Doanh số xe điện lập kỷ lục tại 37 quốc gia do giá nhiên liệu tăng vọt

Trước đây, doanh số xe điện đã có dấu hiệu chững lại ở nhiều thị trường khi các chương trình ưu đãi mua hàng bị cắt giảm. Tuy nhiên, áp lực từ cuộc khủng hoảng năng lượng đã làm cho dòng xe này trở nên hấp dẫn hơn hẳn trong mắt người tiêu dùng. Sự thay đổi này khẳng định một bước chuyển dịch rõ rệt về mặt động lực thúc đẩy việc sử dụng xe điện, chuyển từ sự phụ thuộc vào các quy định và trợ cấp của chính phủ sang việc được dẫn dắt bởi nhu cầu thực tế của thị trường.

Bức tranh tăng trưởng doanh số xe điện toàn cầu

Theo dữ liệu chi tiết từ tổ chức S&P Global Mobility, trong số 150 quốc gia có dữ liệu thống kê, 28 quốc gia bao gồm cả Australia và Anh đã ghi nhận doanh số bán xe điện hàng tháng cao kỷ lục vào tháng 3.

Tiếp đó, chín quốc gia khác, trong đó có Brazil và Philippines, cũng chứng kiến mức doanh số cao chưa từng có trong tháng 4. Nhìn chung trong cả tháng 3 và tháng 4, lượng xe điện bán ra đã vượt qua các con số của năm trước ở 91% số quốc gia được khảo sát. Đây là lần đầu tiên kể từ tháng 4 năm 2023, tỷ lệ các quốc gia có sự tăng trưởng tích cực vượt qua mốc 90%.

Tại Hàn Quốc, một quốc gia có nền kinh tế phụ thuộc nhiều vào nguồn cung dầu mỏ từ Trung Đông, tổng doanh số xe điện trong tháng 3 và tháng 4 đã tăng vọt 140% so với cùng kỳ năm ngoái, xuất sắc vượt qua mốc 80 nghìn chiếc. Nhờ sự bứt phá này, tỷ lệ sử dụng xe điện tại đây tăng thêm 14 điểm phần trăm, chạm ngưỡng 26%. Khu vực Đông Nam Á cũng ghi nhận mức tăng 40% với 90 nghìn xe được bán ra, đưa xe điện chiếm lĩnh 16% thị phần ô tô của toàn khu vực.

Tương tự, thị trường Liên minh châu Âu đã cho thấy dấu hiệu phục hồi mạnh mẽ sau đợt sụt giảm trước đó với mức tăng trưởng 40%. Ở Nhật Bản, nơi giá xăng đang được kìm hãm nhờ các khoản trợ cấp của nhà nước, thị trường vẫn chứng kiến doanh số xe điện tăng 50% trong giai đoạn tháng 3 và tháng 4. Mặc dù khối lượng bán hàng tăng lên đáng kể nhờ tác động của các chương trình trợ cấp xe điện được cập nhật hồi tháng 1, thị phần của dòng xe này tại Nhật Bản vẫn dừng lại ở mức 2%.

Trái ngược với bức tranh lạc quan ở nhiều nơi, Trung Quốc lại ghi nhận mức giảm 8%, tương đương lượng xe bán ra là 1,33 triệu chiếc. Nguyên nhân chính bắt nguồn từ việc các ưu đãi thuế đối với hoạt động mua hàng đã bị cắt giảm từ tháng 1. Dù vậy, thị phần xe điện tại thị trường khổng lồ này vẫn tăng thêm 5 điểm phần trăm lên mức 42% do sự sụt giảm của nhu cầu mua ô tô nói chung.

Cùng lúc đó, doanh số xe điện tại Mỹ, nơi các chương trình trợ cấp đã bị dừng lại vào tháng 9 năm ngoái, cũng hứng chịu mức giảm sâu 20%. Sự chững lại ở hai thị trường lớn nhất thế giới này đã kéo tốc độ tăng trưởng doanh số toàn cầu xuống chỉ còn 8%. Tuy nhiên, nếu gạt Mỹ và Trung Quốc sang một bên, tổng doanh số bán xe điện ở 148 quốc gia còn lại đã nhảy vọt 50%, đưa tỷ lệ sử dụng xe điện tại các khu vực này đạt mức kỷ lục 12%.

Thống kê cho thấy tỷ lệ xe điện trong tổng doanh số xe mới đã vượt mức 10% tại 38 quốc gia, trong khi 28 quốc gia đã vượt qua ngưỡng 16%, một cột mốc thường được coi là điểm bùng phát để tiến tới việc ứng dụng rộng rãi.

Tác động dài hạn và vị thế của các nhà sản xuất Trung Quốc

Trong một báo cáo phân tích sâu được công bố vào ngày 20 tháng 5, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) đưa ra nhận định rằng những phản ứng đối phó với cuộc khủng hoảng năng lượng hiện nay sẽ định hình lại thị trường ô tô toàn cầu trong nhiều năm tới. Nhìn lại quá khứ, cuộc khủng hoảng dầu mỏ vào những năm 1970 đã làm suy yếu nghiêm trọng thị trường của những chiếc xe cỡ lớn tiêu tốn nhiều nhiên liệu, từ đó mở đường cho sự phổ biến toàn cầu của các dòng xe Nhật Bản nhỏ gọn và có khả năng tiết kiệm xăng ưu việt.

Tình hình căng thẳng hiện tại ở Iran hoàn toàn có thể tạo ra một hiệu ứng lan tỏa tương tự đối với phương tiện chạy bằng pin. Ngay cả khi những xung đột ở Trung Đông lắng xuống, xu hướng này dự kiến vẫn sẽ tiếp diễn khi ngày càng có nhiều người trực tiếp mua xe điện và trải nghiệm những lợi ích kinh tế mà chúng mang lại so với xe chạy động cơ đốt trong truyền thống.

Tận dụng sự chuyển dịch mạnh mẽ này, các nhà sản xuất ô tô Trung Quốc đang không ngừng gia tăng sức ảnh hưởng của họ trên bình diện quốc tế. Theo dữ liệu thống kê từ một tập đoàn công nghiệp Trung Quốc, lượng xe ô tô xuất khẩu của nước này trong tháng 4 đã tăng mạnh 70%, đạt mức 900 nghìn chiếc. Đáng chú ý hơn cả, khối lượng xuất khẩu xe năng lượng mới, một danh mục bao gồm cả xe điện thuần túy và xe hybrid sạc điện, đã tăng hơn gấp đôi lên mức 430 nghìn chiếc, chiếm gần một nửa tổng khối lượng ô tô xuất khẩu của quốc gia này.

Cơ quan Năng lượng Quốc tế đưa ra ước tính rằng 55% lượng xe điện và xe hybrid sạc điện được bán tại các thị trường nằm ngoài Mỹ, châu Âu và Trung Quốc trong năm 2025 sẽ là các sản phẩm được nhập khẩu trực tiếp từ Trung Quốc.

Tại khu vực Đông Nam Á, nơi nền kinh tế vốn phụ thuộc rất nhiều vào nguồn dầu thô nhập khẩu từ Trung Đông, sự xuất hiện của những chiếc xe điện giá rẻ mang thương hiệu Trung Quốc đã bắt đầu làm suy yếu vị thế và giành lấy thị phần từ tay các hãng xe Nhật Bản.