CEO Quantus cảnh báo tài sản mã hóa cần phòng vệ trước máy tính lượng tử
Máy tính lượng tử vẫn chưa đủ mạnh để tấn công Bitcoin hay các tài sản mã hóa lớn, nhưng giới nghiên cứu nhận thấy công nghệ lượng tử đang tiến nhanh hơn dự kiến.
Khi công nghệ này đạt đến ngưỡng cần thiết, hơn 2.000 tỉ USD tài sản mã hóa được bảo vệ bằng mật mã đường cong elliptic có thể đứng trước rủi ro. Christopher Smith, đồng sáng lập kiêm CEO Quantus, một mạng blockchain được thiết kế hướng tới khả năng chống lại máy tính lượng tử, cho rằng ngành tài sản mã hóa cần chuẩn bị cho một cuộc chuyển đổi quy mô lớn trước khi công nghệ này đủ mạnh để phá vỡ những nền tảng mật mã hiện nay.
.jpg)
Hơn 2.000 tỉ USD tài sản mã hóa có thể trở thành mục tiêu của máy tính lượng tử
“Cuộc đại di cư lượng tử sẽ đòi hỏi toàn bộ ngành tài sản mã hóa phải tham gia”, Smith cảnh báo. Máy tính truyền thống xử lí thông tin bằng bit, với mỗi bit có thể ở trạng thái 0 hoặc 1. Trong khi đó, máy tính lượng tử sử dụng qubit, dựa trên các hiện tượng của cơ học lượng tử, cho phép xử lí một số dạng bài toán theo cách hoàn toàn khác. Về lí thuyết, năng lực này có thể giúp máy tính lượng tử giải quyết một số phép tính mà máy tính cổ điển cần thời gian cực kì dài để thực hiện. Đây chính là vấn đề đối với blockchain.
Hiện nay, quyền sở hữu tài sản mã hóa được bảo vệ bởi các hệ thống mật mã mà máy tính thông thường gần như không thể phá vỡ trong thời gian thực tế. Để chiếm quyền kiểm soát tài sản, kẻ tấn công phải tìm ra khóa riêng tư tương ứng với địa chỉ blockchain. Với năng lực tính toán hiện tại, việc thực hiện phép tính này có thể mất thời gian lên tới hàng trăm triệu năm. Nhưng máy tính lượng tử đủ mạnh có thể thay đổi hoàn toàn cán cân.
Theo Smith, hơn 2.000 tỉ USD tài sản mã hóa đang được bảo vệ bởi mật mã đường cong elliptic (ECC), một công nghệ vốn đã được biết là có khả năng bị máy tính lượng tử đe dọa trong tương lai.
Nguy cơ không chỉ nằm ở Bitcoin. Một ví Bitcoin khổng lồ có thể trở thành mục tiêu đặc biệt hấp dẫn. Smith lấy ví lạnh Bitcoin của Binance làm ví dụ, với lượng tài sản mà ông ước tính trị giá hơn 10 tỉ USD. Nếu một kẻ tấn công có đủ năng lực lượng tử để khai thác lỗ hổng mật mã, những địa chỉ chứa lượng tài sản lớn có thể trở thành “kho báu” đặc biệt nguy hiểm.
Đáng lo ngại hơn là những khóa có quyền kiểm soát ở cấp độ hệ thống. Smith cho rằng khóa quản trị của USDT có thể là một mục tiêu nghiêm trọng hơn. Khóa này có quyền liên quan đến việc phát hành stablecoin, do đó nếu bị kiểm soát trái phép, hậu quả có thể lan rộng sang toàn bộ hệ sinh thái tài sản mã hóa và tài chính phi tập trung (DeFi). “Điều này có thể được sử dụng để ngay lập tức phá hủy mọi thứ trong DeFi”, ông cảnh báo.
Tuy nhiên, không phải toàn bộ hệ sinh thái tiền mã hóa đều dễ tổn thương như nhau. Coinbase cho rằng hạ tầng cốt lõi của Bitcoin phần lớn vẫn an toàn trước mối đe dọa hiện tại. Điểm yếu đáng chú ý hơn nằm ở cấp độ ví và cách người dùng quản lí khóa riêng tư.
Điều này rất quan trọng bởi nguy cơ lượng tử không nhất thiết xuất hiện dưới hình thức một cuộc tấn công đồng loạt vào blockchain. Nó có thể bắt đầu từ những địa chỉ chứa lượng tài sản lớn hoặc những khóa chưa được chuyển sang hệ thống mật mã mới. Và một khi máy tính lượng tử đạt đủ sức mạnh, khoảng thời gian để phản ứng có thể rất ngắn.
Bài toán khó nhất không phải công nghệ, mà là “di cư” hàng nghìn tỉ USD
Về mặt kĩ thuật, ngành blockchain có thể xây dựng các hệ thống chữ kí và mật mã chống lượng tử. Vấn đề phức tạp hơn nằm ở câu hỏi: làm thế nào để hàng triệu người dùng, ví, sàn giao dịch và blockchain cùng chuyển sang hệ thống mới trước khi quá muộn?
Google từng đề xuất mốc năm 2029 để các hệ thống tiền mã hóa bắt đầu chuyển khỏi những thuật toán dễ bị tấn công bởi máy tính lượng tử. Viện Tiêu chuẩn và Công nghệ Quốc gia Mỹ (NIST) cũng đã thúc đẩy việc sử dụng các thuật toán “hậu lượng tử” (post-quantum tiền mã hóagraphy), được thiết kế để chống lại những cuộc tấn công từ máy tính lượng tử đủ mạnh.
Với blockchain, việc bổ sung chữ kí chống lượng tử về lí thuyết là một bài toán kĩ thuật có thể giải quyết. Nhưng một câu hỏi khó hơn xuất hiện: điều gì xảy ra với những đồng tiền mà chủ sở hữu không kịp di chuyển? Đây là điểm khiến việc nâng cấp blockchain khác biệt căn bản so với việc cập nhật hệ thống mã hóa của một nền tảng tập trung.
Một ngân hàng có thể thay đổi hệ thống bảo mật của mình và yêu cầu khách hàng cập nhật ứng dụng. Nhưng blockchain không có một trung tâm duy nhất có thể ra lệnh cho toàn bộ người dùng chuyển tài sản.
Một blockchain có thể phát triển hệ thống chữ kí chống lượng tử. Nhưng nếu sàn giao dịch chưa hỗ trợ, người dùng có thể không chuyển được tài sản. Nếu ví phần cứng hoặc ví di động chưa cập nhật, tài sản vẫn nằm trong trạng thái dễ tổn thương. Và nếu chính người sở hữu không thực hiện di chuyển, những địa chỉ cũ vẫn tồn tại trên blockchain.
Những tài sản bị bỏ lại này đang được giới chuyên gia gọi là “abandoned coins”, tức những đồng tiền bị bỏ lại trong các địa chỉ không được nâng cấp. Coinbase cho rằng đây sẽ là một trong những vấn đề lớn nhất của quá trình chuyển đổi. Công ty đã tham gia các sáng kiến nghiên cứu về an ninh lượng tử Bitcoin, đồng thời đóng góp nguồn lực kĩ thuật cho những nỗ lực mã nguồn mở liên quan đến các đề xuất như BIP-360 và lộ trình chuyển đổi sang hệ thống hậu lượng tử.
Điều đáng chú ý là quá trình này không thể do một doanh nghiệp đơn lẻ thực hiện. Các nhà lưu kí tài sản mã hóa, sàn giao dịch, nhà cung cấp ví di động, ví phần cứng, nhà phát triển blockchain và chính người dùng đều phải hành động. Chỉ cần một mắt xích không hỗ trợ chuẩn mới, quá trình di chuyển có thể bị gián đoạn.
Đó là lí do “cuộc đại di cư lượng tử” không chỉ là một dự án nâng cấp phần mềm. Nó có thể trở thành một trong những chiến dịch phối hợp lớn nhất mà ngành tài sản mã hóa từng thực hiện.
Liệu có phải lo xa quá sớm?
Coinbase hiện là thành viên sáng lập Bitcoin Security Consortium, sáng kiến có sự tham gia của nhiều tổ chức tài chính và doanh nghiệp Bitcoin lớn. Sàn này cũng cho biết đang hỗ trợ tài chính và nguồn lực kĩ thuật cho các nhà phát triển làm việc về an ninh lượng tử.
Dù vậy, điều quan trọng cần nhấn mạnh là máy tính lượng tử có khả năng thực hiện một cuộc tấn công quy mô lớn vào Bitcoin hiện vẫn chưa tồn tại. Mối đe dọa nằm ở tương lai, chứ không phải một cuộc tấn công đang diễn ra. Nhưng chính khoảng thời gian chưa xảy ra đó lại là cơ hội để ngành tiền mã hóa chuẩn bị.
Việc chuyển đổi một hệ thống blockchain trị giá hàng nghìn tỉ USD không thể thực hiện trong một ngày. Các tiêu chuẩn phải được xây dựng, phần mềm phải được kiểm thử, sàn giao dịch và ví phải nâng cấp, người dùng phải được hướng dẫn và các tài sản cũ phải được xử lí.
Nếu chờ đến khi máy tính lượng tử đủ mạnh mới bắt đầu, ngành tài sản mã hóa có thể không còn đủ thời gian để di chuyển. “Thà sớm một năm còn hơn muộn một ngày”, Smith nhấn mạnh. Với thị trường tiền mã hóa, đây có thể là một trong những cuộc chạy đua quan trọng nhất của thập kỉ tới. Không phải cuộc đua về giá Bitcoin hay vốn hóa, mà là cuộc đua để di chuyển hàng nghìn tỉ USD tài sản mã hóa sang một nền tảng mật mã có thể tồn tại trong kỉ nguyên máy tính lượng tử.