Đặc xá 2026: Thông điệp chính sách ngay đầu nhiệm kỳ và bài toán tái hòa nhập
Quyết định đặc xá năm 2026 được công bố ngày 9.4 tại Hà Nội. Điều đáng chú ý nằm ở thời điểm ban hành, ngày 7.4, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm ký quyết định ngay trong ngày làm việc đầu tiên của nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Hôm nay, Văn phòng Chủ tịch nước phối hợp với Bộ Công an, Bộ Ngoại giao, Tòa án nhân dân tối cao tổ chức họp báo công bố quyết định về đặc xá năm 2026 của Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Thông tin tại họp báo, ông Cấn Đình Tài - Phó chủ nhiệm Văn phòng Chủ tịch nước, đã công bố Quyết định đặc xá năm 2026. Ông cho biết, đặc xá không chỉ là một chế định pháp lý quan trọng được quy định trong Hiến pháp và Luật Đặc xá năm 2018; mà còn phản ánh cách tiếp cận cân bằng giữa kỷ cương và nhân đạo. Năm 2025, hơn 22.000 phạm nhân được đặc xá, và phần lớn đã nhanh chóng ổn định cuộc sống sau khi tái hoà nhập cộng đồng.
Năm 2026 là năm có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, đánh dấu bước chuyển tiếp sang một giai đoạn phát triển mới của đất nước, gắn với nhiều sự kiện chính trị có tầm vóc chiến lược: thành công của Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng; cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031; kỷ niệm 51 năm Ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.
Trong bối cảnh đó, theo đề nghị của Chính phủ, ngày 7.4.2026, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã ký quyết định số 457 về đặc xá năm 2026.
"Quyết định đặc xá năm 2026 tiếp tục khẳng định rõ quan điểm nhất quán của Đảng và Nhà nước ta, bảo đảm sự kết hợp chặt chẽ giữa tính nghiêm minh của pháp luật với chính sách khoan hồng có điều kiện. Việc xem xét đặc xá được thực hiện thận trọng, đúng đối tượng, gắn với yêu cầu giữ vững kỷ cương, trật tự, an toàn xã hội", ông Cấn Đình Tài nói.
Theo Quyết định của Chủ tịch nước, đối tượng đặc xá gồm: người đang chấp hành án phạt tù có thời hạn; người bị kết án tù chung thân đã được giảm xuống tù có thời hạn; và người đang được tạm đình chỉ chấp hành án phạt tù.
Các điều kiện xét đặc xá được quy định chặt chẽ. Người được đề nghị phải có nhiều tiến bộ, ý thức cải tạo tốt, được xếp loại chấp hành án khá hoặc tốt. Đồng thời, phải chấp hành ít nhất 1/3 thời gian đối với án tù có thời hạn; trường hợp tù chung thân đã giảm xuống tù có thời hạn phải chấp hành ít nhất 14 năm. Các khoảng thời gian được giảm án không được tính vào thời gian đã chấp hành.
Bên cạnh đó, người được xét đặc xá phải hoàn thành các nghĩa vụ tài chính như nộp phạt tiền, án phí; thi hành xong nghĩa vụ dân sự, bồi thường thiệt hại, đặc biệt trong các vụ án tham nhũng.
Quyết định cũng loại trừ các trường hợp phạm tội đặc biệt nghiêm trọng liên quan đến an ninh quốc gia như phản bội Tổ quốc, hoạt động nhằm lật đổ chính quyền nhân dân, gián điệp hoặc xâm phạm an ninh lãnh thổ.
Đặc biệt, Quyết định đặc xá năm 2026 không dừng lại ở quyết định tha tù trước thời hạn. Trả lời câu hỏi của phóng viên Báo điện tử Thông tin Chính phủ, ông Lê Văn Tuyến - Thứ trưởng Bộ Công an cho biết, gần 15.000 người được đặc xá đã tiếp cận nguồn vốn vay với tổng dư nợ khoảng 1.300 tỉ đồng để sản xuất, kinh doanh, ổn định cuộc sống.
Theo ông, chính sách tín dụng này đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ tái hòa nhập, hạn chế nguy cơ tái phạm. Sau hơn 2 năm triển khai, Bộ Công an đang báo cáo Thủ tướng để tiếp tục hoàn thiện cơ chế, tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người được đặc xá tiếp cận vốn.
Trong bối cảnh hiện nay, đặc xá vì thế không chỉ là biểu hiện của sự khoan hồng, mà còn là một công cụ quản trị xã hội mềm – nơi mục tiêu không chỉ dừng ở xử lý vi phạm, mà còn hướng tới tái thiết con người và ổn định xã hội một cách bền vững.
