Đà Nẵng tiếp nhận dự án Trung tâm thông tin Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn gần 1,5 triệu USD

Ngày 8/7, Phó chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng Nguyễn Thị Anh Thi tiếp và làm việc với Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Ấn Độ tại Việt Nam Tshering Wangchuk Sherpa về các nội dung liên quan đến dự án Trung tâm thông tin Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn.

Tại buổi làm việc, bà Nguyễn Thị Anh Thi trân trọng cảm ơn Chính phủ Ấn Độ, Đại sứ quán Ấn Độ tại Việt Nam và Cơ quan Khảo cổ Ấn Độ đã đồng hành, hỗ trợ Đà Nẵng trong công tác bảo tồn, trùng tu Khu đền tháp Mỹ Sơn trong nhiều năm qua.

Đây là một trong những điểm sáng trong hợp tác văn hóa giữa Việt Nam và Ấn Độ, góp phần gìn giữ, phát huy giá trị Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn.

Theo bà Thi, trên cơ sở Biên bản ghi nhớ giữa Chính phủ Việt Nam và Chính phủ Ấn Độ về bảo tồn, trùng tu Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn ký ngày 28/10/2014 và Thư bày tỏ ý định ký ngày 1/8/2024 về dự án trùng tu nhóm tháp F tại Mỹ Sơn, hai bên tiếp tục thúc đẩy các nội dung hợp tác mới trong giai đoạn 2025 - 2029.

Đặc biệt, nhân chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Ấn Độ vào tháng 5/2026, hai Chính phủ đã thống nhất bổ sung hạng mục xây dựng Trung tâm thông tin Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn vào dự án đang triển khai về bảo tồn, trùng tu các nhóm tháp E và F. Tổng kinh phí viện trợ không hoàn lại dự kiến khoảng 120,6 triệu Rupee, tương đương 1,44 triệu USD.

Bà Nguyễn Thị Anh Thi cho biết, TP.Đà Nẵng thống nhất chủ trương tiếp nhận và triển khai hạng mục xây dựng Trung tâm thông tin Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn.

Theo đó, giao Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch chủ trì, phối hợp với Sở Tài chính, Sở Ngoại vụ và các đơn vị liên quan khẩn trương tham mưu trình tự, thủ tục tiếp nhận khoản viện trợ, bảo đảm đúng quy định pháp luật Việt Nam về quản lý, sử dụng viện trợ nước ngoài không hoàn lại và quản lý di sản văn hóa.

Đồng thời, phối hợp với UBND xã Thu Bồn, Ban Quản lý Di sản Văn hóa thế giới Mỹ Sơn và các đơn vị liên quan làm đầu mối triển khai các thủ tục cần thiết để dự án sớm được khởi công.

Đại sứ đặc mệnh toàn quyền nước Cộng hòa Ấn Độ tại Việt Nam Tshering Wangchuk Sherpa cho biết, dự án Trung tâm thông tin Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn sẽ được triển khai trên tinh thần phối hợp chặt chẽ giữa các bên, bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả, phấn đấu hoàn thành đúng dịp kỷ niệm 55 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - Ấn Độ.

Nỗ lực khôi phục Thánh địa Mỹ Sơn

Nhiều năm qua, dự án bảo tồn, trùng tu nhóm E-F, Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn (thôn Mỹ Sơn, xã Thu Bồn, TP.Đà Nẵng) do Chính phủ Ẩn Độ tài trợ đã dần khôi phục lại hình hài của khu đền tháp.

Dự án chia làm 2 giai đoạn với sự hỗ trợ chuyên môn từ Cơ quan Khảo sát khảo cổ học Ấn Độ (ASI). Giai đoạn 1 bảo tồn, trùng tu nhóm A, H và K từ 2017-2022, giai đoạn 2 bảo tồn trùng tu nhóm E-F dự kiến từ 2025-2029.

Dự án bắt đầu từ năm 2017 với trọng tâm là nhóm tháp K, H và A. Đây là những khu vực chịu thiệt hại nặng nề nhất bởi thời gian và chiến tranh. Sau 6 năm thực hiện, dự án đã đạt được những kết quả vượt mong đợi, được giới chuyên môn đánh giá rất cao về tính khoa học và sự tôn trọng yếu tố gốc.

Cụ thể, với nhóm tháp K, các chuyên gia đã hoàn thành trùng tu tháp Cổng, phát lộ 2 cửa Đông - Tây và 2 đoạn đường dẫn vào trung tâm di tích. Tại đây, 2 tượng sư tử đá trong tư thế đứng cùng nhiều hiện vật đất nung phong phú đã được tìm thấy.

Với nhóm tháp H, cả 4 công trình H1, H2, H3, H4 cùng hệ thống tường bao đã được phục hồi gần như hoàn chỉnh, giúp định hình rõ nét không gian thiêng của khu vực này.

Nhóm tháp A là thách thức lớn nhất với các công trình đồ sộ như đền A1 (cao 28m) hay đền A10. Đặc biệt, quá trình khai quật tại lòng tháp A10 đã tái phát hiện bộ Linga - Yoni liền khối bằng sa thạch lớn nhất Việt Nam, hiện đã được trình công nhận là Bảo vật Quốc gia.

Tổng cộng, trong giai đoạn này, đã phát hiện 734 hiện vật các loại, góp phần quan trọng vào công tác nghiên cứu văn hóa Chăm Pa.

Giai đoạn 2 (2025-2029) tập trung vào nhóm tháp E và F, nằm về phía Đông Bắc của khu đền tháp Mỹ Sơn.

Đây là tổ hợp kiến trúc đền tháp gạch cổ có niên đại từ thế kỷ VII đến thế kỷ XI, điêu khắc và kiến trúc mang các phong cách sớm như phong cách cổ, phong cách Hòa Lai, Trà Kiệu, phản ánh sự trao đổi các yếu tố nghệ thuật giữa Chăm Pa với Ấn Độ và các nước Đông Nam Á.

Dù gặp nhiều bất lợi về thời tiết và bão lũ, nhưng tính đến cuối năm 2025, dự án đã hoàn thành 20% khối lượng công việc, đảm bảo đúng tiến độ đề ra.

Theo báo cáo, trong năm 2025 dự án đã có nhiều kết quả bao gồm: hoàn thành trùng tu các tháp cổng F2, E2 và nhà dài Mandapa E3; phục hồi hệ thống tường bao phía Tây nhóm F, một phần nhóm E và tường bao phía Đông nhóm F; xây dựng hệ thống hạ tầng bền vững: kè suối chống xâm thực phía Bắc nhóm F, hệ thống thoát nước phía tây và mương dẫn nước sườn đồi phía đông.

Ngoài cứu vãn các phế tích, dự án còn đóng góp lớn vào việc nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ cán bộ địa phương và hình thành lực lượng công nhân lành nghề về bảo tồn di tích tại Đà Nẵng.

Theo kế hoạch, năm 2026, khu vực phía Tây của nhóm E-F sẽ chính thức mở cửa đón khách tham quan, hứa hẹn tạo ra một hành trình di sản xuyên suốt và hấp dẫn hơn.