Cơn sốt AI đẩy định giá cổ phiếu công nghệ Trung Quốc lên mức gấp nhiều lần Mỹ

Định giá cổ phiếu công nghệ Trung Quốc cao ngất ngưởng

Sự hậu thuẫn của chính phủ cùng cơn sốt đầu tư đã đẩy định giá cổ phiếu công nghệ Trung Quốc lên mức cao hơn nhiều so với các công ty cùng ngành ở Mỹ. Điều này diễn ra trong bối cảnh lĩnh vực AI Trung Quốc đang nổi lên như một đối thủ thực sự có khả năng thách thức vị thế thống trị của Thung lũng Silicon (Mỹ).

Chỉ số Star 50 của thành phố Thượng Hải, theo dõi 50 công ty lớn nhất và có thanh khoản cao nhất trên sàn STAR tập trung vào công nghệ, đã tăng 29% từ đầu năm 2026 đến nay. Con số này vượt xa mức tăng 0,9% của chỉ số CSI 300 và bỏ xa chỉ số Hang Seng của Hồng Kông, vốn giảm 1,5%.

CSI 300 (China Securities Index 300) là chỉ số chứng khoán chuẩn của Trung Quốc, theo dõi biến động giá cổ phiếu 300 công ty lớn nhất và có thanh khoản cao nhất được niêm yết trên hai sàn chứng khoán lớn Trung Quốc đại lục: Sàn giao dịch chứng khoán Thượng Hải và Sàn giao dịch chứng khoán Thâm Quyến.

Star 50 cũng đang được giao dịch ở vùng định giá đắt đỏ nhất kể từ khi ra mắt năm 2020. Ngay cả sau đợt bán tháo gần đây, hệ số giá trên lợi nhuận (P/E) tổng thể của Star 50 vẫn trên 150 lần, cao hơn rất nhiều so với mức 35 lần của Nasdaq 100 tại Mỹ.

Mức định giá cao ngất ngưởng này phản ánh làn sóng hào hứng của các nhà đầu tư ở Trung Quốc. Đó là những người vẫn đang tìm kiếm nơi để rót tiền sau cú sụp đổ đầy đau đớn của thị trường bất động sản.

Tuy nhiên, các nhà quản lý quỹ cho biết điều đó cũng phản ánh niềm tin rằng ngành AI đang phát triển nhanh của Trung Quốc có thể cạnh tranh với các đối thủ Mỹ sở hữu nguồn vốn dồi dào.

Gary Tan, nhà quản lí danh mục đầu tư thị trường mới nổi tại công ty quản lý tài sản Allspring Global Investments, nói các nhà đầu tư đang “đặt cược vào hệ sinh thái Trung Quốc”.

“Để đầu tư vào lĩnh vực này, bạn chỉ cần tin rằng Trung Quốc có thể bắt kịp”, ông nói, đồng thời cho rằng kì vọng cao với AI Trung Quốc là nguyên nhân khiến cổ phiếu được định giá ở mức đắt đỏ.

Việc Moonshot AI ra mắt Kimi K3 (mô hình AI trọng số mở lớn nhất Trung Quốc có khả năng cạnh tranh với sản phẩm của OpenAI hay Anthropic) cùng đợt IPO của CXMT (nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu Trung Quốc vừa vượt Tencent để trở thành doanh nghiệp có giá trị lớn nhất nước này hôm 13/8) cho thấy những bước tiến của Trung Quốc trong lĩnh vực AI.

Nhiều nguồn tin xác nhận CXMT đạt vốn hóa thị trường khoảng 524 tỉ USD hôm 13/8, so với khoảng 511 tỉ USD của Tencent.

Đợt IPO sắp tới của Unitree, công ty sản xuất robot hình người hàng đầu Trung Quốc, cũng thu hút lượng đăng kí mua cao gấp hơn 5.500 lần số cổ phiếu được phân bổ cho nhà đầu tư cá nhân, cho thấy mức độ cuồng nhiệt trên thị trường vốn Trung Quốc.

Varun Laijawalla, nhà quản lý danh mục đầu tư thị trường mới nổi tại công ty quản lí tài sản Ninety One, nhận định: “Trung Quốc đang nhanh chóng rút ngắn khoảng cách với Mỹ về AI, khi năng lực cạnh tranh trong lĩnh vực này ngày càng thu hẹp”.

Chính phủ Trung Quốc hậu thuẫn cho cơn sốt AI

Chính phủ Trung Quốc đã dồn lực thúc đẩy làn sóng tăng trưởng này. “Đội tuyển quốc gia” gồm các quỹ được nhà nước hậu thuẫn đã nhanh chóng mua cổ phiếu, sau khi một đợt bán tháo cổ phiếu ngành chip trên toàn cầu trong mùa hè khiến thị trường chứng khoán Trung Quốc chịu ảnh hưởng.

Frank Benzimra, trưởng bộ phận chiến lược cổ phiếu châu Á tại ngân hàng Société Générale, cho rằng nỗ lực ngày càng cấp bách của Trung Quốc nhằm tự chủ về bán dẫn khi phương Tây áp đặt các hạn chế xuất khẩu đang khiến mức định giá cao tập trung nhiều nhất ở nhóm cổ phiếu sản xuất chip.

CXMT ban đầu được hậu thuẫn bởi các quỹ có liên kết với chính quyền thành phố Hợp Phì, thủ phủ tỉnh An Huy, miền đông Trung Quốc.

“Chúng ta đang chứng kiến ngày càng nhiều công ty Trung Quốc cung cấp sản phẩm cho các doanh nghiệp trong nước khác”, Frank Benzimra nhận xét, đồng thời cho rằng tăng trưởng lợi nhuận mạnh đang hỗ trợ mức định giá cao.

“Quá trình nội địa hóa này là một động lực bổ sung cho tăng trưởng lợi nhuận”, ông nói thêm.

Trong năm qua, các sở giao dịch chứng khoán lớn ở Trung Quốc đã nới lỏng các điều kiện niêm yết với những công ty chưa có lợi nhuận nhưng đang phát triển các công nghệ có tầm quan trọng chiến lược.

Hơn một nửa số doanh nghiệp niêm yết mới tại Trung Quốc đại lục trong năm 2026 hoạt động trong lĩnh vực công nghệ hoặc công nghiệp. Tại Hồng Kông, tỉ lệ này thậm chí còn cao hơn, lên tới 77%.

Các quy định niêm yết nới lỏng đã đẩy định giá lên cao hơn nữa. Những công ty niêm yết tại thành phố Thượng Hải trong năm 2026 có P/E trung bình 268 lần và P/S (hệ số giá trên doanh thu) 43 lần, so với lần lượt 67 lần và 22 lần của các công ty niêm yết năm 2025.

Cổ phiếu AI tăng mạnh giữa lúc kinh tế Trung Quốc suy yếu

Làn sóng tăng giá cổ phiếu AI của Trung Quốc diễn ra trong bối cảnh nền kinh tế nói chung đang suy yếu rõ rệt. Điều này tạo nên một bức tranh tương phản giữa vị thế dẫn đầu về công nghệ và sự mong manh của nền kinh tế.

Sau khi thị trường bất động sản sụp đổ vào năm 2022, Trung Quốc đã tìm cách chuyển tiền tiết kiệm của các hộ gia đình từ bất động sản sang thị trường cổ phiếu.

Idanna Appio, nhà quản lí danh mục đầu tư kiêm chuyên gia phân tích cấp cao tại hãng quản lý đầu tư First Eagle Investments, nói: “Cú sụp đổ của thị trường bất động sản Trung Quốc có quy mô lớn ngang với bất kì cuộc khủng hoảng nào mà chúng ta từng chứng kiến”. Bà cho biết phần lớn các cuộc khủng hoảng bất động sản trước đây phải mất một thập niên mới phục hồi.

Nhu cầu trong nước yếu đã giáng đòn mạnh vào các cổ phiếu phụ thuộc vào tâm lí tiêu dùng của người Trung Quốc, gồm cả tập đoàn Internet như Alibaba và Tencent. Cổ phiếu hai gã khổng lồ công nghệ này lần lượt giảm 17% và 26% từ đầu năm 2026.

Theo trang FT, các cơ quan chức năng dường như không thể hoặc không muốn đưa ra những biện pháp kích thích đủ mạnh để giải quyết nhu cầu tiêu dùng èo uột. Thay vào đó, Trung Quốc hy vọng rằng “theo thời gian, các ngành công nghiệp mới sẽ thay thế các ngành cũ và tạo ra những việc làm có giá trị cao”, theo Chi Lo - chiến lược gia thị trường cấp cao tại công ty dịch vụ tài chính BNP Paribas.

Mức định giá cao còn xuất phát từ một yếu tố khác: Các hãng công nghệ Trung Quốc lên sàn ở giai đoạn sớm hơn nhiều so với các công ty Mỹ, do quốc gia châu Á này thiếu nguồn vốn đầu tư mạo hiểm dồi dào.

Frank Benzimra cho biết: “Tại Mỹ có xu hướng các công ty trì hoãn thời điểm niêm yết ngày càng muộn hơn. Ở đó tồn tại một hệ sinh thái các quỹ tư nhân nắm giữ nguồn vốn rất lớn”.

James Wang, trưởng bộ phận chiến lược cổ phiếu Trung Quốc tại ngân hàng UBS, cho rằng thị trường chứng khoán Trung Quốc không có nhiều nhà đầu tư dài hạn như Mỹ.

“Một số tổ chức lớn nhất, chẳng hạn các quỹ tương hỗ, lại tập trung khá nhiều vào ngắn hạn. Khi có nhiều nhà đầu tư ngắn hạn hơn, thị trường dễ rơi vào tình trạng dòng tiền tập trung quá mức vào một số cổ phiếu”, ông nhận định.

Những nhà đầu tư lạc quan như Varun Laijawalla đang đặt cược rằng cam kết của Trung Quốc với công nghệ sẽ tiếp tục kéo dài, được củng cố bởi sự tập trung của Chủ tịch Tập Cận Bình vào vấn đề an ninh quốc gia.

“An ninh quốc gia của Trung Quốc ngày nay là gì? Đó là vị thế dẫn đầu về công nghệ”, Varun Laijawalla nhận định.

“Vấn đề nằm ở việc bạn nghĩ đâu là trạng thái bình thường”, Varun Laijawalla nói khi đề cập đến môi trường đầu tư hiện nay ở Mỹ và Trung Quốc. “Tôi cho rằng chẳng còn gì gọi là bình thường trong thời buổi này nữa”, ông tuyên bố.