CEO DeepSeek hy sinh lợi nhuận để theo đuổi mục tiêu tối thượng trong AI

Trong kỉ nguyên mà các nhà sáng lập công nghệ nổi tiếng với phong cách quyết liệt, theo đuổi định giá hàng tỉ USD, tối đa hóa lợi nhuận và xây dựng hình ảnh cá nhân rầm rộ trước công chúng, Lương Văn Phong lại nổi bật bởi lựa chọn đứng sau hậu trường.

Trên Internet chỉ có vài bức ảnh của ông được lưu hành. Nhà sáng lập DeepSeek (công ty khởi nghiệp AI hàng đầu Trung Quốc) và quỹ đầu tư định lượng High-Flyer từ lâu được xem là nhân vật kín tiếng.

Tuy nhiên, bản ghi bị rò rỉ của một cuộc gặp kín với các nhà đầu tư tiềm năng diễn ra vào tháng 5 đã mang đến cái nhìn chưa từng có về chiến lược của Lương Văn Phong. Triết lý của Giám đốc điều hành DeepSeek dựa trên sự kiềm chế trong quản trị doanh nghiệp, chính sách định giá với biên lợi nhuận thấp và phát triển mô hình AI trọng số mở.

Trên mạng xã hội Trung Quốc, bản ghi âm gần 4 giờ về cuộc họp của DeepSeek nhanh chóng lan truyền và thu hút sự quan tâm lớn. Nội dung này tạo được tiếng vang trong bối cảnh văn hóa Trung Quốc vốn đề cao sự khiêm tốn, kỷ luật và tầm nhìn dài hạn hơn là kiếm tiền nhanh.

Những phát biểu bị rò rỉ đã mang đến cho giới công nghệ cái nhìn rõ ràng nhất từ trước đến nay về tư duy của Lương Văn Phong, người đứng sau một trong những công ty AI đáng chú ý nhất Trung Quốc.

CEO DeepSeek chấp nhận hy sinh lợi nhuận trước mắt để theo đuổi AGI

Trong suốt cuộc họp, Lương Văn Phong nhiều lần nhấn mạnh "sự kiềm chế" là giá trị cốt lõi của DeepSeek. Triết lí này được phản ánh qua việc công ty phát hành mô hình AI trọng số mở và áp dụng mức giá thấp.

"Chúng tôi đặt mức giá chỉ để thu về lợi nhuận hợp lí, chứ không nhằm tối đa hóa doanh thu", Lương Văn Phong nói, theo bản ghi âm cuộc họp.

Doanh nhân sinh năm 1985 cho rằng việc giữ chi phí ở mức thấp cho người dùng sẽ làm tăng khả năng đạt được AGI (AI tổng quát) - giai đoạn mà AI có thể thực hiện hầu hết các nhiệm vụ trí tuệ ở mức tương đương hoặc vượt con người.

Khi nhiều hãng công nghệ trên thế giới ưu tiên tối đa hóa lợi nhuận và nhanh chóng mở rộng thị phần, Lương Văn Phong xem chiến lược lợi nhuận thấp là sự đánh đổi có chủ đích nhằm phục vụ mục tiêu lớn hơn trong dài hạn.

"Tôi không nghi ngờ gì rằng AGI sẽ mang lại giá trị thương mại khổng lồ. Song với tôi, ưu tiên hiện nay không phải là giành thêm thị phần, mà là tăng xác suất đạt được AGI", Lương Văn Phong thổ lộ.

Lương Văn Phong cũng dành nhiều thời gian nói về thách thức mà ông cho là lớn nhất trên con đường hướng tới AGI: Khả năng học liên tục. Ông nhận định hầu hết mô hình AI hiện nay vẫn hoạt động theo cách "quên mọi thứ" sau mỗi cuộc trò chuyện, buộc người dùng phải cung cấp lại bối cảnh từ đầu.

Theo Lương Văn Phong, hệ thống AGI thực sự phải có khả năng gia nhập một doanh nghiệp giống như một nhân viên mới, tự học quy trình làm việc, tích lũy kiến thức qua nhiều tháng và tiếp tục phát triển mà không cần được huấn luyện lại. Đây mới là bước nhảy vọt mà toàn ngành AI vẫn chưa giải quyết được.

Ông nói DeepSeek không có kế hoạch đầu tư mạnh vào các lĩnh vực đang rất "nóng" như AI tạo video, mô hình 3D hay mô hình thế giới. Theo CEO DeepSeek, những công nghệ này có thể tạo ra các sản phẩm hấp dẫn và mang lại doanh thu, nhưng chưa phải yếu tố quyết định để xây dựng một hệ thống AI có năng lực tư duy tương đương hoặc vượt con người.

Ngoài ra, ông cho rằng AI đa phương thức rất quan trọng với trải nghiệm sản phẩm, song bản thân khả năng xử lí đồng thời văn bản, hình ảnh hay âm thanh không đồng nghĩa với việc AI trở nên thông minh hơn.

Thay vào đó, Lương Văn Phong xác định các trợ lý AI có khả năng lập trình là hướng phát triển quan trọng nhất trong giai đoạn hiện nay. Theo ông, đây là bước đệm hợp lí trước khi AI có thể đảm nhận những công việc phức tạp hơn với vai trò một tác tử thực thụ. Các tác tử AI chuyên biệt cho tài chính, y tế hay các ngành khác vẫn chưa phải ưu tiên trước mắt của DeepSeek.

Giá trị tài sản của Lương Văn Phong tăng vọt

Sự kín tiếng hoàn toàn trái ngược với khối tài sản đang tăng nhanh của Lương Văn Phong.

Theo Bloomberg Billionaires Index, tài sản ròng của Lương Văn Phong hiện gần 38 tỉ USD, chủ yếu nhờ cổ phần chi phối tại DeepSeek và đế chế quỹ đầu tư định lượng High-Flyer. Con số này đưa ông trở thành một trong những nhà sáng lập giàu nhất thế giới trong lĩnh vực phát triển mô hình AI thuần túy.

Dù Lương Văn Phong thừa nhận DeepSeek vẫn còn cách khá xa việc thương mại hóa hoàn toàn, nhu cầu từ các nhà đầu tư trong vòng gọi vốn hồi tháng 5 của công ty vẫn rất lớn. Đây cũng là lần đầu tiên DeepSeek huy động vốn từ bên ngoài.

DeepSeek được tách ra từ High-Flyer vào năm 2023 để tập trung nghiên cứu AGI. Theo trang SCMP, DeepSeek không thực sự thiếu vốn. Mục tiêu của đợt gọi vốn là thiết lập mức định giá làm cơ sở cho chương trình quyền chọn cổ phiếu dành cho nhân viên, đồng thời giúp duy trì sự ổn định của đội ngũ.

Sau khi vòng gọi vốn kết thúc vào tháng 6, định giá của DeepSeek tăng từ 10 tỉ USD lên khoảng 59 tỉ USD.

Để bảo đảm vẫn giữ quyền định hướng chiến lược sau khi có thêm nhà đầu tư bên ngoài, Lương Văn Phong đã tự bỏ gần 3 tỉ USD tham gia vòng gọi vốn này, qua đó trở thành nhà đầu tư lớn nhất của DeepSeek.

Hôm 25/7, Bloomberg đưa tin DeepSeek đã tạm dừng vòng gọi vốn thứ hai, dự kiến huy động ít nhất 10 tỉ nhân dân tệ (1,48 tỉ USD), sau khi nội dung cuộc họp bị rò rỉ.

Khác biệt về văn hóa doanh nghiệp AI Trung Quốc và phương Tây

Các chuyên gia cho rằng những phát biểu của Lương Văn Phong phản ánh sự khác biệt rõ rệt giữa các công ty AI Trung Quốc và các đối thủ phương Tây.

Ông Quách Đào, thành viên Hiệp hội AI Trung Quốc, nhận định DeepSeek có cách tiếp cận và văn hóa doanh nghiệp khác biệt đáng kể so với các phòng thí nghiệm AI hàng đầu Mỹ như Anthropic và OpenAI, chủ yếu xuất phát từ triết lí cốt lõi rất khác nhau của các nhà sáng lập.

Theo Quách Đào, trong khi Anthropic và OpenAI tập trung nhiều vào thương mại hóa và mở rộng hệ sinh thái, Lương Văn Phong "không theo đuổi lợi ích thương mại ngắn hạn mà chỉ tập trung vào những đột phá công nghệ cuối cùng", từ đó hình thành một văn hóa doanh nghiệp mang tính dài hạn và lấy công nghệ làm trung tâm.

Tiền Văn Dĩnh, Viện trưởng Viện Nghiên cứu AI và Đổi mới Kinh doanh Magnet tại thành phố Thượng Hải (Trung Quốc), cũng đồng tình với nhận định này.

Theo bà, OpenAI tin tưởng vào chiến lược triển khai AI trên quy mô lớn và liên tục cải tiến thông qua phản hồi từ thị trường, còn Anthropic chú trọng nhiều hơn đến việc xây dựng các cơ chế an toàn có tính thể chế.

Trong khi đó, DeepSeek tập trung theo đuổi hiệu quả kỹ thuật, trao quyền cho đội ngũ kỹ sư và xây dựng hệ sinh thái mở.

Khoảng cách giữa Trung Quốc và Mỹ nằm ở năng lực tính toán

Khi đề cập đến bối cảnh cạnh tranh công nghệ giữa Trung Quốc và Mỹ, Lương Văn Phong nói với các nhà đầu tư rằng khoảng cách giữa hai nước không nằm ở nhân tài, mà ở năng lực tính toán.

Hiện các doanh nghiệp Trung Quốc bị chính phủ Mỹ hạn chế tiếp cận những dòng chip AI tiên tiến nhất của Nvidia - dùng để huấn luyện và vận hành các mô hình AI.

Lương Văn Phong cho biết DeepSeek cần xây dựng các cụm hạ tầng tính toán riêng, nhưng công ty vẫn chưa quyết định liệu có cần tự phát triển chip AI hay không.

Theo nội dung cuộc họp bị rò rỉ, Lương Văn Phong tin rằng lợi thế của Nvidia sẽ không còn là "hào lũy bất khả xâm phạm" trong dài hạn khi các hệ sinh thái phần cứng và phần mềm mới dần hình thành. Tuy vậy, CEO DeepSeek cũng đánh giá Trung Quốc vẫn cần thêm vài năm để thu hẹp khoảng cách về chip AI với Mỹ.

Không muốn DeepSeek trở thành "Tencent hay ByteDance tiếp theo"

Một dự báo khác cũng gây chú ý là nhận định thị trường mô hình nền tảng AI cuối cùng sẽ chỉ còn khoảng 3 - 4 doanh nghiệp lớn đủ sức cạnh tranh. Theo Lương Văn Phong, lợi thế bền vững sẽ không đến từ những công nghệ "không thể sao chép", mà từ khả năng tối ưu chi phí, tốc độ cải tiến và trải nghiệm người dùng.

Vì vậy, ông không muốn DeepSeek trở thành "Tencent hay ByteDance tiếp theo", cũng không có tham vọng xây dựng siêu ứng dụng hay chạy đua số lượng người dùng.

"Nếu chúng tôi cố gắng làm tất cả, xác suất đạt được AGI sẽ giảm xuống", Lương Văn Phong nói.

Theo bản ghi âm, Lương Văn Phong đưa ra dự báo rất lạc quan rằng về lâu dài, AI có thể tạo ra giá trị tương đương khoảng 10% GDP toàn cầu. Ông cho rằng quy mô thị trường đủ lớn để nhiều công ty cùng thành công, nên DeepSeek không cần phải giành mọi cơ hội trước mắt.

Tài sản quý giá nhất của DeepSeek

Khép lại cuộc gặp, Lương Văn Phong một lần nữa nhấn mạnh rằng tài sản quý giá nhất của DeepSeek không phải vốn đầu tư hay công nghệ, mà là đội ngũ kỹ sư. Lương Văn Phong khẳng định chỉ cần duy trì được sự ổn định của nhóm nghiên cứu, DeepSeek vẫn có cơ hội hiện thực hóa tham vọng AGI.

Triết lý này cũng lí giải vì sao công ty từng từ chối gọi vốn trong nhiều năm và chỉ chấp nhận mở cửa với nhà đầu tư khi cần thiết để giữ chân nhân tài, thay vì theo đuổi tăng trưởng bằng mọi giá.

Lương Văn Phong mô tả DeepSeek chỉ là "một nhóm những con người rất bình thường", bác bỏ hình ảnh về những thiên tài xuất chúng vốn thường gắn với các câu chuyện thành công ở Thung lũng Silicon.

"Tôi thích câu chuyện một nhóm người bình thường làm nên những điều phi thường thay vì những thiên tài làm nên những điều phi thường", doanh nhân này nhấn mạnh.