trong lĩnh vực của mình, tại sao lại đi quan tâm giúp đỡ bọn em, trong lĩnh vực khác hẳn? Anh đã nói là vì anh yêu đất nước này. Em cũng thế. Em cũng yêu nước và muốn chia sẻ câu chuyện của mình, ít nhất là để lan tỏa niềm tin cho các bạn trong và ngoài ngành rằng người Việt Nam chúng ta cũng có thể đi ra và cạnh tranh sòng phẳng với các công ty hàng đầu trên thế giới.