Vì sao từ kẻ phá giá thị trường AI, DeepSeek lại tăng giá dịch vụ API?

Động thái muốn tăng giá dịch vụ API đánh dấu bước ngoặt của startup AI từng nổi tiếng với chiến lược "AI giá rẻ", đồng thời phản ánh sự thay đổi trong cuộc cạnh tranh giữa các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM): Từ cuộc đua giảm giá để giành người dùng sang bài toán tối ưu lợi nhuận và xây dựng hệ sinh thái bền vững.

Trong hoàn cảnh đó, việc nhà sáng lập Lương Văn Phong (Liang Wenfeng) vừa huy động nguồn vốn khổng lồ cho DeepSeek, vừa chứng kiến nhiều quỹ định lượng của mình lao dốc cũng khiến giới đầu tư đặc biệt chú ý.

Đằng sau quyết định tăng giá dịch vụ API của DeepSeek

Thông báo ngày 6/8 của DeepSeek khiến không ít doanh nghiệp sử dụng API bất ngờ. Công ty cho biết sẽ "điều chỉnh tăng toàn bộ giá dịch vụ DeepSeek API trong thời gian tới", đồng thời lưu ý mức tăng dự kiến "khá lớn". Chi tiết cụ thể sẽ được công bố trong thông báo chính thức, nhưng doanh nghiệp được khuyến nghị chủ động sắp xếp kế hoạch sử dụng.

Thông tin này đặc biệt đáng chú ý bởi DeepSeek chính là doanh nghiệp từng tạo nên cuộc chiến giá trong ngành AI. Ngay từ đầu năm 2025, DeepSeek gây chấn động khi tung ra các mô hình ngôn ngữ có hiệu năng cao nhưng giá thành thấp hơn rất nhiều so với OpenAI, Anthropic hay Google. Chính sách giá thấp buộc hàng loạt đối thủ tại Trung Quốc phải giảm giá theo, kéo mặt bằng chi phí sử dụng AI xuống mức chưa từng có. Chỉ vài ngày trước khi thông báo tăng giá, DeepSeek đã âm thầm phát hành phiên bản chính thức của DeepSeek V4-Flash.

Mô hình này sở hữu quy mô lên tới 284 tỉ tham số, trong đó chỉ kích hoạt khoảng 13 tỉ tham số nhờ kiến trúc Mixture of Experts (MoE). Điểm nổi bật là cửa sổ ngữ cảnh lên tới một triệu token, đồng thời năng lực Agent được cải thiện đáng kể dù cấu trúc mô hình gần như không thay đổi.

Điều khiến thị trường chú ý hơn cả vẫn là giá. DeepSeek V4-Flash hiện có chi phí đầu vào chỉ 1 nhân dân tệ cho mỗi triệu token và đầu ra 2 nhân dân tệ cho mỗi triệu token.

Theo đánh giá của một tổ chức nghiên cứu tại Mỹ, đây hiện là mô hình AI có chi phí vận hành thấp nhất trong nhóm các mô hình ngôn ngữ lớn nổi tiếng toàn cầu. Chi phí suy luận của V4-Flash chỉ bằng khoảng 1% so với Claude Fable 5 của Anthropic.

Chính vì vậy, việc DeepSeek quyết định tăng giá khiến nhiều người đặt câu hỏi: Liệu thời kì AI siêu rẻ đã kết thúc? Thực tế, ngay cả khi tăng giá đáng kể, DeepSeek nhiều khả năng vẫn duy trì lợi thế cạnh tranh về chi phí so với phần lớn các đối thủ quốc tế.

Việc điều chỉnh giá cũng phản ánh một quy luật quen thuộc trong ngành công nghệ. Các doanh nghiệp thường chấp nhận bán với biên lợi nhuận thấp hoặc thậm chí dưới giá thành trong giai đoạn đầu để mở rộng thị phần. Khi đã sở hữu lượng khách hàng đủ lớn cùng hệ sinh thái ổn định, mục tiêu sẽ chuyển sang tối ưu doanh thu và lợi nhuận. Đối với DeepSeek, đây có thể là thời điểm thích hợp để bước sang giai đoạn mới.

CEO DeepSeek hy sinh lợi nhuận để theo đuổi mục tiêu tối thượng trong AI

DeepSeek-V4-Flash chính thức ra mắt, tăng tốc cuộc đua tác tử AI với OpenAI

Khoản đầu tư 51 tỉ nhân dân tệ mở ra tham vọng lớn hơn

Thông báo tăng giá diễn ra chỉ ít ngày sau khi DeepSeek hoàn tất vòng gọi vốn đầu tiên với quy mô lên tới 51 tỉ nhân dân tệ, tương đương khoảng 7 tỉ USD. Đây là một trong những thương vụ gọi vốn lớn nhất từ trước đến nay của lĩnh vực AI tại Trung Quốc.

Theo hồ sơ đăng kí doanh nghiệp, vòng đầu tư có sự tham gia của hàng loạt tên tuổi lớn như Tencent, CATL (Contemporary Amperex Technology), NetEase, JD.com, IDG Capital cùng Quỹ Đầu tư Công nghiệp Trí tuệ nhân tạo Quốc gia Trung Quốc. Đáng chú ý, nhà sáng lập Lương Văn Phong vẫn giữ quyền kiểm soát gần như tuyệt đối.

Sau khi hoàn tất tái cấu trúc sở hữu trước vòng gọi vốn, ông nâng tỉ lệ sở hữu trực tiếp từ khoảng 1% lên hơn 31%. Cộng với phần vốn gián tiếp, Lương Văn Phong kiểm soát khoảng 84% cổ phần và gần như toàn bộ quyền biểu quyết của công ty.

Cấu trúc này giúp DeepSeek vừa huy động được nguồn vốn rất lớn, vừa tránh nguy cơ mất quyền kiểm soát vào tay các nhà đầu tư tài chính. Việc các tập đoàn công nghệ và công nghiệp hàng đầu Trung Quốc cùng rót vốn cũng mang nhiều ý nghĩa chiến lược.

Tencent có thể bổ sung DeepSeek vào hệ sinh thái WeChat và điện toán đám mây; CATL có nhu cầu ứng dụng AI trong sản xuất thông minh; JD.com và NetEase đều đang đẩy mạnh AI cho thương mại điện tử và nội dung số.

Điều đó cho thấy DeepSeek không còn chỉ là một startup phát triển mô hình ngôn ngữ, mà đang hướng tới vai trò nhà cung cấp hạ tầng AI cho nhiều ngành kinh tế.

Theo một số nguồn tin, công ty cũng đã khởi động vòng gọi vốn thứ hai ngay sau khi hoàn tất vòng đầu tiên. Nếu tiếp tục thành công, DeepSeek sẽ có thêm nguồn lực để đầu tư vào GPU, trung tâm dữ liệu, nghiên cứu mô hình thế hệ mới và mở rộng hoạt động ra thị trường quốc tế.

Trong lúc chi phí huấn luyện các mô hình AI ngày càng tăng, khả năng tiếp cận nguồn vốn lớn được xem là yếu tố quyết định vị thế cạnh tranh lâu dài.

DeepSeek nhắm định giá 74 tỉ USD trước IPO, quyết giữ ngôi vương AI Trung Quốc

Kimi K3 tạo ‘khoảnh khắc DeepSeek’ mới, có ý nghĩa gì với ngành AI toàn cầu?

Áp lực từ thị trường tài chính và bài toán thương mại hóa AI

Bên cạnh những tín hiệu tích cực từ DeepSeek, giới đầu tư cũng đặc biệt quan tâm tới diễn biến ở một "mặt trận" khác của Lương Văn Phong. Trước khi nổi tiếng với DeepSeek, ông được biết đến là người sáng lập High-Flyer (Huyễn Phương Lượng Hóa), một trong những quỹ đầu tư định lượng lớn nhất Trung Quốc.

Tuy nhiên, dữ liệu mới nhất từ nền tảng Private Fund Ranking Network cho thấy tháng 7 vừa qua là giai đoạn đặc biệt khó khăn đối với các sản phẩm của High-Flyer. Trong chín quỹ được công bố hiệu quả hoạt động, chỉ còn một quỹ duy trì mức lợi nhuận dương rất nhỏ từ đầu năm, trong khi tám quỹ còn lại đều chuyển sang thua lỗ.

Đáng chú ý hơn, toàn bộ chín quỹ đều giảm trên 20% chỉ trong tháng 7. Mức giảm mạnh nhất lên tới hơn 22%. Diễn biến này phản ánh những thách thức mà các chiến lược giao dịch định lượng đang phải đối mặt khi biến động thị trường ngày càng khó dự báo và cạnh tranh giữa các quỹ AI trở nên gay gắt hơn.

Dù hoạt động của DeepSeek và High-Flyer về cơ bản là hai lĩnh vực khác nhau, hình ảnh của Lương Văn Phong vẫn gắn chặt với cả hai doanh nghiệp. Trong ngắn hạn, thành công của DeepSeek phần nào giúp bù đắp tâm lí thị trường trước kết quả không mấy tích cực của mảng quản lí tài sản.

Ở góc độ rộng hơn, quyết định tăng giá API cũng phản ánh một xu hướng đang diễn ra trên toàn ngành AI. Sau hơn hai năm tập trung mở rộng người dùng bằng các chính sách miễn phí hoặc giá rất thấp, nhiều doanh nghiệp AI bắt đầu chuyển trọng tâm sang thương mại hóa.

OpenAI, Anthropic, Google hay xAI đều liên tục tung ra các gói dịch vụ doanh nghiệp với giá trị cao hơn thay vì chỉ cạnh tranh bằng chi phí thấp. DeepSeek nhiều khả năng cũng đang đi theo con đường này.

Thay vì trở thành nhà cung cấp AI giá rẻ nhất thị trường, mục tiêu của công ty có thể là xây dựng một mô hình kinh doanh bền vững, đủ nguồn lực để duy trì tốc độ nghiên cứu và cạnh tranh với các ông lớn toàn cầu.

Đối với khách hàng, việc giá API tăng chắc chắn sẽ làm chi phí phát triển các ứng dụng AI tăng lên. Tuy nhiên, nếu DeepSeek tiếp tục duy trì lợi thế về hiệu năng và chi phí tương đối so với các đối thủ, sức hấp dẫn của nền tảng này có thể sẽ không suy giảm đáng kể.

Nhìn rộng hơn, quyết định của DeepSeek là dấu hiệu cho thấy thị trường AI đang bước sang một giai đoạn trưởng thành hơn. Cuộc đua không còn chỉ là ai sở hữu mô hình mạnh nhất hay rẻ nhất, mà là ai có thể xây dựng được hệ sinh thái, nguồn vốn và mô hình kinh doanh đủ bền vững để duy trì lợi thế trong một ngành công nghiệp đòi hỏi lượng đầu tư ngày càng khổng lồ.