Chatbot Grok mất khách, SpaceX khổ lây trước ngày lên sàn

Tuy nhiên, đằng sau những tuyên bố đầy tham vọng đó, chatbot Grok lại đang vấp phải sự thất bại nặng nề trong việc tiếp cận một trong những khách hàng quy mô nhất thế giới là chính phủ Mỹ, làm dấy lên nhiều nghi ngờ về tính khả thi của hệ sinh thái công nghệ này.

Sự ghẻ lạnh từ các cơ quan liên bang và Lầu Năm Góc với chatbot Grok

Dữ liệu kiểm kê tổng hợp năm 2025 từ các cơ quan liên bang cho thấy một bức tranh vô cùng ảm đạm đối với sản phẩm của tỷ phú Elon Musk. Trong số hơn 400 ví dụ được xác định công khai về việc sử dụng trí tuệ nhân tạo trong chính phủ có nêu tên nhà cung cấp cụ thể, chỉ có vỏn vẹn ba trường hợp liên quan đến việc sử dụng xAI hoặc Grok.

Để thấy rõ sự chênh lệch, có tới 234 trường hợp sử dụng công nghệ dựa trên các mô hình của OpenAI như ChatGPT, Codex và Microsoft Copilot. Các sản phẩm của Alphabet như Gemini chiếm 33 trường hợp. Ngay cả Claude của Anthropic cũng góp mặt trong 26 trường hợp, mặc dù sau đó Anthropic đã bị chính quyền ông Donald Trump đưa vào danh sách đen. Hiện tại, Grok đã được cung cấp cho các cơ quan liên bang trong tám tháng qua với mức giá gần như bằng không là 42 xu cho mỗi cơ quan.

Chiến lược định giá rẻ mạt này cũng được các đối thủ cạnh tranh sử dụng nhằm lôi kéo các tổ chức chính phủ đưa sản phẩm vào quy trình làm việc, từ đó trói buộc họ vào các hợp đồng có giá trị cao hơn trong tương lai. Nhà nghiên cứu Valerie Wirtschafter tại Viện Brookings giải thích rằng mục tiêu của các hãng công nghệ là khuyến khích sự chấp nhận để các nhân viên liên bang dần cảm thấy họ không thể làm việc hiệu quả nếu thiếu trí tuệ nhân tạo tạo sinh.

Sự vắng bóng của Grok trong các báo cáo sử dụng thực tế cho thấy sản phẩm này đang bị tụt lại phía sau rất xa. Dữ liệu ghi nhận tại Văn phòng Quản lý Nhân sự và Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh cho thấy chatbot này chỉ được giao những nhiệm vụ cấp thấp như tạo bản thảo tài liệu đầu tiên hoặc đăng bài trên mạng xã hội.

Ở các bộ phận có chức năng phức tạp hơn, Grok cũng chỉ xuất hiện dưới dạng thử nghiệm giới hạn tại Phòng thí nghiệm Quốc gia Lawrence Livermore thuộc Bộ Năng lượng và Ủy ban Hỗ trợ Bầu cử. Sự lép vế này hoàn toàn trái ngược với mức độ phủ sóng mạnh mẽ của Microsoft và OpenAI với 140 trường hợp được ghi nhận cụ thể.

Ngay cả tại Lầu Năm Góc, nơi xAI có thỏa thuận trị giá 200 triệu USD, một nguồn tin nội bộ am hiểu vấn đề cho biết nhiều nhân viên vẫn ưa chuộng các công cụ của đối thủ. Tại Cơ quan Chỉ đạo các Dự án Nghiên cứu Quốc phòng Tiên tiến (DARPA), Gemini của Google được tin dùng cho các hoạt động phân tích kỹ thuật, trong khi Claude của Anthropic được ưu tiên tuyệt đối cho việc viết mã và nghiên cứu. Nhân sự tại các nhóm kỹ thuật tinh hoa này đánh giá Grok đơn giản là chưa phải mô hình tốt nhất hiện có trên thị trường để đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của quân đội.

Tín hiệu cảnh báo cho tham vọng chinh phục thị trường doanh nghiệp

Dữ liệu từ Văn phòng Quản lý và Ngân sách Mỹ đang đặt ra những câu hỏi hóc búa về việc liệu Grok có khả năng giành lấy thị phần từ các hệ thống dẫn đầu để biện minh cho mức định giá lên tới 1,75 nghìn tỉ USD của SpaceX hay không.

Trong một hồ sơ pháp lý gần đây, SpaceX tuyên bố họ kỳ vọng sẽ kiếm được nhiều tiền hơn từ việc xây dựng trí tuệ nhân tạo cho các công ty và tổ chức quy mô lớn so với bất kỳ mảng kinh doanh nào khác của mình. Tổng cơ hội thị trường này được công ty tự tin định giá ở mức 26,5 nghìn tỉ USD.

Giám đốc điều hành Vineet Jain của công ty phần mềm Egnyte nhận định sự thiếu nhiệt tình của chính phủ Mỹ đối với Grok là một tín hiệu cảnh báo rõ ràng. Ông phân tích rằng việc chính phủ ngó lơ chứng tỏ mô hình của xAI đang thiếu đi sự nghiêm ngặt về bảo mật cần thiết ở cấp độ liên bang. Đây chắc chắn sẽ là một rào cản lớn trong mắt các khách hàng doanh nghiệp, những người luôn đặt tính bảo mật dữ liệu lên hàng đầu. Nếu không có sự xác nhận chất lượng từ hệ thống liên bang, mức định giá 1,75 nghìn tỉ USD trông giống như một mức trần khó chạm tới hơn là một nền tảng vững chắc.

Tình hình hoạt động trên thị trường doanh nghiệp tư nhân của Grok dường như cũng chia sẻ chung một kịch bản khó khăn. XAI vẫn đang chật vật tìm kiếm chỗ đứng dù đã được hậu thuẫn bởi nguồn lực khổng lồ. Gần đây, công ty bắt đầu theo đuổi chứng nhận FedRAMP mức độ cao nhằm tìm kiếm một con dấu phê duyệt cho các công việc nhạy cảm với sự giúp đỡ của Bộ Nông nghiệp Mỹ.

Dù vậy, nhiều chuyên gia công nghệ thông tin tại chính cơ quan này cho biết họ hoàn toàn không nhận thấy Grok đang được sử dụng. Tháng trước, xAI cũng đã thất bại trong quá trình dự thầu xây dựng một sản phẩm vận hành bằng Grok cho Bộ Cựu binh do chatbot này không đáp ứng được các yêu cầu kỹ thuật nội bộ.

Trong một báo cáo được công bố năm ngoái, công ty giám sát lưu lượng truy cập web Netskope tiết lộ rằng Grok đã hoàn toàn thất bại trong việc tạo ra sức hút đáng kể trong môi trường doanh nghiệp. Các số liệu cập nhật cho thấy mức độ sử dụng Grok tại các doanh nghiệp thậm chí còn giảm sâu hơn, rớt xuống chỉ còn 2 trên 1.000 người dùng so với mức đỉnh điểm khiêm tốn là 5 trên 1.000 người dùng trước đây.

Giám đốc Ray Canzanese của Netskope lưu ý rằng ngay cả những nhân viên có sử dụng Grok cũng dành ít thời gian cho chatbot này hơn một nửa so với lượng thời gian người dùng ChatGPT tương tác với mô hình của OpenAI. Ông kết luận từ dữ liệu thực tế rằng sản phẩm trí tuệ nhân tạo của tỷ phú Elon Musk sẽ rất khó có cơ hội trở thành một công cụ dòng chính phục vụ cho các tập đoàn lớn tại nước Mỹ.