‘Doanh nghiệp 1 người’ bùng nổ tại Trung Quốc
Công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) phát triển mạnh tại Trung Quốc là trợ thủ đắc lực cho nhiều người biến giấc mơ kinh doanh thành hiện thực mà không cần đội ngũ nhân sự đông đảo.
Theo trang SCMP, số lượng “doanh nghiệp 1 người” (OPC) của quốc gia tỉ dân đang gia tăng, mặc dù chưa có số liệu chính thức. Họ trở thành đối tượng mà chính quyền các địa phương Trung Quốc nỗ lực thu hút.
Thành phố Tô Châu vào tháng 11 đã ra mắt Liên minh Dịch vụ OPC chuyên hỗ trợ “doanh nghiệp 1 người”. Cùng tháng, thành phố Thượng Hải cung cấp nơi làm việc kèm máy tính cho OPC tại một tòa nhà văn phòng tọa lạc quận Tĩnh An.
Chân dung “doanh nghiệp 1 người” sành AI
OPC là cá nhân biết sử dụng loạt công cụ AI để một mình vận hành hoạt động kinh doanh. Họ dùng trí tuệ nhân tạo tự động hóa các tác vụ thường đòi hỏi cả đội ngũ nhân viên, chẳng hạn quản lý công việc hành chính, tiếp thị, chăm sóc khách hàng.
Công cụ AI ngày nay dễ dàng tự động hóa loạt nhiệm vụ hành chính lặp đi lặp lại như lên lịch, theo dõi chi phí, lập hóa đơn, nhờ vậy OPC có thể dành thời gian cho nhiệm vụ quan trọng hơn.
Trí tuệ nhân tạo cũng có thể viết bài đăng mạng xã hội, sáng tạo nội dung tiếp thị đa định dạng (văn bản, ảnh tĩnh, video, âm thanh) giúp tăng đáng kể khả năng tiếp cận khách hàng. Viết mã, thiết kế đều chẳng làm khó được AI.
Ngoài ra chatbot đủ sức xử lý yêu cầu của khách hàng 24/7, khắc phục sự cố theo thời gian thực mà không cần con người hỗ trợ.
Lợi ích từ AI vô cùng rõ ràng: OPC bất kể lĩnh vực nào đều có thể sử dụng trí tuệ nhân tạo, phí sử dụng các công cụ rẻ hơn tiền lương trả cho lao động rất nhiều, AI đảm nhiệm được nhiều loại hình công việc, mở rộng quy mô kinh doanh mà không cần thuê thêm lao động hoàn toàn khả thi.
Tia hy vọng giữa thị trường việc làm ảm đạm
Trong bối cảnh tỷ lệ thất nghiệp ở giới trẻ Trung Quốc cao kỷ lục, cơ hội việc làm mà các nhà tuyển dụng truyền thống đem lại cho hàng triệu sinh viên tốt nghiệp khắp cả nước chính là các OPC. Đây là lựa chọn hấp dẫn cho nhóm nhân khẩu học có trình độ học vấn cao này.
Karen Dai - doanh nhân 38 tuổi sống tại Thượng Hải - đang vận hành mạng lưới kết nối OPC tên SoloNest. Từ khi được thành lập vào năm ngoái đến nay, SoloNest đã tổ chức hơn 100 sự kiện với sự tham gia của hơn 2.000 cá nhân. Thành phần tham gia khá đa dạng, từ người bán đồ thể thao trực tuyến, nhà sáng tạo nội dung, nhà phát triển phần mềm đến vẽ chân dung thú cưng, quản lý hộp đêm.
Dai cho biết SoloNest đã hòa vốn ngay sau khi ra mắt nhờ chi phí hoạt động thấp. Thu nhập của cô tương đương mức lương khi làm giám đốc tiếp thị cho công ty giáo dục trực tuyến trước đây – khoảng 500.000 Nhân dân tệ (70.700 USD) mỗi năm.
Nhà thiết kế tự do Zay Gao (23 tuổi) nhận ra công cụ trí tuệ nhân tạo rất hữu ích. Anh chia sẻ qua 3 năm làm việc với nội dung do AI tạo ra, thu nhập của mình với tư cách OPC ngang ngửa nhân viên thiết kế đồ họa tại công ty công nghệ lớn.
Gần như mọi nhà thiết kế tự do quen biết Gao đều đang thử dùng công cụ AI. Theo anh: “AI đem lại lộ trình sự nghiệp được cá nhân hóa cho mọi người, cho phép bạn được là chính mình hơn”.
Gao dùng nhiều công cụ tạo hình ảnh và video, chẳng hạn Youchuan (tương tự Midjourney) và Jimeng (chuyển văn bản thành video). Anh cũng tìm đến công cụ tạo nhạc như Suno AI, Splash Music, Udio, đặc biệt cả Gemini 3 của Google. Chi phí hàng tháng cho chúng khoảng 500 - 1.000 tệ.
Một trong những tiếng nói ủng hộ “doanh nghiệp 1 người” mạnh mẽ nhất đến từ nhà sáng lập kiêm giám đốc điều hành OpenAI Sam Altman. Trò chuyện cùng đồng sáng lập Reddit Alexis Ohanian, ông nói rằng AI có thể giúp doanh nhân cá nhân không phải xây dựng đội ngũ lớn lẫn thu hút nguồn vốn đầu tư mạo hiểm khổng lồ.
“Trong nhóm trò chuyện giữa tôi với vài người bạn là giám đốc điều hành ngành công nghệ có chủ đề cá cược về sự xuất hiện của doanh nghiệp tỉ USD chỉ do 1 người vận hành. Đây là điều không tưởng nếu không có AI, và giờ đây điều này đã xảy ra”, Altman chia sẻ.
Theo Dai, chỉ khoảng 20% người tham dự các sự kiện của SoloNest tìm được nguồn thu nhập bền vững. Đến 40% vẫn đang tìm kiếm thu nhập ổn định, hơn nữa còn có khoảng 40% chưa khởi nghiệp nhưng sẵn sàng bắt đầu kinh doanh.
Mặc dù vậy nhiều OPC vẫn nhiệt tình ủng hộ xu hướng kinh doanh dựa trên AI. Dai cho biết: “Khả năng của chúng bị giới hạn khi là doanh nghiệp chỉ 1 người. Tuy nhiên AI giúp chúng tôi vượt qua giới hạn”.
Xu hướng không chỉ riêng ở Trung Quốc
Dữ liệu gần đây của Cục Thống kê dân số Mỹ chỉ ra nước này hiện có khoảng 30 triệu OPC, đóng góp 1,8 nghìn tỉ USD cho nền kinh tế (chiếm 6,8%). Số “doanh nghiệp 1 người” tập trung nhiều nhất tại bang California.
Phòng Thương mại Mỹ qua nghiên cứu ghi nhận tỷ lệ doanh nghiệp nhỏ sử dụng AI tạo sinh tăng từ 40% năm 2024 lên 58% năm 2025. Hiện tại trí tuệ nhân tạo chủ yếu được dùng để tiếp cận khách hàng và quản lý hàng tồn kho. Có đến 84% doanh nghiệp được hỏi dự định tăng cường sử dụng các nền tảng AI.
Xu hướng OPC cho thấy rào cản với doanh nghiệp đang chuyển từ vốn và lao động sang mức độ thành thạo AI. Đơn vị xem nhẹ vai trò của AI sẽ thua thiệt hơn đơn vị cho phép AI ứng dụng rộng rãi. Làn sóng “doanh nghiệp 1 người” tại Trung Quốc là minh chứng rõ nét về việc tự động hóa định hình lại cơ hội kinh tế.
Công cụ nào cho OPC?
Để phục vụ công việc tạo nội dung và tiếp thị, có thể cân nhắc sử dụng trợ lý viết bài đăng mạng xã hội hoặc nội dung thư điện tử Jasper.ai (sở hữu tính năng tối ưu hóa SEO). Ngoài ra hãy để Copy.ai soạn nội dung thông tin sản phẩm nhanh chóng, nhắm đúng đối tượng khách hàng. Đừng quên dùng Grammarly kiểm tra ngữ pháp cơ bản, trau chuốt nội dung, chỉnh sửa giọng điệu cho phù hợp. Cuối cùng Hootsuite/Buffer sẽ lên lịch đăng bài đồng thời phân tích dữ liệu liên quan.
Công việc thiết kế đã có Canva AI Magic Studio (tạo hình ảnh, mẫu thương hiệu), Midjourney (thiết kế mẫu sản phẩm lẫn bao bì) và Microsoft Designer (đồ họa chuyên nghiệp) phụ trách. Tạo logo hay ảnh sản phẩm trở nên vô cùng dễ dàng.
Để sắp xếp - quản lý công việc, hãy dùng Notion AI ghi chú và quản lý dự án, lập danh sách nhiệm vụ ưu tiên. Zapier sẽ đóng vai trò cầu nối liên kết nhiều ứng dụng lẫn công cụ giúp tự động hóa quy trình lặp đi lặp lại. Calendly tự động đặt lịch dựa trên tình trạng thời gian cụ thể lẫn lịch sử tham chiếu.
Khi muốn quản lý tình hình tài chính, hãy giao cho Truewind phân tích. Còn QuickBooks theo dõi chi phí và lập báo cáo.
Công cụ chăm sóc khách hàng có rất nhiều lựa chọn: Tidio, Freshdesk, Zoho Desk.
