Claude cho chính phủ Mỹ: giảm 40% và cuộc chiến giá token

Thỏa thuận đến sau mức giảm 50% của OpenAI chưa đầy hai tháng, cho thấy cuộc cạnh tranh AI trong khu vực công đang chuyển từ bảng xếp hạng mô hình sang bảng giá.

Giảm 40%, trả theo token, không cam kết tối thiểu

Theo Anthropic, công ty giảm giá cho ba sản phẩm: Claude Enterprise, Claude for Government và Claude API. Chính phủ không phải cam kết mức chi tối thiểu mà chỉ trả theo lượng token thực dùng. Theo mô tả của GSA, mức giảm áp cho mọi mô hình Claude dành cho chính phủ, kể cả trong các môi trường đạt chứng nhận an ninh cho dịch vụ đám mây của liên bang Mỹ (FedRAMP), dùng cho công việc nhạy cảm nhưng không thuộc diện mật.

Các cơ quan có thể mua trực tiếp ngay từ bây giờ, còn kênh qua nhà cung cấp đám mây sẽ mở trong vài tháng tới. GSA cũng nêu thêm kênh đại lí và các nền tảng đám mây lớn. Anthropic ước tính thỏa thuận giúp chính phủ tiết kiệm khoảng 1 tỉ đô.

Mức giảm mới thế chỗ gói 1 đô mà Anthropic đưa ra trong thỏa thuận OneGov đầu tiên hồi tháng 8/2025. OneGov là chiến lược của GSA nhằm đàm phán giá chung cho toàn chính phủ. Trong đó, Claude for Enterprise cùng Claude for Government được mở cho cả ba nhánh chính phủ liên bang.

OpenAI đã đặt mốc 50% từ tháng 9

GSA công bố thỏa thuận OneGov với OpenAI ngày 10/9. Theo GSA, thỏa thuận giảm 50% cho việc dùng các mô hình ChatGPT theo token, kể cả trong môi trường FedRAMP, dự kiến có hiệu lực từ 1/10 và kéo dài 27 tháng.

Thỏa thuận không có phí nền tảng, mức đặt hàng tối thiểu hay cam kết chi tiêu. OpenAI cho biết mức này cũng bỏ khoản phí license thường là 15 đô mỗi người mỗi tháng, và mở cho cả chính quyền bang, địa phương, bộ lạc.

Nói cách khác, "lần đầu" mở xuống cấp bang và địa phương chỉ đúng với riêng Anthropic. OpenAI đã có điều khoản không chi tiêu tối thiểu và phạm vi gần như tương tự từ tháng 9, với mức giảm cao hơn.

Ở phía Google, gói Gemini for Government giá 0,47 USD mỗi cơ quan cho 12 tháng, chỉ dành cho cơ quan liên bang và hết hạn ngày 15/11.

Số liệu từ Anthropic

Theo Anthropic, khoảng 500 tổ chức chính phủ Mỹ đang dùng Claude. Số người dùng hàng tuần của Claude for Government tăng khoảng 8 lần từ tháng 2, còn mức dùng ở các cơ quan dân sự liên bang tăng khoảng 20 lần trong một năm. Claude for Government hoạt động ở mức FedRAMP "cao".

Hãng nêu thêm ba trường hợp. Ở Utah, bộ phận dịch vụ công nghệ của bang cho 34 lập trình viên tại 10 cơ quan hành pháp dùng thử Claude Code trong 4 tuần. 80% có môi trường làm việc sẵn sàng trong vòng 30 phút, 71% cho biết tiết kiệm ít nhất 20 giờ khi đợt thử kết thúc. Một lập trình viên CNTT ở một bang khác chuyển gần 900 API method sang framework mới trong hai ngày, dự án từng được ước tính mất một tháng. Theo tóm tắt của Anthropic, một CIO bang xác nhận đội ngũ của bang xử lí một vụ tấn công ransomware trong 8 phút, so với trước đó cần 2-3 ngày.

Hai cánh cửa của cùng một chính phủ

Thỏa thuận ra đời giữa lúc quan hệ giữa Anthropic và chính quyền Trump còn căng. Ngày 27/2, GSA thông báo gỡ Anthropic khỏi nền tảng USAi.gov và danh mục Multiple Award Schedule, viện dẫn chỉ đạo của Tổng thống Trump về việc ngừng ngay mọi việc dùng công nghệ của hãng. Ngày 5/3, Lầu Năm Góc tuyên bố Anthropic và sản phẩm của hãng là "rủi ro chuỗi cung ứng", có hiệu lực ngay. Theo AP, Tổng thống Trump cho quân đội 6 tháng để loại Claude khỏi các nền tảng đang dùng.

Quy định này vốn dành để đối phó mối đe dọa từ đối thủ nước ngoài, nên quyết định bị chỉ trích rộng rãi. Phạm vi áp dụng chưa rõ ràng; theo CEO Dario Amodei, thông báo Anthropic nhận được chỉ áp dụng khi khách hàng dùng Claude như một phần trực tiếp trong hợp đồng quân sự.

Sau đó, các tòa án vào cuộc. Ngày 26/3, tòa liên bang ở bắc California ra lệnh cấm tạm thời; ngày 3/4, GSA rút thông báo hôm 27/2 và đưa công nghệ của Anthropic trở lại tình trạng trước đó, kể cả trong danh mục Multiple Award Schedule. Ngày 27/8, Thẩm phán Rita Lin của tòa này tuyên quyết định gắn nhãn của chính phủ là bất hợp pháp và vô căn cứ, theo bản tóm tắt của hãng luật Taft.

Nhưng ngày 25/9, Tòa phúc thẩm liên bang vùng Washington D.C. phần 2-1 giữ nguyên quyết định gắn nhãn của Lầu Năm Góc và bác các lập luận về tự do ngôn luận, thủ tục tố tụng của Anthropic, theo ABC News. Anthropic cho biết một tòa liên bang khác đã tuyên quyết định "song song" của chính phủ là trái luật, và hãng đang cân nhắc mọi lựa chọn, kể cả đề nghị xem xét thêm.

Sự trớ trêu nằm ở chỗ GSA, cơ quan gỡ Claude khỏi danh mục hồi tháng 2, nay lại cùng Anthropic công bố mức giảm 40% mở tới cấp bang và địa phương, trong khi một tòa phúc thẩm mới giữ nguyên nhãn rủi ro của Lầu Năm Góc. Vụ kiện vẫn chưa kết thúc: Anthropic có thể tìm cách xem xét thêm, và phía chính phủ cũng có thể kháng cáo phán quyết của tòa California, theo Taft. Các nguồn được tra chưa nêu mối liên hệ nào giữa các sự việc này.

Khi giá token thành một dòng ngân sách

Với bên bán, BigGo Finance nhận định Anthropic đang đổi biên lợi nhuận lấy khối lượng và chỗ đứng trong những hệ thống mà một khi đã xây quanh một nhà cung cấp mô hình thì khó đổi. Với bên mua, một bài bình luận trên DEV Community cho rằng mức giảm 40% có thể quan trọng hơn một bảng điểm benchmark mới khi cơ quan mua sắm phải biện minh từng dòng hợp đồng.

Từ đó có một câu hỏi cho khu vực công: khi giá token thành một dòng trong ngân sách, ai quyết định công cụ viết code nào được dùng ở một cơ quan bang, nhóm lập trình viên hay hợp đồng mua sắm đã được duyệt sẵn?

Các trường hợp Anthropic nêu đo hiệu quả ở phía người dùng, bằng giờ tiết kiệm và thời gian xử lí. Trong số liệu được công bố, chưa thấy chỉ số nào so sánh chi phí trên mỗi đơn vị công việc giữa các nhà cung cấp, thứ mà một cơ quan mua sắm cần để chọn.

Mức giảm 40% khiến Claude rẻ hơn với chính phủ Mỹ, nhưng vẫn ít hơn mức giảm 50% của OpenAI. Điều đáng theo dõi không phải con số nào thấp hơn, mà là liệu giá token có trở thành tiêu chí chính khi các cơ quan chọn công cụ viết code hay không.

Google 'phá giá' gói AI, châm ngòi cuộc chiến phí dịch vụ

Vì sao từ kẻ phá giá thị trường AI, DeepSeek lại tăng giá dịch vụ API?