CEO Capriole: Giá Bitcoin có thể đã qua đáy chu kì, vẫn cần lưu ý các biến số vĩ mô
Thị trường giá Bitcoin đang xuất hiện những tín hiệu phục hồi nhờ lực mua từ các nhà đầu tư tổ chức và sự cải thiện trong hoạt động khai thác.
Tuy nhiên, theo Charles Edwards, nhà sáng lập kiêm CEO Capriole Investments (quỹ đầu tư tập trung vào Bitcoin và tài sản số), triển vọng tích cực trong ngắn hạn không đồng nghĩa với việc giá Bitcoin, đồng tiền mã hóa lớn nhất thế giới đã vượt qua mọi thách thức.
Lực mua tổ chức củng cố triển vọng phục hồi của giá Bitcoin
Trong 1 tháng qua, Bitcoin giao dịch quanh vùng 80.000-85.000 USD. Theo Edwards, chính sách tiền tệ thắt chặt và lãi suất cao đang tạo ra sức ép nhất định đối với thanh khoản. Khi chi phí vốn tăng, đồng USD và những tài sản khác trở nên cạnh tranh hơn so với Bitcoin, khiến dòng tiền đầu tư có thể bị phân tán.
Tuy nhiên, bức tranh dài hạn lại có những điểm sáng. Edwards cho biết lực mua ròng từ các tổ chức đầu tư đã duy trì ở trạng thái tích cực kể từ khi Bitcoin chạm vùng đáy khoảng 60.000 USD. Đáng chú ý, lượng mua ròng từ các quỹ ETF và doanh nghiệp nắm giữ Bitcoin trong ngân quỹ tương đương khoảng 130% nguồn cung Bitcoin mới được khai thác mỗi ngày.
Điều này có nghĩa là lượng Bitcoin được các tổ chức mua vào đang vượt đáng kể lượng tài sản mới được đưa ra thị trường thông qua hoạt động khai thác. Nếu xu hướng này tiếp tục, áp lực cung có thể giảm và tạo nền tảng hỗ trợ giá.
Trong đó, các quỹ ETF Bitcoin giao ngay đang đóng vai trò quan trọng hơn so với nhóm doanh nghiệp tích lũy Bitcoin trong ngân quỹ. Theo Edwards, những áp lực liên quan đến thị trường nợ và mô hình huy động vốn vẫn đang ảnh hưởng đến khả năng mua thêm tài sản của các doanh nghiệp này. Vì vậy, nếu phải lựa chọn động lực chính của dòng vốn tổ chức trong giai đoạn hiện tại, ông nghiêng về các quỹ ETF.
Đây cũng là điểm khác biệt đáng chú ý của thị trường Bitcoin trong chu kì mới: dòng vốn từ các định chế tài chính truyền thống ngày càng có ảnh hưởng đến diễn biến giá, thay vì chỉ phụ thuộc vào hoạt động của nhà đầu tư cá nhân và các doanh nghiệp chuyên về tiền mã hóa.
Dẫu vậy, Edwards không xem đây là bảo đảm cho một đợt tăng giá liên tục. Các yếu tố kinh tế và chính trị vẫn có thể làm thay đổi quyết định phân bổ vốn của tổ chức đầu tư.
Ông cũng lưu ý đến một biến số vĩ mô khác là tác động của AI đối với thị trường lao động. Nếu tự động hóa khiến thất nghiệp gia tăng đáng kể trong tương lai, áp lực kinh tế có thể buộc Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) thay đổi chính sách tiền tệ. Trong kịch bản lãi suất cao không còn bền vững và các biện pháp kích thích kinh tế được triển khai, những tài sản như vàng và Bitcoin có thể trở nên hấp dẫn hơn.
Đây chưa phải kịch bản sắp xảy ra ngay lập tức, nhưng theo Edwards, những thay đổi về việc làm, lạm phát và chính sách tiền tệ có thể tác động đáng kể đến dòng vốn đầu tư trong 6-12 tháng tiếp theo.
Hashrate phục hồi, nhưng ngành đào Bitcoin đứng trước cuộc cạnh tranh mới
Một trong những chỉ báo mà Edwards đặc biệt quan tâm là Hash Ribbons, công cụ theo dõi những thay đổi của hashrate (tỉ lệ băm) trong mạng lưới Bitcoin.
Hashrate phản ánh tổng năng lực tính toán mà các thợ đào đóng góp để xác thực giao dịch và bảo vệ mạng lưới. Khi chỉ số này suy giảm trong thời gian dài, đó thường là dấu hiệu cho thấy hoạt động khai thác chịu áp lực. Những thợ đào có chi phí vận hành cao có thể phải bán một phần Bitcoin dự trữ để duy trì hoạt động, đồng thời ngành khai thác có thể bước vào giai đoạn tái cơ cấu và hợp nhất.
Theo Edwards, hashrate Bitcoin bắt đầu suy giảm từ khoảng tháng 12 đến tháng 1 trước thời điểm phỏng vấn, kéo dài trong nhiều tháng trước khi đảo chiều khoảng 4-6 tuần gần đây. Sự phục hồi này mang ý nghĩa tích cực bởi nó cho thấy năng lực tính toán được cam kết cho mạng lưới đang tăng trở lại.
Ông xem đây là một tín hiệu cơ bản có lợi cho Bitcoin, đồng thời củng cố nhận định rằng thị trường có thể đã đi qua giai đoạn đáy của chu kì.
Tuy nhiên, bức tranh ngành khai thác đang thay đổi khi AI tạo ra một hướng kinh doanh mới hấp dẫn hơn. Edwards cho biết nhiều doanh nghiệp khai thác Bitcoin niêm yết công khai đã công bố kế hoạch chuyển một phần đáng kể, thậm chí toàn bộ năng lực tính toán trong tương lai, sang phục vụ các ứng dụng AI. Tỉ lệ chuyển đổi được một số doanh nghiệp đề cập lên tới 50-100% trong 6-18 tháng.
Xu hướng này khiến việc dự báo hashrate trở nên phức tạp hơn so với những chu kì trước. Trước đây, khi hoạt động khai thác Bitcoin gặp khó khăn, các doanh nghiệp thường không có nhiều lựa chọn ngoài việc tiếp tục khai thác hoặc chuyển sang những đồng tiền mã hóa khác. Hiện nay, nhu cầu tính toán cho AI đã mở ra một thị trường cạnh tranh mới, thu hút vốn đầu tư và nguồn lực phần cứng.
Dù vậy, Edwards cho rằng không thể chỉ nhìn vào việc các doanh nghiệp chuyển hướng sang AI để kết luận mạng lưới Bitcoin đang suy yếu. Chỉ báo quan trọng hơn vẫn là hashrate thực tế. Nếu năng lực tính toán dành cho mạng lưới tiếp tục tăng trong nhiều tuần, đây vẫn là tín hiệu tích cực.
Ông cũng lưu ý sự phục hồi có thể đến từ nhiều nguồn khác nhau, không nhất thiết chỉ từ những doanh nghiệp khai thác lớn. Một số đơn vị nhỏ có thể tận dụng nguồn năng lượng dư thừa, năng lượng ngoài lưới điện hoặc khí đốt bị đốt bỏ trong quá trình khai thác dầu khí để vận hành máy đào Bitcoin.
Ở góc độ định giá, Edwards cho rằng Bitcoin tại thời điểm phỏng vấn vẫn có phần thấp hơn giá trị hợp lí, dù không còn rẻ rõ rệt như giai đoạn giá giảm sâu trước đó. Một phương pháp ông đặc biệt quan tâm là so sánh giá Bitcoin với chi phí sản xuất. Theo ông, khi giá tiến sát hoặc nằm trong khoảng 10-20% so với chi phí khai thác, thị trường thường xuất hiện cơ hội đầu tư đáng chú ý trong khung thời gian nhiều năm.
Sự kết hợp giữa lực mua tổ chức, hashrate phục hồi và định giá còn tương đối hấp dẫn là những cơ sở khiến Edwards có cái nhìn tích cực về triển vọng Bitcoin trong ngắn hạn. Tuy nhiên, ông cho rằng thị trường vẫn cần thêm những động lực đủ mạnh để tạo ra một đợt tăng giá vượt đỉnh lịch sử và duy trì bền vững.
Rủi ro lượng tử: Thách thức Bitcoin không thể trì hoãn
Nếu lực mua tổ chức và hoạt động khai thác là những yếu tố hỗ trợ Bitcoin trong ngắn hạn, thì điện toán lượng tử lại là bài toán có thể định hình tương lai dài hạn của mạng lưới này.
Edwards cho biết ông đã dành nhiều thời gian nghiên cứu mối đe dọa từ máy tính lượng tử đối với Bitcoin. Theo ông, đây không còn là một kịch bản khoa học viễn tưởng xa vời mà đã trở thành rủi ro cần được tính đến trong khung thời gian đầu tư khoảng 2-3 năm.
Mối lo ngại chủ yếu nằm ở khả năng máy tính lượng tử đủ mạnh trong tương lai có thể phá vỡ những phương thức mật mã đang bảo vệ Bitcoin. Nếu điều đó xảy ra, tính an toàn của tài sản và khả năng kiểm soát quyền sở hữu có thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng.
Đáng chú ý, theo Edwards, vấn đề này đã bắt đầu tác động đến quyết định phân bổ vốn của các tổ chức tài chính lớn. Nhà đầu tư không chỉ quan tâm đến tiềm năng tăng giá mà còn phải đánh giá liệu hạ tầng công nghệ của Bitcoin có đủ khả năng bảo vệ tài sản trong nhiều thập niên tới hay không.
Tuy nhiên, ông nhìn nhận nghịch lí rằng rủi ro lượng tử hiện nay cũng có thể trở thành chất xúc tác tích cực cho giá Bitcoin. Nguyên nhân là mạng lưới vẫn chưa có những bước tiến đáng kể trong việc xây dựng lộ trình nâng cấp bảo mật trước nguy cơ lượng tử.
Theo Edwards, cộng đồng phát triển Bitcoin mới chỉ có một số đề xuất và bước triển khai ban đầu, nhưng chưa đạt được sự đồng thuận về lộ trình cụ thể. Nếu những người có ảnh hưởng trong cộng đồng phát triển bắt đầu thống nhất được hướng đi và đưa ra kế hoạch đáng tin cậy, thị trường có thể xem đây là tín hiệu tích cực.
Ông cho rằng trong khoảng 6-12 tháng tiếp theo, việc công bố một lộ trình cụ thể có thể hỗ trợ triển vọng Bitcoin. Ngược lại, nếu không có tiến triển đáng kể trong khoảng thời gian này, mức độ rủi ro sẽ tăng lên và có thể khiến ông phải điều chỉnh giảm đáng kể giá trị hợp lí của Bitcoin trong các mô hình định giá.
Bên cạnh máy tính lượng tử, AI cũng là một biến số cần được quan tâm. Edwards cho rằng những tiến bộ trong AI đang diễn ra nhanh chóng, thậm chí mở ra khả năng xuất hiện trí tuệ nhân tạo siêu cấp (ASI) trong tương lai gần. Hiện chưa có cơ sở để khẳng định AI có thể trực tiếp phá vỡ các phương thức mã hóa của Bitcoin, nhưng năng lực của những hệ thống siêu trí tuệ trong tương lai vẫn là điều chưa thể dự đoán đầy đủ.
Đặc biệt, AI còn có thể thúc đẩy tốc độ phát triển của điện toán lượng tử, khiến thời gian chuẩn bị cho những nâng cấp bảo mật trở nên quan trọng hơn. Theo Edwards, đây là thêm một lí do để cộng đồng Bitcoin rà soát các thuật toán mã hóa và đẩy nhanh quá trình xây dựng khả năng chống chịu trước các cuộc tấn công lượng tử.
Ông cũng cảnh báo thị trường đang bước vào một giai đoạn chưa có nhiều tiền lệ. Bitcoin vừa ngày càng trở thành tài sản được các tổ chức tài chính quan tâm, vừa phải đối mặt với những thay đổi lớn về công nghệ và môi trường kinh tế vĩ mô.
Ở góc độ thanh khoản, Edwards cho rằng tốc độ tăng trưởng cung tiền toàn cầu là một trong những chỉ báo quan trọng nhất cần theo dõi. Khi lượng tiền lưu thông trong hệ thống tăng lên, một phần dòng vốn có thể chảy vào các tài sản khan hiếm như vàng và Bitcoin. Tuy nhiên, ông lưu ý trong những tháng gần thời điểm phỏng vấn, cung tiền toàn cầu có dấu hiệu đi ngang hoặc suy giảm nhẹ.
Vì vậy, ông đặc biệt chú ý đến thanh khoản ròng, được hiểu là sự cân đối giữa tăng trưởng nguồn cung tiền và chi phí vốn, trong đó lãi suất là yếu tố then chốt. Lãi suất cao làm tăng chi phí nắm giữ tài sản rủi ro và hạn chế dòng vốn đầu tư, trong khi môi trường tiền tệ nới lỏng có thể tạo điều kiện thuận lợi hơn cho Bitcoin.
Nhìn chung, Edwards vẫn đánh giá tích cực triển vọng Bitcoin trong 6-12 tháng tiếp theo, dựa trên lực mua từ các quỹ ETF, sự phục hồi của hashrate và khả năng cộng đồng phát triển đạt tiến triển trong lộ trình bảo mật lượng tử. Tuy nhiên, ông không cho rằng những yếu tố này đủ để bảo đảm một thị trường tăng giá mạnh nếu lãi suất tiếp tục cao và các rủi ro công nghệ không được giải quyết.
Theo ông, để Bitcoin vượt qua các đỉnh giá lịch sử và bước vào một chu kì tăng trưởng thực sự mạnh mẽ, thị trường cần thêm những động lực đáng kể, thay vì chỉ dựa vào sự phục hồi sau giai đoạn điều chỉnh.