Microsoft tung Surface Laptop Ultra đấu Apple, tăng bảo mật cho tác tử AI trên PC Windows

Động thái này nhằm cạnh tranh trực tiếp với nỗ lực đưa AI vào các thiết bị cá nhân của Apple.

Tại sự kiện Windows & Surface ở thành phố San Francisco (bang California, Mỹ), Microsoft giới thiệu Surface Laptop Ultra, mẫu laptop hiệu năng cao sử dụng nền tảng chip RTX Spark của Nvidia.

Microsoft (có trụ sở tại thành phố Redmond, bang Washington, Mỹ) muốn biến Windows thành nền tảng cho các tác tử AI có thể tự thực hiện những công việc như viết mã máy tính hoặc xử lý các dự án kinh doanh phức tạp trên máy tính để bàn (desktop) và laptop.

Với Microsoft, bước đi này thể hiện niềm tin rằng một số tác vụ đang được xử lý tại các trung tâm dữ liệu điện toán đám mây Azure tốn kém có thể chuyển sang PC Windows hiệu năng cao tại doanh nghiệp và hộ gia đình. Đó là thị trường mà Microsoft vẫn nắm giữ vị thế vững chắc, đồng thời khách hàng là bên phải bỏ tiền mua phần cứng. Đây cũng là cơ hội mà đối thủ Apple đang theo đuổi với các dòng máy Mac mới.

Với Nvidia, việc thâm nhập sâu hơn vào máy tính Windows có thể giúp hãng tiếp cận một trong những thị trường lớn cuối cùng vẫn chủ yếu do Intel và AMD chi phối.

MXC ngăn tác tử AI truy cập dữ liệu hoặc thực hiện những tác vụ chưa được cho phép

Để tăng cường bảo vệ trước những tác tử AI ngày càng có khả năng tự hoạt động, vốn đang làm phát sinh nhiều rủi ro bảo mật, Microsoft cho biết sẽ cung cấp Microsoft Execution Containers (MXC) rộng rãi trên Windows. Đó là bộ công cụ ngăn các tác tử AI truy cập dữ liệu hoặc thực hiện những tác vụ chưa được cho phép khi hoạt động trên laptop hay desktop.

Pavan Davuluri, Phó chủ tịch điều hành phụ trách Windows và thiết bị của Microsoft, cho biết Anthropic, OpenAI và Nvidia sẽ sử dụng bộ công cụ này.

“Chúng tôi cần biến máy tính để bàn thành nơi an toàn nhất để các tác tử AI hoạt động”, Satya Nadella (Giám đốc điều hành Microsoft) tuyên bố.

Pavan Davuluri nói bộ công cụ mới sẽ cho phép bộ phận công nghệ thông tin của doanh nghiệp thiết lập những quy tắc mà các tác tử AI phải tuân thủ. Hệ điều hành Windows sẽ thực thi các quy tắc đó trên máy tính của từng nhân viên.

Cùng Satya Nadella xuất hiện trên sân khấu, Jensen Huang (Giám đốc điều hành Nvidia) nói MXC “sẽ tạo ra cuộc cách mạng trong cách các tác tử AI được xây dựng và triển khai”.

"Nếu không có công nghệ này, các tác tử AI sẽ rất khó được triển khai một cách an toàn trên PC", ông nhấn mạnh.

Nvidia đang tìm cách tránh vụ các tác tử AI của OpenAI tấn công Hugging Face, nền tảng AI lớn dành cho cộng đồng phát triển, xảy ra lần nữa. Apple cũng đang tìm cách siết chặt quy trình cấp cho các tác tử AI quyền truy cập đầy đủ vào ổ cứng máy Mac.

AI chuyển sang máy tính cá nhân

Microsoft giới thiệu các mô hình AI trước đây phải truy cập đám mây nhưng nay có thể chạy trực tiếp trên những PC Windows cấu hình mạnh, gồm cả mô hình Nemotron mã nguồn mở của Nvidia.

Pavan Davuluri cho biết một phiên bản mô hình V4 từ DeepSeek (Trung Quốc) có thể chạy trên những máy tính với bộ nhớ ít nhất 60 GB dùng chung cho CPU và GPU và vượt qua GPT-5 của OpenAI trong một số nhiệm vụ lập trình lẫn suy luận.

Microsoft đang áp dụng cách tiếp cận tương tự với trợ lý AI Copilot, phân chia công việc giữa đám mây và từng PC.

“Copilot vẫn sẽ sử dụng đám mây cho những nhiệm vụ khó nhất. Song khi yếu tố chi phí hoặc quyền riêng tư được đặt lên hàng đầu, Copilot có thể chuyển một số công việc sang các mô hình AI chạy trực tiếp trên PC”, Jacob Andreou, lãnh đạo bộ phận Copilot của Microsoft, cho hay.

Pavan Davuluri cho biết tác tử AI Muse của Meta sẽ có phiên bản ứng dụng dành riêng cho Windows và sử dụng một số công cụ bảo mật mới của Microsoft. Hệ thống tác tử AI mã nguồn mở OpenClaw cũng có thể hoạt động cùng các công cụ bảo mật này.

Rào cản về giá bán Surface Laptop Ultra

Một trong những thách thức lớn với Microsoft và Nvidia là giá thiết bị quá cao trong bối cảnh tình trạng thiếu chip nhớ khiến chi phí tăng mạnh.

Surface Laptop Ultra có giá khởi điểm 2.599 USD và lên tới 5.899 USD với phiên bản sử dụng bộ xử lý 20 nhân, bộ nhớ 128 GB và dung lượng lưu trữ 1 TB. MacBook Pro của Apple với chip đồ họa 40 nhân, bộ nhớ 128 GB và dung lượng lưu trữ 2 TB có giá 6.700 USD.

Phiên bản Surface Laptop Ultra rẻ nhất đắt hơn MacBook Pro cơ bản (có giá 1.999 USD). Tuy nhiên, mẫu Surface Laptop Ultra này sở hữu bộ nhớ 24 GB, trong khi MacBook Pro cơ bản chỉ có bộ nhớ 16 GB.

Khi Microsoft lần đầu đưa ra ý tưởng chạy các tác vụ AI ngay trên PC cách đây hai năm nhằm giảm chi phí, phần lớn laptop khi đó có giá dưới 2.000 USD.

Tuy nhiên, Nvidia đã tăng giá khoảng 75% với máy tính AI để bàn DGX Spark kể từ khi ra mắt, lên 6.950 USD, trong bối cảnh chi phí chip nhớ tăng cao.

“Hai năm trước, phần mềm chưa sẵn sàng nhưng phần cứng đã sẵn sàng. Bây giờ, phần mềm đã sẵn sàng, nhưng phần cứng lại quá đắt để thực sự chạy AI trên thiết bị”, Anshel Sag, nhà phân tích tại hãng nghiên cứu Moor Insights & Strategy, nhận định.

“Vì thế, AI chạy trực tiếp trên PC đang dần trở thành thứ chỉ những người có đủ ngân sách mới có thể sử dụng”, ông nói.

Nvidia cung cấp phần mềm có thể ngăn tác tử AI tấn công Hugging Face

Nvidia hôm 28/9 công bố bộ công cụ phần mềm nhằm đảm bảo an toàn cho các tác tử AI.

Nvidia cho biết bộ công cụ này có thể ngăn chặn các tác tử AI xâm nhập Hugging Face. Đầu tháng 9, Nvidia đồng ý chi gần 13 tỉ USD để mua lại Hugging Face.

Jensen Huang đã bác bỏ những lời kêu gọi áp dụng các quy định an toàn AI trên diện rộng. Thay vào đó, ông coi việc các tác tử AI thoát khỏi những giới hạn kiểm soát là một vấn đề kỹ thuật cần giải quyết, tương tự cách ngành công nghiệp tìm giải pháp để ô tô trở nên an toàn hơn.

Nvidia là công ty có giá trị lớn nhất thế giới, cung cấp GPU (bộ xử lý đồ họa) - đóng vai trò quan trọng trong huấn luyện và vận hành các mô hình AI.

Một trong những công cụ được Nvidia công bố hôm 28/9 là OpenShell.

OpenShell sử dụng các tính năng phần cứng trên CPU Vera của Nvidia để tạo vùng bảo vệ và kiểm soát hoạt động của tác tử AI.

Nvidia cho biết cũng đang hợp tác với Arm Holdings và Intel để bảo đảm OpenShell có thể hoạt động trên nền tảng CPU của hai hãng này. Nvidia đang triển khai OpenShell với hàng chục đối tác, trong đó có Anthropic.

Hệ thống khác có tên Sentry, sử dụng DPU BlueField-4 của Nvidia làm lớp giám sát độc lập, có thể cách li và dừng tác tử AI trong vài mili giây nếu phát hiện nó vượt khỏi ranh giới được phép.

DPU BlueField-4 là loại bộ xử lý chuyên dụng cho hạ tầng trung tâm dữ liệu của Nvidia, không phải GPU (bộ xử lý đồ họa) dùng để chạy mô hình AI theo cách thông thường.

Theo Ali Golshan - Giám đốc cấp cao phụ trách phần mềm AI tại Nvidia, bộ công cụ của công ty sử dụng những phương pháp toán học để phát hiện khi tác tử AI tìm cách lách các biện pháp kiểm soát, chẳng hạn tự tạo nhiều “tác tử con” để vượt qua cơ chế chặn tác tử chính.

“Điều chúng ta thực sự đang nói đến là hoạt động của cả một nhóm tác tử AI và cách chúng phối hợp với nhau”, Ali Golshan nói trong buổi giới thiệu sản phẩm.]

Hồi tháng 7, các tác tử AI của OpenAI vượt qua những cơ chế kiểm soát được thiết kế để cô lập chúng khỏi Internet, xâm nhập vào một phần hạ tầng nghiên cứu nội bộ OpenAI cũng như các hệ thống Hugging Face.

Báo cáo độc lập của tổ chức nghiên cứu METR và Redwood Research cho thấy có khoảng 1.200 tác tử AI của OpenAI đã tham gia vào mạng lưới phối hợp. Trong số đó, khoảng 700 tác tử AI trực tiếp tham gia tấn công Hugging Face. Các tác tử AI đã trao đổi hơn 70.000 tin nhắn và file, sử dụng một bảng tin nội bộ không được phép để trao đổi thông tin và phối hợp hành động.

Các nhà nghiên cứu cũng ghi nhận một số tác tử tìm cách chỉnh sửa hoặc xóa dữ liệu ghi lại hoạt động của chúng, nhằm che giấu dấu vết.

Nhà nghiên cứu Ajeya Cotra của METR nói các tác tử AI đã cho thấy khả năng hợp tác với nhau. Cụ thể là một số tác tử AI sẵn sàng chấp nhận rủi ro thất bại trong nhiệm vụ của chính mình để giúp cả nhóm học hỏi và đạt mục tiêu chung.

Kể từ đó, nhiều sự cố liên quan đến tác tử AI của OpenAI với mức độ nghiêm trọng khác nhau đã được công ty, các nhà nghiên cứu bên ngoài hoặc chính phủ Úc công bố.