Cổ phiếu nhà thiết kế chip Trung Quốc ‘hóa rồng’ tại sàn Hồng Kông

Cổ phiếu của công ty này đã có những bước nhảy vọt ngoạn mục, tăng tới 60% giá trị, phớt lờ mọi lo ngại về tình hình kinh tế vĩ mô hay những căng thẳng thương mại đang bao trùm ngành bán dẫn. Sự kiện này không chỉ mang về cho Montage khoản vốn huy động khổng lồ 902 triệu USD mà còn phát đi một tín hiệu mạnh mẽ về "cơn khát" của giới đầu tư đối với các doanh nghiệp công nghệ nội địa Trung Quốc, đặc biệt là trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo và trung tâm dữ liệu.

Cơn khát đầu tư và làn sóng IPO tỉ đô

Ngay khi tiếng chuông mở cửa vang lên, bảng điện tử đã nhanh chóng bị nhuộm xanh bởi lực mua ồ ạt đổ vào mã cổ phiếu của Montage Technology. Từ mức giá định trước vốn đã ở ngưỡng cao nhất là 106,89 đô la Hồng Kông (HKD), cổ phiếu này đã không ngừng leo thang và chạm mốc 171 HKD, ghi nhận mức tăng trưởng hơn 52% chỉ trong phiên giao dịch buổi chiều. Sự hưng phấn này phản ánh niềm tin tuyệt đối của thị trường vào tiềm năng của công ty có trụ sở tại Thượng Hải, đơn vị chuyên phát triển các dòng bán dẫn hiệu suất cao phục vụ cho điện toán đám mây và các ứng dụng AI phức tạp.

Sức hút của Montage khủng khiếp đến mức đợt chào bán cổ phiếu dành cho công chúng tại Hồng Kông đã bị đặt mua vượt mức tới hơn 700 lần. Ở phân khúc chào bán quốc tế, con số này cũng đạt mức gần 38 lần, cho thấy các nhà đầu tư toàn cầu vẫn đang đặt cược lớn vào tương lai công nghệ của nền kinh tế số hai thế giới. Với mức vốn hóa thị trường hiện tại rơi vào khoảng 27 tỉ USD trên cả hai sàn (công ty cũng được niêm yết tại đại lục), Montage đang khẳng định vị thế của một "kỳ lân" thực thụ trong làng công nghệ.

Tuy nhiên, Montage không đơn độc trong cuộc vui này. Sự kiện niêm yết của họ chỉ là mảnh ghép mới nhất trong bức tranh nhộn nhịp của làn sóng IPO các công ty chip Trung Quốc thời gian gần đây. Trước đó, GigaDevice Semiconductor và OmniVision Integrated Circuits cũng đã có những màn ra mắt ấn tượng trong tháng 1. Hàng loạt cái tên khác như Biren Technology, MetaX, Moore Threads hay Shanghai Iluvatar CoreX Semiconductor cũng đang ráo riết huy động vốn, tạo nên một không khí sôi động hiếm thấy, trái ngược hẳn với sự ảm đạm ở một số lĩnh vực kinh tế khác.

Giấc mơ tự chủ và "ngọn núi" Huawei

Động lực chính thúc đẩy làn sóng lên sàn ồ ạt này xuất phát từ chiến lược vĩ mô của Bắc Kinh nhằm gia tăng khả năng tự chủ trong lĩnh vực bán dẫn tiên tiến. Chính phủ Trung Quốc đang dồn toàn lực hỗ trợ các doanh nghiệp trong nước để giảm bớt sự phụ thuộc vào các nhà thiết kế chip của Mỹ, đặc biệt là trong bối cảnh các lệnh cấm vận công nghệ ngày càng siết chặt. Montage Technology, được thành lập từ năm 2004, được xem là một trong những "hạt giống đỏ" nhờ khả năng làm chủ các công nghệ giao diện bộ nhớ quan trọng cho máy chủ, một mắt xích không thể thiếu trong hạ tầng AI.

Dẫu vậy, con đường phía trước của Montage và các công ty đồng hương không hề trải đầy hoa hồng. Họ đang phải đối mặt với một cuộc chiến thị phần khốc liệt ngay trên sân nhà. "Ngọn núi" lớn nhất mà họ phải vượt qua chính là Huawei và đơn vị thiết kế chip HiSilicon của tập đoàn này. Với tiềm lực tài chính hùng hậu và kinh nghiệm dày dặn trong việc đối phó với các lệnh trừng phạt, Huawei hiện đang nắm giữ thị phần áp đảo tại thị trường nội địa. Sự thống trị của gã khổng lồ viễn thông này tạo ra áp lực cạnh tranh cực lớn, buộc các công ty mới nổi như Montage phải liên tục đổi mới và tìm kiếm các ngách thị trường riêng biệt nếu không muốn bị nuốt chửng.

Bên cạnh đó, việc phát triển các dòng chip AI tiên tiến đòi hỏi nguồn vốn R&D khổng lồ và thời gian dài hạn. Sự hưng phấn của nhà đầu tư trên thị trường chứng khoán có thể là đòn bẩy tài chính tốt trong ngắn hạn, nhưng áp lực phải sinh lời và giành thị phần trước các đối thủ sừng sỏ sẽ là bài toán đau đầu cho ban lãnh đạo Montage trong những quý tiếp theo.

Biến số Nvidia H200 và nước cờ mới của Mỹ

Bức tranh cạnh tranh càng trở nên phức tạp hơn với sự trở lại đầy bất ngờ của Nvidia, "vua chip AI" đến từ Mỹ. Sau một thời gian dài bị hạn chế bởi các quy định xuất khẩu nghiêm ngặt, Nvidia dường như đang tìm lại được đường vào thị trường tỉ dân nhờ những thay đổi chính sách từ chính quyền Trump. Việc Mỹ "bật đèn xanh" cho phép Nvidia bán dòng chip H200 sang Trung Quốc đang tạo ra một biến số mới đầy thú vị.

Mặc dù H200 không phải là dòng chip mạnh nhất của Nvidia (vẫn kém hơn so với các dòng Blackwell mới nhất), nhưng sức mạnh xử lý của nó vẫn vượt trội so với hầu hết các sản phẩm AI đang lưu hành tại thị trường Trung Quốc hiện nay. Theo các nguồn tin rò rỉ, vào cuối tháng 1 vừa qua, Bắc Kinh đã phê duyệt lô nhập khẩu H200 đầu tiên cho một số ông lớn công nghệ nội địa như ByteDance, Alibaba, Tencent và cả hiện tượng mới nổi DeepSeek. Động thái này cho thấy nhu cầu về sức mạnh tính toán của các công ty Trung Quốc vẫn quá lớn để có thể được đáp ứng hoàn toàn bởi nguồn cung trong nước.

Tuy nhiên, "cánh cửa hẹp" này không hoàn toàn mở toang. Các nguồn tin giấu tên cho biết Bắc Kinh chỉ cấp phép nhập khẩu H200 kèm theo những điều kiện cụ thể và các quy định cuối cùng vẫn đang được hoàn thiện. Chính phủ Trung Quốc đang phải đi trên dây: một mặt cần chip mạnh của Mỹ để duy trì đà phát triển AI của các tập đoàn công nghệ lớn, mặt khác vẫn phải bảo hộ để các công ty như Montage hay Huawei có đất sống và phát triển. Sự giằng co giữa nhu cầu thực tế và mục tiêu tự chủ này sẽ tiếp tục là yếu tố then chốt định hình thị trường bán dẫn Trung Quốc trong năm 2026, nơi cơ hội và rủi ro luôn song hành trong từng phiên giao dịch.