Điện ảnh Trung Quốc bắt đầu việc lăng xê các diễn viên, nghệ sĩ AI
Từ phim truyền hình, phim ngắn đến âm nhạc và quảng cáo, nghệ sĩ AI đang được các nền tảng và công ty giải trí Trung Quốc đầu tư như một lớp tài sản nội dung mới.
Không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất, những nghệ sĩ AI còn có thể được khai thác xuyên suốt nhiều dự án. Tuy nhiên, khi hình ảnh có thể tạo ra hàng loạt, bài toán lớn nhất của ngành giải trí lại là làm thế nào để xây dựng một nhân vật đủ sức khiến khán giả nhớ đến.
Mango TV đưa nghệ sĩ AI vào mô hình quản lí chuyên nghiệp
Ngày 14/10, Mango TV giới thiệu bộ phim AI đầu tiên mang tên Liễu bất khởi a, bằng hữu (tạm dịch: Những người bạn tuyệt vời), đồng thời công bố năm nhân vật ảo gồm Trịnh Độ, Phương Dữ, Lâm Ân Na, Thích Hứa và Triển Nhan. Đây là lần đầu tiên ngành giải trí Trung Quốc triển khai đồng loạt các nghệ sĩ AI nguyên bản theo mô hình quản lí và phát triển nghệ sĩ hoàn chỉnh.
5 nhân vật trên có khuông mặt được tạo mới hoàn toàn bằng AI, mỗi người có hồ sơ nhân vật và tính cách riêng, tài khoản mạng xã hội được xác thực danh tính, đồng thời có đội ngũ biên kịch và quản lí là người thật đứng phía sau.
Cách làm này cho thấy Mango TV muốn thử nghiệm một mô hình kinh doanh mới gồm nền tảng trực tiếp nắm quyền sở hữu, vận hành và khai thác thương mại các nhân vật kĩ thuật số. So với các thần tượng ảo CGI trước đây, thế hệ nhân vật AI tạo sinh hiện nay có khả năng duy trì diện mạo tương đối nhất quán qua nhiều tập phim, xuất hiện trong các cảnh quay khác nhau, tham gia diễn xuất, đăng bài trên mạng xã hội và nhận hợp đồng quảng cáo.
Tuy nhiên, mô hình của Mango TV không phải con đường duy nhất. Các nền tảng Trung Quốc đang lựa chọn những hướng đi khác nhau. iQIYI phát triển thư viện nghệ sĩ AI mang tên Na Dou Pro, cho biết đã có hơn 100 nghệ sĩ cấp phép sử dụng bản sao kĩ thuật số của mình. Trong khi đó, Tencent Video chủ yếu phát sóng các tác phẩm có diễn viên AI do những công ty quản lí nghệ sĩ kí hợp đồng phát triển. Một số phim ngắn AI có sự tham gia của Liêu Phi và Dương Nhị Thất đã ra mắt trên nền tảng này. Youku lại công khai quan điểm kiên định sử dụng diễn viên thật, xem AI là công cụ hỗ trợ quá trình sản xuất chứ không phải phương án thay thế con người.
Sự khác biệt cho thấy thị trường vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm, chưa có mô hình nào được chứng minh là vượt trội.
Từ phim ngắn đến âm nhạc, nghệ sĩ AI bắt đầu tạo doanh thu
Nếu các nền tảng truyền hình đang thử nghiệm mô hình quản lí nghệ sĩ kĩ thuật số, nhiều công ty sản xuất phim đã nhanh chóng đưa AI vào hệ thống kí kết và phát triển diễn viên.
Tháng 3, công ty truyền thông Yaoke kí hợp đồng với hai nghệ sĩ AI Tần Lăng Nhạc và Lâm Tịnh An để tham gia bộ phim AIGC Tần Lĩnh thanh đồng quỷ sự lục (tạm dịch: Bí ẩn đồ đồng Tần Lĩnh). Đây được xem là trường hợp đầu tiên một công ty sản xuất phim truyền thống đưa diễn viên AI vào hệ thống kí hợp đồng nghệ sĩ. Công ty Yuxiao cũng kí kết cùng lúc với sáu diễn viên AI, trong khi Sichuan Lianhui Pictures xây dựng hình tượng hoàn chỉnh cho nhân vật Liêu Phi và sản xuất hàng loạt phim ngắn AI có sự tham gia của nhân vật này.
Đáng chú ý hơn, hệ sinh thái video ngắn đã xuất hiện những trường hợp có khả năng thương mại hóa rõ rệt. Nhân vật nữ Phương Đào Tử, đóng vai chính trong phim Cô gái bị sa thải, tăng 400.000 người theo dõi chỉ trong 30 ngày kể từ khi ra mắt. Bộ phim đạt hơn 200 triệu lượt xem. Theo dữ liệu báo giá trên nền tảng quảng cáo Xingtu của Douyin, mức phí quảng cáo cho video dài hơn 60 giây của nhân vật này lên tới 258.000 nhân dân tệ.
Ở mảng phim hoạt hình AI, nhân vật nam Đoàn Yến cũng tạo ra doanh thu đáng kể khi một video bán hàng gắn với chiếc vòng tay xuất hiện trong nội dung giúp sản phẩm đạt doanh số hơn 1 triệu nhân dân tệ.
Âm nhạc là lĩnh vực tiếp theo chứng kiến sự tham gia của nghệ sĩ AI. Warner Music China phối hợp ra mắt nghệ sĩ rap AI mang phong cách quốc phong Ngô Ái Hoa. Sau khi MV của nhân vật đạt hơn 10 triệu lượt xem, các hợp tác thương hiệu đã được triển khai. Đến tháng 6, dự án tiếp tục kí kết hợp tác chiến lược với công ty Tạo Mộng Sư, đơn vị cho biết đã phát triển hơn 3.000 ca sĩ ảo.
Các nền tảng nội dung cũng muốn tham gia cuộc đua. Tháng 4, Bilibili khởi động chương trình “Mùa ra mắt thần tượng AI”, đưa ra gói hỗ trợ tổng trị giá 2 triệu nhân dân tệ để tìm kiếm và phát triển các thần tượng AI. Chương trình thu hút gần 10.000 hồ sơ đăng kí.
Không chỉ doanh nghiệp, nghệ sĩ thật cũng bắt đầu khai thác bản sao kĩ thuật số của chính mình. Tháng 8, diễn viên Trung Quốc Thích Vy công bố nhân vật AI mang Hàn Thanh Hạ, trở thành nghệ sĩ nổi tiếng đầu tiên trong ngành giải trí Trung Quốc chủ động mở quyền cấp phép sử dụng hình ảnh cho AI.
Những trường hợp này cho thấy nghệ sĩ AI đang dịch chuyển từ thử nghiệm công nghệ sang một mô hình kinh doanh có nhiều nguồn thu như đóng phim, quảng cáo, bán hàng, phát triển âm nhạc và khai thác thương hiệu. Một nhân vật có thể đồng thời là diễn viên, người ảnh hưởng trên mạng xã hội và một IP giải trí có khả năng tạo doanh thu trên nhiều nền tảng.
Tiết kiệm chi phí chưa đủ để tạo ra một ngôi sao AI
Động lực lớn nhất thúc đẩy các doanh nghiệp tham gia cuộc đua là khả năng giảm chi phí và tái sử dụng tài sản kĩ thuật số. Theo dữ liệu ngành được bài viết dẫn lại, chi phí sản xuất phim ngắn có diễn viên AI chân thực có thể giảm khoảng 90%. Tuy nhiên, chi phí mua lưu lượng truy cập và quảng bá đã chiếm tới 70% tổng chi phí của toàn bộ quy trình.
Khả năng tái sử dụng còn mở ra một lợi thế quan trọng về quản lí tài sản. Nhân vật AI không chỉ tồn tại trong một bộ phim mà có thể được phát triển thành thương hiệu riêng, duy trì hoạt động trên mạng xã hội và tham gia các chiến dịch quảng cáo. Đối với nền tảng sở hữu nhân vật, đây là cách xây dựng IP có tính chủ động cao hơn so với việc phụ thuộc hoàn toàn vào diễn viên bên ngoài.
Một lợi thế khác thường được nhắc đến là nghệ sĩ AI không gặp những rủi ro đời tư như người thật. Họ không tự phát ngôn, vướng bê bối cá nhân hay thay đổi hình ảnh ngoài kịch bản nếu được kiểm soát chặt chẽ. Điều này có thể giúp doanh nghiệp giảm một phần rủi ro thương mại liên quan đến người đại diện thương hiệu.
Những tranh cãi gần đây cũng cho thấy ranh giới giữa nhân vật AI nguyên bản và bản sao kĩ thuật số của người thật vẫn chưa rõ ràng. Thư viện nghệ sĩ AI của iQIYI từng vấp phải phản ứng sau khi một số nghệ sĩ lên tiếng phủ nhận việc cấp phép sử dụng hình ảnh. Trong khi đó, quảng cáo đầu tiên của Phương Đào Tử bị gỡ xuống chưa đầy một tuần sau khi phát hành.
Bài toán bản quyền, quyền sử dụng hình ảnh, nghĩa vụ công khai nội dung AI và trách nhiệm khi nhân vật phát ngôn hoặc quảng bá sản phẩm vì thế vẫn cần được giải quyết. Nếu thiếu cơ chế minh bạch, doanh nghiệp có thể đối mặt với tranh chấp và mất niềm tin từ khán giả, ngay cả khi công nghệ tạo hình đã tiến bộ.