CEO Robinhood: Trách nhiệm pháp lí có thể không đủ để kiểm soát rủi ro AI
CEO Robinhood Vlad Tenev cho rằng nếu AI thực sự có mức độ rủi ro tương đương những công nghệ có sức hủy diệt lớn, việc chỉ buộc các công ty chịu trách nhiệm dân sự sau khi sự cố xảy ra sẽ không đủ.
Theo ông, cần có những cơ chế bảo vệ được thiết lập từ trước để hạn chế một thảm họa AI ngay từ đầu.
Khi trách nhiệm pháp lí không còn đủ sức xử lí
Trong một cuộc trò chuyện gần đây, Vlad Tenev, đồng sáng lập kiêm CEO Robinhood Markets, cho rằng cách tiếp cận dựa chủ yếu vào trách nhiệm dân sự có thể phù hợp với những sự cố công nghệ thông thường, nhưng chưa chắc đủ sức ứng phó với những rủi ro lớn nhất mà AI có thể tạo ra.
Cuộc trao đổi diễn ra trong lúc Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đang phải trả lời các câu hỏi trước Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hạ viện về trách nhiệm của các phòng thí nghiệm AI. Trong một đoạn được trích từ chương trình, Bessent nói các công ty AI không nên được trao một “tấm séc trắng” về trách nhiệm pháp lí, tức không thể mặc nhiên được miễn hoặc giới hạn trách nhiệm nếu công nghệ của họ gây ra thiệt hại.
Tenev cho rằng trách nhiệm dân sự có thể vẫn là công cụ phù hợp với những vấn đề tương đối nhỏ. Chẳng hạn, nếu một công ty để xảy ra vụ rò rỉ dữ liệu do an ninh mạng yếu kém, việc buộc doanh nghiệp bồi thường và chịu trách nhiệm theo luật là cơ chế quen thuộc. Nhưng ông đặt câu hỏi: Điều gì sẽ xảy ra nếu quy mô thiệt hại vượt xa khả năng xử lí của hệ thống pháp luật thông thường?
“Nhiều hơn những gì luật pháp có thể xử lí” có thể xảy ra trong một thảm họa lớn, Tenev lập luận. Nếu AI chỉ gây ra thiệt hại cho một cá nhân hoặc một doanh nghiệp, trách nhiệm dân sự có thể là công cụ đủ mạnh. Nhưng nếu một hệ thống AI có khả năng tạo ra hậu quả trên quy mô rất lớn, việc chờ sự cố xảy ra rồi mới đưa vấn đề ra tòa có thể là quá muộn.
Tenev thừa nhận có thể có những quan điểm khác về mức độ nguy hiểm thực sự của AI. Tuy nhiên, ông nhắc đến cách một số người so sánh AI với năng lượng nguyên tử. Nếu AI thực sự có mức rủi ro ở cấp độ đó, theo ông, chỉ dựa vào trách nhiệm pháp lí là chưa đủ.
“Bạn cần những biện pháp bảo vệ vượt ra ngoài điều đó”, Tenev nói. Điểm đáng chú ý trong lập luận của CEO Robinhood là ông không cho rằng phải loại bỏ hoàn toàn trách nhiệm pháp lí. Vấn đề nằm ở chỗ trách nhiệm pháp lí thường hoạt động sau khi thiệt hại đã xảy ra, trong khi một số rủi ro của AI có thể đòi hỏi biện pháp phòng ngừa ngay từ trước.
CEO Robinhood giải thích AI khác thị trường tài chính ở chỗ nào?
Tenev mô tả AI là công nghệ có “rủi ro gần như không bị giới hạn và mức độ thiệt hại tiềm tàng không có giới hạn”. Ông cho rằng đây là điểm khiến AI khác đáng kể so với hoạt động môi giới chứng khoán mà Robinhood đang kinh doanh.
Trong lĩnh vực tài chính, những quy định lớn thường được xây dựng hoặc siết chặt sau khi một cuộc khủng hoảng xảy ra. Tenev lấy cuộc sụp đổ thị trường năm 1929 làm ví dụ cho cách các nhà quản lí phản ứng với những sự kiện đã xảy ra. “Không ai muốn quản lí một giả thuyết”, ông nói, mô tả tâm lí phổ biến của nhà quản lí khi chưa có bằng chứng rõ ràng về một mối nguy.
Nhưng với AI, Tenev cho rằng chờ đến khi xảy ra một thảm họa mới hành động có thể tạo ra rủi ro quá lớn. Theo ông, mục tiêu của chính sách nên là bảo đảm những thiệt hại ban đầu, nếu xảy ra, vẫn ở quy mô nhỏ và có thể kiểm soát được.
Đây cũng là nơi ông liên hệ AI với kinh nghiệm của Robinhood. Công ty hoạt động trong lĩnh vực tài chính được quản lí chặt chẽ và ngay từ đầu đã phải chịu sự giám sát của nhiều cơ quan quản lí khác nhau. Tenev thừa nhận điều đó có thể khiến Robinhood vận hành chậm hơn so với một doanh nghiệp ít bị quản lí hơn.
Tuy nhiên, ông không cho rằng xóa bỏ quy định là giải pháp hợp lí. Lập luận này phản ánh một bài toán rộng hơn mà ngành AI đang phải đối mặt: Làm thế nào để vừa duy trì tốc độ phát triển công nghệ, vừa tạo ra những “hàng rào” đủ chắc chắn để hạn chế hậu quả nếu một hệ thống AI gặp sự cố.
Tenev cũng cho rằng một phần lí do AI chưa nhận được sự đồng thuận rộng rãi là phần lớn các phòng thí nghiệm AI lớn vẫn là doanh nghiệp tư nhân. Điều này khiến nhà đầu tư cá nhân không thực sự có “lợi ích trực tiếp” trong những công ty đang phát triển công nghệ này.
Robinhood vì thế muốn mở rộng khả năng tiếp cận của nhà đầu tư cá nhân với các công ty AI thông qua Robinhood Ventures. Theo Tenev, ngay cả trước khi các công ty AI tiến hành phát hành cổ phiếu ra công chúng, Robinhood đã gây sức ép để người dùng cá nhân có thêm cơ hội tham gia vào lĩnh vực này.
Cách tiếp cận đó cũng phù hợp với chiến lược rộng hơn của Robinhood: Đưa những sản phẩm tài chính từng chỉ dành cho các tổ chức hoặc nhà đầu tư chuyên nghiệp đến gần hơn với nhóm khách hàng cá nhân.
Từ thể thao đến mọi lĩnh vực: Thị trường dự đoán mở rộng
Bên cạnh câu chuyện AI, Tenev đang thúc đẩy một lĩnh vực khác có tốc độ phát triển nhanh trên Robinhood là thị trường dự đoán. Trong một cuộc phỏng vấn riêng trên chương trình Mad Money của CNBC, Tenev cho rằng thị trường dự đoán sẽ không còn chỉ xoay quanh các trận đấu thể thao. Ông dự đoán trong vài năm tới, các sự kiện thể thao thậm chí có thể trở thành nhóm thiểu số trong tổng số thị trường dạng này.
Thị trường dự đoán cho phép người dùng giao dịch các hợp đồng gắn với kết quả của một sự kiện trong tương lai. Ngoài thể thao, mô hình này có thể mở rộng sang kinh tế, chính sách, tiền mã hóa và nhiều sự kiện khác.
Tiền mã hóa hiện chiếm một tỉ trọng đáng kể trong những nhóm thị trường mới mà Tenev nhắc đến. Robinhood cũng đã triển khai thị trường liên quan đến Clarity Act, dự luật nhằm thiết lập khuôn khổ quản lí tài sản kỹ thuật số tại Mỹ. Ngày 15/9, Thượng viện Mỹ không thể đưa dự luật này tiến thêm trong quy trình lập pháp khi cuộc bỏ phiếu chỉ đạt 50-49, thấp hơn ngưỡng 60 phiếu cần thiết.
Sự phát triển của thị trường dự đoán đang trở thành một nguồn doanh thu đáng kể đối với Robinhood. Báo cáo kết quả kinh doanh quý II/2026 của công ty cho thấy doanh thu từ các hợp đồng sự kiện đạt 156 triệu USD, tăng hơn 10 lần so với cùng kì năm trước. Tổng doanh thu của Robinhood trong quý đạt 1,31 tỉ USD.
Đáng chú ý, 156 triệu USD doanh thu từ hợp đồng sự kiện còn cao hơn doanh thu giao dịch tiền mã hóa của Robinhood trong cùng quý, vốn đạt 100 triệu USD sau khi giảm 38% so với một năm trước.
Những con số này cho thấy thị trường dự đoán không còn là một sản phẩm bên lề đối với Robinhood. Nó đang trở thành một bộ phận ngày càng quan trọng trong mô hình kinh doanh của công ty.
Trong khi đó, cổ phiếu HOOD, mã chứng khoán của Robinhood, đóng cửa phiên ngày 18/9 tăng hơn 9%. Dữ liệu thị trường cho thấy cổ phiếu kết thúc phiên ở mức 119,82 USD, tăng 9,12%.
Nhưng phía sau những con số tăng trưởng đó, phát biểu của Tenev về AI cho thấy một vấn đề lớn hơn đang đặt ra với các công nghệ mới là không phải mọi rủi ro đều có thể được xử lí bằng cách chờ thiệt hại xảy ra rồi yêu cầu bên gây ra bồi thường.
Với những công nghệ có khả năng tác động trên quy mô rất lớn, câu hỏi đang chuyển dần từ “ai sẽ chịu trách nhiệm nếu xảy ra sự cố?” sang “cần thiết kế những hàng rào nào để sự cố không biến thành thảm họa?”. Đây có thể là một trong những tranh luận quan trọng nhất khi AI tiếp tục tiến vào các lĩnh vực ngày càng rộng của nền kinh tế.