Cơn sốt chip nhớ do AI sẽ kéo dài bao lâu khi đà tăng giá chậm lại?
Nhu cầu từ hạ tầng AI khiến nguồn cung chip nhớ tiếp tục khan hiếm, nhưng đà tăng giá chậm lại cùng kế hoạch mở rộng sản xuất của CXMT và YMTC đang đặt ra câu hỏi: Cơn sốt này còn có thể kéo dài bao lâu?
Đà tăng mạnh của cổ phiếu chip nhớ trên toàn cầu đang có dấu hiệu chững lại khi tốc độ tăng giá hạ nhiệt, làm dấy lên lo ngại về thời gian kéo dài của chu kì bùng nổ này. Điều đáng chú ý là nhu cầu chip nhớ phục vụ AI (trí tuệ nhân tạo) vẫn rất mạnh, trong khi các nhà sản xuất Trung Quốc đang chuẩn bị đưa thêm nguồn cung ra thị trường.
Chi tiêu cho các trung tâm dữ liệu tiếp tục thúc đẩy nhu cầu với các loại chip nhớ cao cấp. Tuy nhiên, các nhà phân tích cảnh báo rằng mức tăng giá quá mạnh trong thời gian qua, vốn giúp các nhà sản xuất ghi nhận lợi nhuận kỉ lục trong nhiều quý, có thể cho thấy ngành chip nhớ đang bước vào giai đoạn cuối của một chu kì tăng trưởng.
Giá chip nhớ DRAM tăng chậm lại
Thông tin trên xuất hiện trong dự báo gần đây của các tổ chức tài chính. Trong một báo cáo công bố tuần trước, tập đoàn dịch vụ tài chính Morgan Stanley cảnh báo chu kì chip nhớ có thể bước vào giai đoạn cuối từ quý IV/2026, khi tốc độ tăng giá chậm lại và lượng hàng tồn kho bắt đầu tăng.
Đà điều chỉnh diễn ra trên diện rộng. Cổ phiếu các hãng chip nhớ lớn như Micron Technology, SK Hynix và SanDisk đã giảm từ mức đỉnh trong những tuần gần đây, khi nhà đầu tư đánh giá lại khả năng duy trì của đợt tăng giá mạnh vừa qua.
Sự chậm lại này đã thể hiện rõ trong giá hợp đồng. Trong một báo cáo, Bernstein Research dự báo giá hợp đồng DRAM thông thường được dự báo tăng khoảng 17% vào quý III/2026 so với quý trước. Con số này thấp hơn đáng kể so với mức tăng khoảng 65% theo quý trong giai đoạn tháng 4 - 6 năm nay.
CXMT và YMTC tăng sản lượng, nguồn cung chip nhớ Trung Quốc sắp tăng mạnh
Áp lực nguồn cung còn gia tăng khi các nhà sản xuất chip nhớ hàng đầu Trung Quốc lên kế hoạch mở rộng công suất.
Ngân hàng UBS dự báo CXMT có thể gần như tăng gấp đôi công suất sản xuất DRAM hàng tháng, từ khoảng 240.000 wafer được đưa vào sản xuất mỗi tháng vào cuối năm 2025 lên 466.000 wafer vào cuối 2028. Qua đó, thị phần của CXMT trong nguồn cung DRAM toàn cầu tính theo số bit có thể tăng từ khoảng 7% lên 10%.
Wafer là tấm vật liệu bán dẫn rất mỏng thường làm bằng silicon, được dùng làm nền để chế tạo chip. Trong quá trình sản xuất, các mạch điện tử siêu nhỏ sẽ được khắc và tạo lớp trực tiếp lên bề mặt wafer này. Sau đó, wafer được cắt thành nhiều chip riêng lẻ để lắp vào các sản phẩm như chip nhớ, chip xử lí hay chip AI. Một wafer có thể tạo ra hàng trăm hoặc hàng nghìn chip, tùy kích thước và độ phức tạp của từng loại.
Trong khi đó, YMTC đang mở rộng hoạt động trong lĩnh vực NAND flash. Bernstein Research cho biết YMTC đã áp dụng mức tăng giá thấp hơn các đối thủ toàn cầu với NAND flash dành cho thiết bị di động.
NAND flash là loại bộ nhớ không mất dữ liệu khi mất điện, được sử dụng phổ biến trong smartphone, ổ SSD, USB và thẻ nhớ. So với DRAM, NAND flash có tốc độ truy xuất thấp hơn nhưng có mật độ lưu trữ cao và có thể giữ dữ liệu ngay cả khi thiết bị tắt nguồn.
Bernstein Research là tổ chức nghiên cứu và môi giới chứng khoán hoạt động trên phạm vi toàn cầu, chuyên cung cấp các báo cáo phân tích đầu tư cho nhà đầu tư tổ chức, doanh nghiệp và các định chế tài chính.
Chiến lược này giúp hãng chip nhớ hàng đầu Trung Quốc giành thêm thị phần trong bối cảnh các nhà sản xuất thiết bị ngày càng e ngại việc giá chip tăng cao. Tuy nhiên, mức độ hạ nhiệt của thị trường không đồng đều giữa các phân khúc.
Các nhà sản xuất thiết bị điện tử tiêu dùng, đặc biệt là máy tính cá nhân (PC) và smartphone, đang phản đối mạnh hơn việc tiếp tục tăng giá. Trong khi đó, nhu cầu từ máy chủ và các trung tâm dữ liệu AI vẫn vững vàng hơn nhiều.
Dẫn dữ liệu của hãng nghiên cứu thị trường TrendForce, Citi Research dự báo các máy chủ sẽ chiếm 51,1% sản lượng NAND flash toàn cầu trong năm 2027, tăng từ 44,2% vào 2026.
TrendForce ngày 21/7 dự báo thị trường NAND flash vẫn thiếu cung trong năm 2026 nhưng có thể dần cân bằng vào nửa cuối 2027. Một báo cáo khác của TrendForce ngày 28/7 thậm chí nhận định NAND flash có thể chuyển sang trạng thái dư cung khi công suất mới được đưa vào hoạt động, còn DRAM vẫn thiếu cung do nhu cầu máy chủ AI và công suất HBM (bộ nhớ băng thông cao).
Citi Research là bộ phận nghiên cứu và phân tích tài chính của Citigroup, một trong những tập đoàn ngân hàng và dịch vụ tài chính lớn của Mỹ. Citi Research cung cấp các phân tích độc lập về thị trường tài chính, kinh tế, các ngành và doanh nghiệp, trên nhiều khu vực và loại tài sản khác nhau.
HBM là loại DRAM hiệu năng cao, được thiết kế đặc biệt để truyền một lượng dữ liệu rất lớn với tốc độ cao, nên trở thành thành phần quan trọng trong các bộ tăng tốc AI và hệ thống điện toán hiệu năng cao.
JPMorgan: Tình trạng thiếu hụt chip nhớ có thể kéo dài thêm hai năm
Các nhà phân tích tại Morgan Stanley nhận định rằng “chu kì phát triển mạnh mẽ của AI và suy thoái kinh tế theo chu kì có thể cùng tồn tại”. Nói cách khác, nhu cầu AI có thể tiếp tục tăng mạnh ngay cả khi các phân khúc truyền thống của thị trường chip nhớ bắt đầu suy yếu.
Dù vậy, tốc độ tăng giá chậm lại không đồng nghĩa tình trạng thiếu chip nhớ trên toàn cầu sẽ lập tức chấm dứt.
Tập đoàn dịch vụ tài chính JPMorgan dự báo tình trạng thiếu hụt chip nhớ có thể kéo dài thêm hai năm, đồng thời ước tính thị trường sẽ cần bổ sung khoảng 300.000 wafer DRAM cùng 45.000 wafer NAND flash được đưa vào sản xuất mỗi tháng để cung và cầu trở lại trạng thái cân bằng vào năm 2028.
Các nhà máy sản xuất chip mới cần nhiều năm để xây dựng, hoàn thiện và nâng dần công suất. Trong khi đó, sản lượng HBM phục vụ các bộ tăng tốc AI đang tăng mạnh và tiếp tục chiếm dụng công suất sản xuất wafer.
Sự giằng co giữa nhu cầu AI và nguồn cung mới đặc biệt đáng chú ý với CXMT. Dù hãng chip nhớ hàng đầu Trung Quốc đặt mục tiêu mở rộng công suất đầy tham vọng, UBS vẫn dự báo thị trường DRAM toàn cầu sẽ thiếu nguồn cung ít nhất cho đến quý II/2028.