CEO Polygon: Thế giới đã có nhiều blockchain hơn mức cần thiết
Theo Marc Boiron, CEO Polygon Labs, vấn đề của ngành tiền mã hóa hiện nay không còn là tạo thêm blockchain, mà là biến hạ tầng hiện có thành những dịch vụ tài chính đủ đơn giản để người dùng không cần biết phía sau chúng vận hành bằng blockchain.
Khoảng một thập niên trước, blockchain từng được xem như lời giải cho gần như mọi bài toán của nền kinh tế số. Không ít doanh nghiệp thậm chí đưa từ “blockchain” vào tên công ty để thu hút sự chú ý của nhà đầu tư.
CEO Polygon: Từ thời kì thổi phồng đến cuộc đua tìm ứng dụng thực tế
Nhưng làn sóng đó đã đi qua. Thị trường tiền mã hóa cũng dần phân biệt rõ hơn giữa những câu chuyện hấp dẫn và những sản phẩm thực sự tạo ra giá trị.
Theo Marc Boiron, những doanh nghiệp từng gắn chữ blockchain vào tên gọi chủ yếu tìm kiếm lợi ích ngắn hạn từ câu chuyện công nghệ, trong khi những công ty còn tồn tại đến nay phải tập trung vào giá trị dài hạn, trong đó có những ứng dụng cụ thể như thanh toán.
Trong cuộc trao đổi với Traders Union, CEO Polygon Labs cho rằng stablecoin đang là một trong những kết quả thực tế đáng chú ý nhất mà ngành blockchain tạo ra.
“Khi sự thổi phồng lắng xuống, thứ còn lại là một hệ thống thanh toán có thể chuyển một đồng USD qua internet giống như cách một email được gửi đi, vào bất kì thời điểm nào và với chi phí rất thấp”, ông nói.
Điểm đáng chú ý nằm ở sự thay đổi trong cách nhìn về blockchain. Thay vì coi công nghệ này là mục tiêu cuối cùng, thị trường ngày càng quan tâm đến những gì nó có thể làm tốt hơn hệ thống truyền thống.
Thanh toán xuyên biên giới là một trong những ví dụ rõ nhất. Một khoản tiền chuyển từ quốc gia này sang quốc gia khác thông qua hệ thống tài chính truyền thống có thể phải đi qua nhiều tổ chức trung gian, tuân thủ nhiều quy trình và mất thời gian để hoàn tất. Blockchain, kết hợp với stablecoin, mở ra một mô hình khác: Giá trị có thể được chuyển trực tiếp trên mạng lưới số với tốc độ và chi phí thấp hơn trong một số trường hợp.
Điều đó cũng giải thích vì sao Boiron không coi sự bùng nổ của các đồng tiền đầu cơ hay memecoin là dấu hiệu cho thấy ngành tiền mã hóa không trưởng thành.
Ông ví những dự án mang tính đầu cơ với các trang web rác từng xuất hiện dày đặc trong những năm đầu của internet. Việc có hàng loạt website vô giá trị không ngăn internet phát triển thành nền tảng cho thương mại, truyền thông và các dịch vụ thiết yếu.
“Bạn luôn có thể đăng ký một website trong vài phút và không ai coi những trang web rác là bằng chứng cho thấy internet sẽ không bao giờ trưởng thành”, Boiron nói.
Theo ông, khác biệt lớn của thị trường hiện nay là các ứng dụng thực tế đã bắt đầu tạo ra giá trị kinh tế rõ ràng. Nếu năm 2017 nhà đầu tư còn đặt cược vào những bản mô tả dự án và kì vọng chúng sẽ trở thành sản phẩm, thì hiện nay dòng tiền trên chuỗi đã trở thành một trường hợp sử dụng cụ thể.
Không cần thêm blockchain, cần kết nối blockchain với ngân hàng
Từ quan điểm đó, Boiron đưa ra một nhận định đáng chú ý: Thế giới đã có quá nhiều blockchain. “Đã có nhiều blockchain hơn mức thế giới cần, trong khi việc chuyển một đồng USD qua biên giới vẫn mất nhiều ngày và chi phí quá cao”, CEO Polygon Labs nói.
Vấn đề mà Polygon muốn giải quyết vì thế không phải là xây thêm một mạng lưới blockchain mới. Trọng tâm đang chuyển sang việc kết nối tiền trên chuỗi với hệ thống tài chính truyền thống.
Đây cũng là lí do Polygon tập trung nhiều hơn vào thanh toán và stablecoin. Theo Boiron, bản thân việc chuyển một token trên blockchain không còn quá khó. Cái khó là biến token đó thành tiền có thể sử dụng thuận tiện khi giao dịch với hệ thống ngân hàng, tiền pháp định và các dịch vụ tài chính hiện hữu.
“Chuyển một token thì dễ, nhưng chuyển một token dưới dạng tiền trên chuỗi theo cách hữu ích khi tương tác với tiền truyền thống thì khó”, ông nói.
Polygon đặt Open Money Stack vào bài toán này. Đây là hạ tầng được thiết kế để kết nối ví, các yêu cầu tuân thủ, blockchain công khai và hệ thống ngân hàng sử dụng tiền pháp định.
Thương vụ Polygon Labs đồng ý mua lại Coinme tại Mỹ hồi đầu năm 2026 cũng được Boiron nhìn nhận trong bối cảnh đó. Thương vụ vẫn chờ phê duyệt theo quy định, nhưng giá trị mà Polygon kì vọng không chỉ nằm ở công nghệ.
Coinme có các giấy phép và mối liên hệ với hệ thống tài chính truyền thống tại Mỹ. Đây là loại hạ tầng rất khó xây dựng trong thời gian ngắn.
“Bạn có thể viết mã tốt hơn trong vài tháng, nhưng phải mất nhiều năm để có được những giấy phép cho phép bạn xử lí tiền của người dân”, Boiron nói.
Theo ông, một khoản thanh toán trên chuỗi cuối cùng vẫn phải kết nối với tài khoản ngân hàng của ai đó. Coinme đã dành nhiều năm xây dựng các kết nối được cấp phép với hệ thống tài chính Mỹ, qua đó giúp Polygon không phải xây dựng toàn bộ hạ tầng này từ đầu.
Cách tiếp cận ấy cũng cho thấy một hướng đi khác của ngành blockchain: Thay vì yêu cầu người dùng rời khỏi ngân hàng để bước vào một thế giới tài chính hoàn toàn mới, blockchain có thể được đưa vào phía sau những sản phẩm tài chính mà họ vốn đã quen sử dụng.
Khi blockchain biến mất khỏi tầm mắt người dùng
Token hóa tài sản cũng đang được xem là một bước tiếp theo của blockchain. Cổ phiếu, trái phiếu, bất động sản và các tài sản tài chính khác có thể được biểu diễn dưới dạng token trên blockchain. Tuy nhiên, Boiron cho rằng token hóa tự thân không tạo ra nhu cầu mới.
“Đưa một tòa nhà lên blockchain về mặt thực tế không tạo thêm dù chỉ một người mua mới cho tòa nhà đó, nhưng một số tài sản như cổ phiếu có thể mở rộng nhóm người mua sang những thị trường vốn trước đây khó tiếp cận”, ông phân tích.
Theo hướng này, tiền có thể là một trong những tài sản đầu tiên được token hóa thành công thông qua stablecoin. Bước tiếp theo có thể là những công cụ tài chính mà tốc độ thanh toán và khả năng sử dụng làm tài sản thế chấp đặc biệt quan trọng.
“Stablecoin và các quỹ thị trường tiền tệ được token hóa đang hoạt động vì các tổ chức cần tiền mặt và tài sản thế chấp có thể di chuyển bất cứ lúc nào; chứng khoán được token hóa sẽ hữu ích hơn nhiều khi chúng có thể được thanh toán đồng thời với những đồng USD được token hóa”, Boiron nói.
Nếu xu hướng này tiếp tục, người dùng cuối có thể thậm chí không nhận ra mình đang sử dụng blockchain. Boiron cho rằng đó mới là dấu hiệu của một hệ thống trưởng thành.
“Không ai nghĩ về hệ thống ACH khi họ trả tiền thuê nhà và cũng không ai nên phải nghĩ về blockchain khi họ gửi tiền về nhà”, ông nói.
Theo ông, trải nghiệm thanh toán bằng blockchain tốt nhất sẽ giống một ứng dụng ngân hàng thông thường. Blockchain khi đó đóng vai trò hạ tầng phía sau, giống như các giao thức internet mà người dùng email hay mua sắm trực tuyến hiếm khi cần biết đến.
Trong bức tranh ấy, Bitcoin và stablecoin cũng có thể đảm nhận hai vai trò khác nhau. Boiron cho rằng Bitcoin ngày càng được nhìn nhận như một tài sản lưu giữ giá trị, trong khi stablecoin đóng vai trò là loại tiền dùng để chuyển giao. “Bitcoin là tài sản mà người ta nắm giữ và hiện được biết đến như vàng kỹ thuật số. Stablecoin là tiền mà người ta di chuyển”, ông nói.
Một lĩnh vực khác có thể tạo ra nhu cầu mới là AI tác nhân, những hệ thống có khả năng tự thực hiện các giao dịch để mua dữ liệu, năng lực tính toán hoặc dịch vụ mà không cần con người thao tác từng bước.
Theo Boiron, stablecoin phù hợp với mô hình này bởi các AI tác nhân có thể hoạt động liên tục và thực hiện lượng lớn giao dịch. “Một tác nhân trả tiền cho năng lực tính toán và dữ liệu suốt ngày đêm cần nguồn tiền luôn sẵn có và các khoản thanh toán được truyền theo thời gian thực và stablecoin đáp ứng cả hai yêu cầu đó”, ông nói.
Dù vậy, Boiron cũng cảnh báo rằng việc một công ty tiền mã hóa gắn thêm AI vào sản phẩm không đồng nghĩa với việc họ tạo ra một giá trị mới. Ông nhìn thấy sự tương đồng với thời kì các doanh nghiệp từng đua nhau gắn chữ blockchain vào tên gọi. “Giá trị sẽ thuộc về những doanh nghiệp thực sự có nhu cầu di chuyển tiền”, ông nhận định.
Như vậy, trong cách nhìn của CEO Polygon Labs, giai đoạn tiếp theo của blockchain có thể không được đánh dấu bằng số lượng mạng lưới ngày càng tăng, mà bằng mức độ công nghệ này hòa vào đời sống tài chính đến mức người dùng không còn phải nhìn thấy nó. Khi blockchain trở thành lớp hạ tầng phía sau thanh toán, stablecoin và các giao dịch của AI tác nhân, câu hỏi quan trọng không còn là “có thêm blockchain nào nữa không”, mà là công nghệ hiện có thể giải quyết được bao nhiêu vấn đề thực tế.