Đề xuất mới hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng AI, nhà nước chi 50% kinh phí
Quỹ NATIF triển khai kế hoạch thí điểm tài trợ, đồng hành cùng doanh nghiệp giải quyết bài toán thực tiễn thông qua việc hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng AI.
Ngày 16/7, Quỹ Đổi mới công nghệ quốc gia (NATIF) đã phối hợp cùng Cục Đổi mới sáng tạo và Cục Công nghệ số và AI tổ chức Phiên họp góp ý cho Dự thảo Kế hoạch thí điểm tài trợ nhiệm vụ đổi mới công nghệ sử dụng Trí tuệ nhân tạo (AI). Sự kiện này đánh dấu bước chuyển trọng tâm từ nghiên cứu lý thuyết sang hành động thực tiễn nhằm đẩy mạnh chính sách hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng AI trong giai đoạn tới, bám sát các định hướng phát triển công nghệ quốc gia.
Nhà kiến tạo và đồng hành, chia sẻ rủi ro với doanh nghiệp ứng dụng AI
Phát biểu chỉ đạo tại phiên họp, ông Nguyễn Khắc Lịch - Cục trưởng Cục Công nghệ số và AI nhấn mạnh rằng kế hoạch thí điểm tài trợ lần này đóng vai trò chiến lược trong việc hiện thực hóa các chủ trương, chính sách lớn của Đảng và Nhà nước về chuyển đổi số cũng như phát triển công nghệ lõi. Ông Nguyễn Khắc Lịch chỉ rõ, việc triển khai cần bám sát các quy định mới nhất tại Luật Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo năm 2025, cùng các Nghị định số 268/2025/NĐ-CP và Nghị định số 265/2025/NĐ-CP.
Lãnh đạo Cục Công nghệ số và AI cũng lưu ý chương trình cần học hỏi các mô hình thành công quốc tế như Chương trình 100 Experiments và Productivity Solutions Grants của Singapore để thiết kế cơ chế đồng kiến tạo hiệu quả, trong đó Nhà nước đóng vai trò kiến tạo và đồng hành, giúp chia sẻ rủi ro tài chính thay vì làm thay doanh nghiệp.
Ông Bùi Quang Minh - Giám đốc NATIF khẳng định rằng thước đo thành công hàng đầu của nhiệm vụ là khả năng giải quyết triệt để các bài toán vận hành thực tế, thay thế quy trình thủ công tốn kém bằng giải pháp tự động hóa tối ưu, mang lại giá trị kinh tế trực quan cho đơn vị thụ hưởng.
Đồng quan điểm trên, đại diện Cục Đổi mới sáng tạo chia sẻ thêm rằng chương trình trong giai đoạn thí điểm không nên quá khắt khe đối với các tiêu chí học thuật AI cứng nhắc. Cơ quan quản lí khuyến khích mở rộng phạm vi tài trợ sang các lĩnh vực có dư địa ứng dụng lớn như nông nghiệp, sản xuất công nghiệp và quản lí tài sản, tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp mạnh dạn đưa ra các bài toán thực tiễn của đơn vị mình.
Mô hình đồng tài trợ và quy mô thí điểm năm 2026
Theo dự thảo kế hoạch, trong giai đoạn thí điểm đầu tiên diễn ra vào năm 2026, chương trình đặt mục tiêu lựa chọn từ 8 đến 10 nhiệm vụ đổi mới công nghệ sử dụng AI với thời gian thực hiện tối đa 12 tháng cho mỗi nhiệm vụ. Mức tài trợ từ Quỹ NATIF tối đa lên tới 50% tổng kinh phí, tương đương mức trần không quá 3 tỉ đồng cho mỗi nhiệm vụ. Khoản kinh phí này tập trung trực tiếp cho các hoạt động thuê chuyên gia, dịch vụ công nghệ, thử nghiệm, chuyển giao và hoàn thiện giải pháp AI.
Về phía đơn vị thụ hưởng, yêu cầu đặt ra là phải đối ứng tối thiểu 50% kinh phí bằng tiền mặt nhằm đảm bảo tính trách nhiệm cao nhất và hiệu quả thực chất của dự án. Mục tiêu chiến lược của giai đoạn thí điểm không chỉ dừng lại ở các con số tài chính mà còn hướng đến việc đào tạo 250 chuyên gia và kĩ sư AI thông qua thực chiến, nâng cao năng lực chuyên môn cho 100 kĩ sư của các doanh nghiệp thụ hưởng, hỗ trợ 100 thực tập sinh, đồng thời hình thành khoảng 50 mô hình hoặc giải pháp AI "Make in Vietnam" được kiểm chứng và tiếp nhận vào vận hành thực tế.
Tháo gỡ điểm nghẽn qua góc nhìn chuyên gia và doanh nghiệp
Tại phiên thảo luận mở, các nhà khoa học, chuyên gia công nghệ và đại diện doanh nghiệp đã đóng góp nhiều ý kiến thiết thực nhằm tháo gỡ khó khăn về dòng tiền và thủ tục hành chính. Các đại biểu từ các trường đại học và viện nghiên cứu đề xuất áp dụng phương thức phân kì giải ngân linh hoạt theo từng giai đoạn hoàn thành công việc cụ thể thay vì dồn toàn bộ nguồn lực vào kì quyết toán cuối cùng. Qua đó, gói hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng AI sẽ phát huy tối đa hiệu quả thực tiễn, giúp các tổ chức giảm bớt gánh nặng tài chính trong suốt quá trình triển khai dự án công nghệ.
Nhiều đại diện doanh nghiệp công nghệ số cũng bày tỏ sự kì vọng lớn vào cơ chế mới này, đồng thời cam kết sẽ chuẩn bị đầy đủ nguồn lực tài chính đối ứng và nhân sự chất lượng cao để phối hợp chặt chẽ với cơ quan quản lí trong suốt quá trình thực hiện nhiệm vụ.
Lộ trình triển khai và giải pháp đồng hành thực chất
Nhằm xóa bỏ hoàn toàn tâm lí e ngại thủ tục hành chính phức tạp từ phía cộng đồng doanh nghiệp, đại diện Quỹ NATIF cho biết Quỹ sẽ cử trực tiếp các cán bộ và chuyên gia chuyên môn xuống tận cơ sở để hướng dẫn theo phương thức cầm tay chỉ việc, hỗ trợ doanh nghiệp từ khâu xây dựng hồ sơ thuyết minh đề xuất đến khi hoàn thành dự án.
Bên cạnh đó, chiến lược hỗ trợ doanh nghiệp ứng dụng AI còn được hiện thực hóa thông qua việc xây dựng hệ thống sàn kết nối cung - cầu AI trực tuyến. Nền tảng này sẽ là nơi quy tụ, gặp gỡ giữa các tổ chức có nhu cầu công nghệ với các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp công nghệ hàng đầu, tạo điều kiện thuận lợi để các bên dễ dàng kết hợp xây dựng các dự án phù hợp.
Theo kế hoạch, Quỹ sẽ chính thức công bố thông báo kêu gọi đề xuất nhiệm vụ thí điểm đầu tiên trong tháng 8/2026. Thời gian tiếp nhận hồ sơ dự kiến kéo dài 30 ngày và có thể linh hoạt gia hạn thêm từ 15 đến 30 ngày tùy theo tình hình thực tế nhằm tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho các đơn vị tham gia. Công tác thẩm định và phê duyệt sẽ được tiến hành khẩn trương trong tháng 9/2026 để các nhiệm vụ chính thức đi vào triển khai ngay trong năm.
Nếu giai đoạn thí điểm đạt kết quả khả quan, chương trình dự kiến sẽ mở rộng quy mô lên 50 nhiệm vụ mỗi năm bắt đầu từ năm 2027, hướng tới mục tiêu đào tạo chuyên sâu và hình thành các giải pháp công nghệ Make in Viet Nam có tính ứng dụng cao, góp phần thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ của thị trường AI nội địa trong giai đoạn mới.
.jpg)