Công nghệ lõi là tâm điểm hợp tác mới Việt - Trung

Công nghệ lõi chính là định hướng trọng tâm trong quan hệ hợp tác khoa học và công nghệ giữa hai nước hiện nay. Chiều ngày 15.4.2026, Bộ trưởng Vũ Hải Quân đã có buổi làm việc quan trọng với Thứ trưởng Trần Gia Xương. Cuộc gặp diễn ra tại trụ sở Bộ Khoa học và Công nghệ Trung Quốc với nhiều nội dung thực chất. Hai bên đã thảo luận về việc thúc đẩy các lĩnh vực mũi nhọn mang tính đột phá toàn cầu. Sự kiện này nằm trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm.

Tầm nhìn chiến lược về đồng sáng tạo

Việt Nam và Trung Quốc khẳng định cần chuyển dịch mạnh mẽ mô hình hợp tác trong giai đoạn mới. Trước đây, hai nước thường tập trung vào việc chuyển giao các quy trình kỹ thuật hoặc máy móc sẵn có. Giờ đây, mục tiêu mới là cùng nghiên cứu và cùng phát triển các giải pháp kỹ thuật nền tảng nhất.

Hai nước sẽ sớm thiết lập cơ chế hợp tác cấp Chính phủ để quản lý các chương trình trọng điểm. Danh mục các công nghệ ưu tiên song phương sẽ được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tế của thị trường. Các lĩnh vực trọng tâm bao gồm trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn và các nguồn năng lượng xanh hiện đại.

Việc quản lý các công nghệ mới nổi cũng là nội dung nhận được sự quan tâm rất lớn từ lãnh đạo hai bộ. Hai bên sẽ tích cực chia sẻ kinh nghiệm về mô hình quản lý dữ liệu theo hướng chấp nhận có kiểm soát. Đây là cách tiếp cận linh hoạt nhằm tạo không gian cho đổi mới sáng tạo nhưng vẫn bảo đảm an ninh.

Việt Nam và Trung Quốc cũng hướng tới việc công nhận lẫn nhau về các kết quả đánh giá khoa học chuyên sâu. Điều này giúp giảm bớt các thủ tục hành chính phức tạp và tạo điều kiện thuận lợi cho nhà khoa học. Những nỗ lực này sẽ góp phần xây dựng một hệ sinh thái nghiên cứu minh bạch, hiệu quả và đầy tính cạnh tranh.

Làm chủ công nghệ lõi thông qua đào tạo

Nhân lực chất lượng cao được xác định là chìa khóa để hiện thực hóa các tham vọng công nghệ của Việt Nam. Mô hình phòng thí nghiệm liên kết gắn với đào tạo sau đại học sẽ là trụ cột của chương trình này. Tại đây, nghiên cứu sinh không chỉ học lý thuyết mà còn được trực tiếp tham gia các dự án của hai nước.

Đây là phương pháp đào tạo dựa trên dự án thực tế nhằm giúp học viên làm chủ quy trình một cách nhanh nhất. Cách làm này bảo đảm rằng nguồn nhân lực sau khi tốt nghiệp sẽ đáp ứng ngay yêu cầu của các tập đoàn lớn.

Phía Trung Quốc cam kết sẽ hỗ trợ đào tạo chuyên sâu về những kỹ thuật nền tảng quan trọng cho phía Việt Nam. Ngược lại, Việt Nam sẽ cung cấp môi trường thử nghiệm và ứng dụng công nghệ vào thực tiễn đời sống xã hội.

Sự phân công này giúp tối ưu hóa nguồn lực và phát huy tối đa thế mạnh riêng biệt của từng quốc gia. Các trung tâm nghiên cứu chung sẽ được đầu tư mạnh mẽ về hạ tầng kỹ thuật cùng các thiết bị thí nghiệm. Nhà khoa học có thể chia sẻ dữ liệu nghiên cứu và sử dụng chung các hệ thống máy móc vô cùng quý hiếm. Những điều kiện thuận lợi đó sẽ là bệ phóng cho các phát minh mới có giá trị kinh tế cao ra đời.

Cơ chế cấy ghép chuyên gia thúc đẩy sản xuất

Một điểm mới đầy hứa hẹn chính là cơ chế cấy ghép các nhóm nghiên cứu mạnh sang làm việc trực tiếp. Các chuyên gia hàng đầu từ Trung Quốc sẽ đến Việt Nam để hỗ trợ trong khoảng thời gian từ 6 đến 24 tháng. Họ sẽ cùng các đồng nghiệp Việt Nam hình thành nên những nhóm nghiên cứu hỗn hợp có năng lực chuyên môn cao. Nhiệm vụ trọng tâm của họ là gắn bó chặt chẽ với các dự án chuyển giao hoặc dây chuyền sản xuất mới. Điều này giúp giải quyết triệt để những nút thắt về mặt kỹ thuật phát sinh ngay tại các nhà máy vận hành.

Bên cạnh đó, hai bộ cũng đặc biệt chú trọng đến việc thúc đẩy thương mại hóa các kết quả nghiên cứu khoa học. Các sản phẩm mới không được phép nằm lại trên trang giấy mà phải đi thẳng vào đời sống và thị trường.

Chuỗi giá trị từ nghiên cứu đến sản xuất cần được khơi thông bằng những chính sách hỗ trợ doanh nghiệp mạnh mẽ. Doanh nghiệp phải đóng vai trò trung tâm và là động lực chính trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo chung. Các diễn đàn chuyển giao công nghệ quy mô lớn sẽ được tổ chức thường xuyên để kết nối nhà đầu tư tiềm năng.

Hợp tác giữa hai nước đang mở ra một chương mới với nhiều kỳ vọng về sự bứt phá của kinh tế số. Việc tập trung vào các lĩnh vực cốt yếu sẽ tạo ra giá trị gia tăng lớn cho cả Việt Nam và Trung Quốc. Những thỏa thuận này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn củng cố nền tảng tri thức cho tương lai.