Chuyên gia chia sẻ bí quyết tạo 150 tác tử AI để điều hành cuộc sống
Từng dành 5 năm học Python với mục tiêu tự động hóa những công việc nhàm chán, một chuyên gia công nghệ tại Mỹ bất ngờ tìm thấy con đường ngắn hơn khi ChatGPT xuất hiện.
Sau hai năm tìm hiểu tác tử AI, ông đã xây dựng hơn 150 trợ lí trí tuệ nhân tạo để quản lí tài chính, công việc, gia đình, email và cả kênh YouTube. Tham vọng của ông không phải làm việc nhiều hơn, mà là giành lại thời gian cho những điều thực sự quan trọng.
Từ 5 năm học Python đến hệ thống 150 trợ lí là tác tử AI
Với Tristen O'Brien, 44 tuổi, chuyên gia giáo dục AI và nhà sáng tạo nội dung tại bang Indiana (Mỹ), cuộc sống từ lâu được chia thành ba ưu tiên gần như không thể thỏa hiệp gồm gia đình, công việc và học tập. Ông nhận thấy mình chỉ có thể tập trung tốt vào ba lĩnh vực này. Nếu cố gắng thêm một nhiệm vụ khác, ít nhất một trong ba sẽ bị ảnh hưởng.
Làm việc trong ngành công nghệ hơn 20 năm, đồng thời theo đuổi chương trình tiến sĩ về trí tuệ nhân tạo (AI) và duy trì một kênh YouTube, O'Brien luôn tìm cách giảm bớt những công việc lặp đi lặp lại. Ông từng dành khoảng 5 năm học ngôn ngữ lập trình Python với hy vọng có thể tự viết các chương trình tự động hóa, qua đó giải phóng thời gian cho sở thích cá nhân.
Nhưng sự xuất hiện của ChatGPT đã làm thay đổi cách tiếp cận này. O'Brien nhận ra những gì ông từng mất nhiều năm học để tự động hóa một số công việc giờ đây có thể được thực hiện dễ dàng hơn nhờ các công cụ AI. Ông nhanh chóng tìm hiểu ChatGPT, ban đầu chỉ để sáng tác những bài hát hài hước và thử nghiệm các ý tưởng giải trí. Tuy nhiên, càng sử dụng, ông càng nhận thấy tiềm năng lớn hơn của công nghệ này.
Bước ngoặt đến khoảng hai năm trước, khi O'Brien tham dự một hội nghị về AI và lần đầu tìm hiểu sâu về tác tử AI có khả năng thực hiện nhiệm vụ theo mục tiêu được giao, thay vì chỉ phản hồi từng câu hỏi như chatbot thông thường. Trở về nhà, ông quyết định biến ý tưởng tự động hóa cuộc sống thành một dự án thực tế.
Tác tử AI đầu tiên ông xây dựng có nhiệm vụ đặt món burrito tại chuỗi nhà hàng Chipotle. Đây là một thử nghiệm khá ngộ nghĩnh, nhưng giúp O'Brien nhận ra tác tử AI có thể thực hiện những công việc cụ thể thay cho con người.
Từ đó, số lượng trợ lí AI ngày càng tăng. Đến nay, ông đã xây dựng hơn 150 tác tử AI, dù chỉ duy trì sử dụng khoảng 70 hệ thống. Chúng đảm nhận đủ loại nhiệm vụ, từ nghiên cứu, quản lí tài chính, sắp xếp lịch gia đình đến vận hành kênh YouTube và hỗ trợ hoạt động truyền thông.
Điều đáng chú ý là O'Brien không phải một nhà phát triển phần mềm chuyên nghiệp. Ông sử dụng phương pháp thường được gọi là "vibe coding", tức mô tả điều mình muốn bằng ngôn ngữ tự nhiên, sau đó để AI hỗ trợ tạo mã và xây dựng công cụ.
Bí quyết BIP và cách tổ chức một "doanh nghiệp" AI trong gia đình
Để tránh tình trạng AI hiểu sai yêu cầu, O'Brien phát triển một quy trình riêng có tên BIP, viết tắt của Braindump, Interview và Prompt. Ở bước đầu tiên, ông trút toàn bộ ý tưởng ra thành văn bản, mô tả càng chi tiết càng tốt về công việc mà tác tử cần thực hiện. Tiếp theo, ông yêu cầu Claude đặt câu hỏi để làm rõ những điểm còn thiếu, những tình huống chưa được tính đến hoặc những yêu cầu mà bản thân ông có thể chưa nghĩ tới.
Cuối cùng, AI tổng hợp thông tin thành một câu lệnh hoàn chỉnh. Một yêu cầu ban đầu chỉ khoảng 15 từ có thể được phát triển thành prompt dài 500 từ, mô tả cụ thể mục tiêu, quy trình, giới hạn và cách xử lí các tình huống phát sinh.
O'Brien cho rằng việc đầu tư thời gian vào khâu xác định yêu cầu rất quan trọng. Nếu chỉ giao một nhiệm vụ chung chung và yêu cầu AI tự xử lí toàn bộ, kết quả có thể không đúng mong muốn. Ngay cả khi sử dụng tính năng "/goal" của Claude để tác tử tiếp tục làm việc cho đến khi đạt mục tiêu, người dùng vẫn cần đưa ra chỉ dẫn rõ ràng.
Quy mô hệ thống mà O'Brien xây dựng cho thấy tác tử AI có thể được ứng dụng rộng đến mức nào trong đời sống cá nhân. Trong hơn 150 tác tử từng tạo ra, ông có 18 tác tử phục vụ tài chính, 27 tác tử quản lí nhà cửa và gia đình, 26 tác tử xử lí email và liên lạc, 42 tác tử dành cho kênh YouTube, cùng 27 tác tử hỗ trợ hoạt động quảng bá và kết nối truyền thông.
Ngoài ra còn có các nhóm tác tử phục vụ nghiên cứu, giáo dục, cập nhật tin tức và phát triển sản phẩm.
Tuy nhiên, không phải tất cả đều hoạt động đồng thời. Trong nhóm quản lí gia đình, O'Brien duy trì 12 tác tử đang sử dụng. Bốn tác tử chạy hằng ngày để nhắc lịch sinh nhật, hoạt động bóng mềm của con, chăm sóc chó và giấy tờ trường học. Bốn tác tử khác hoạt động hằng tuần, đảm nhiệm việc lập danh sách mua thực phẩm, lên thực đơn, chuẩn bị bản tin gia đình vào Chủ nhật và nhắc nhở các thành viên kiểm tra công việc cá nhân.
Một tác tử khác theo dõi lịch bảo trì nhà cửa mỗi tháng, trong khi ba tác tử chỉ được kích hoạt khi cần lên kế hoạch du lịch, chuẩn bị hành lí hoặc tìm ý tưởng quà tặng.
Một trong những thử nghiệm thú vị của ông là tác tử theo dõi ngày sinh nhật của bạn bè và người thân thông qua Google Sheets. Khi phát hiện sắp đến ngày sinh nhật của một người trong danh sách, hệ thống sẽ truy cập dịch vụ gửi thiệp, tạo tấm thiệp có chữ viết tay mô phỏng nét chữ của O'Brien rồi gửi đi từ địa chỉ nhà ông.
Dù vậy, ông cuối cùng ngừng sử dụng công cụ này vì cảm thấy tấm thiệp thiếu tính cá nhân. Chi tiết này cho thấy ngay cả với người rất hào hứng với tự động hóa, không phải công việc nào cũng nên giao cho máy móc. Những tương tác mang ý nghĩa tình cảm vẫn cần sự hiện diện thực sự của con người.
Một trong những ứng dụng được O'Brien yêu thích nhất là chatbot AI dành riêng cho gia đình. Sử dụng dịch vụ nhắn tin Twilio kết hợp với plugin của Claude, ông tạo ra một trợ lí chung để các thành viên trao đổi, nhận thông báo và phối hợp lịch trình.
Hệ thống cho phép cả nhà bình chọn thực đơn trong tuần, xem lịch cá nhân của từng người cạnh nhau và cập nhật những công việc cần thực hiện. Nhờ đó, các thành viên có thể nắm bắt tình hình chung mà không phải liên tục nhắn tin hoặc nhắc nhở nhau.
O'Brien cho rằng khả năng kết nối với các dịch vụ bên ngoài mới là yếu tố khiến tác tử AI thực sự hữu ích. Nếu không thể truy cập Gmail, lịch điện tử hoặc Twilio, các tác tử của ông sẽ bị giới hạn đáng kể. Vì vậy, ông khuyến nghị người mới bắt đầu nên học cách kết nối AI với những ứng dụng và dịch vụ họ thường xuyên sử dụng.
Khi AI trở thành bộ máy vận hành cá nhân, thời gian mới là phần thưởng
Khi số lượng tác tử tăng lên, O'Brien lại đối mặt với một vấn đề mới là quá tải kĩ thuật số. Việc phải theo dõi hàng chục trợ lí AI, nhận thông báo từ nhiều hệ thống và kiểm tra tiến độ của từng công cụ có nguy cơ tạo thêm công việc thay vì giảm bớt gánh nặng. Giải pháp ông lựa chọn là xây dựng một hệ thống phân cấp giống như cơ cấu tổ chức của doanh nghiệp.
Trong mô hình này, O'Brien tự xem mình là giám đốc điều hành cấp cao nhất, hay "chief human officer". Bên dưới ông là một AI chief of staff, đóng vai trò trợ lí tham mưu và điều phối. Nhân vật này quản lí một nhóm tác tử cấp giám đốc, mỗi tác tử lại phụ trách các tác tử cấp nhân viên thực hiện nhiệm vụ cụ thể.
Thay vì phải trao đổi trực tiếp với hàng chục trợ lí, O'Brien chủ yếu làm việc với AI chief of staff. Hệ thống này tổng hợp thông tin, nhận báo cáo từ các tác tử cấp dưới rồi chuyển những nội dung cần thiết đến ông.
Ông còn phát triển một thế giới trò chơi hoạt hình, nơi các tác tử được thể hiện dưới dạng nhân vật sinh sống trong một ngôi làng. Mỗi cấp bậc có trang phục riêng để dễ nhận diện. O'Brien có thể điều khiển nhân vật đại diện của mình đi quanh ngôi làng, gặp từng tác tử để kiểm tra công việc hoặc nhấn nút triệu tập tất cả đến một phòng họp chung.
Đây không chỉ là một giao diện trực quan mang tính giải trí. Nó còn giúp ông hình dung hệ thống AI đang vận hành như thế nào, thay vì phải theo dõi những dòng thông báo và bảng điều khiển khô khan.
Dù rất lạc quan về AI, O'Brien vẫn quan tâm đến quyền riêng tư. Ông không chia sẻ những thông tin nhạy cảm như số an sinh xã hội với các công cụ AI và thừa nhận người dùng phải chấp nhận một mức độ tin tưởng nhất định khi sử dụng những dịch vụ có quyền truy cập dữ liệu cá nhân, tương tự Gmail hay các nền tảng trực tuyến khác.
Chi phí cũng là một yếu tố cần cân nhắc. O'Brien hiện chi khoảng 600 USD mỗi tháng cho các dịch vụ AI, nhưng khoản tiền này đồng thời phục vụ công việc, hoạt động sáng tạo nội dung và kênh YouTube. Nếu chỉ sử dụng AI cho nhu cầu cá nhân, ông cho biết có thể giảm chi phí xuống còn khoảng 200 USD mỗi tháng với gói Claude Max.
Trong gia đình, không phải ai cũng có cùng mức độ hào hứng với công nghệ. Con gái ông khá thích AI vì thường xuyên trò chuyện về chủ đề này với cha, trong khi người con trai làm nghệ thuật lại ít quan tâm hơn. O'Brien cũng thừa nhận có những giới hạn nhất định khi đưa AI vào các lĩnh vực sáng tạo, nơi dấu ấn và cảm xúc con người vẫn giữ vai trò quan trọng.
Dù vậy, ông cho rằng lợi ích mà AI mang lại đang lớn hơn những tác động tiêu cực. Thời gian tiết kiệm được giúp ông quay lại với những sở thích từng bị công việc lấn át, như in 3D, điều khiển máy bay không người lái và đạp xe.
Đó cũng chính là mục tiêu ban đầu khi O'Brien bắt đầu hành trình tự động hóa cuộc sống. O'Brien không phải tạo ra một hệ thống khiến bản thân bận rộn hơn với công nghệ, mà là để có thêm thời gian dành cho gia đình, công việc và học tập - ba ưu tiên quan trọng nhất của ông.
Câu chuyện này phản ánh một hướng ứng dụng AI đáng chú ý: Từ công cụ hỗ trợ trả lời câu hỏi, AI đang tiến dần thành lực lượng thực thi công việc trong đời sống thường ngày. Tuy nhiên, bài học từ O'Brien cũng cho thấy số lượng tác tử hay mức độ tự động hóa không phải thước đo duy nhất của thành công. Giá trị lớn nhất chỉ xuất hiện khi công nghệ thực sự giúp con người giảm bớt những việc không cần thiết và dành nhiều thời gian hơn cho những điều họ không muốn giao cho máy móc.