Đổi mới tư duy thu hút nhân tài:Phấn đấu đến 2030 thu hút khoảng 1.000 người
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà nhấn mạnh việc đổi mới tư duy, nâng cao hiệu quả thu hút nhân tài gắn với hệ sinh thái đồng bộ từ cơ sở đến doanh nghiệp.
Chiều 31/7, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đã chủ trì cuộc họp với các bộ, ngành về Đề án Chiến lược quốc gia về trọng dụng nhân lực chất lượng cao, thu hút nhân tài phục vụ phát triển nhanh, bền vững.
Vấn đề cốt lõi không chỉ đơn thuần là đưa người giỏi vào các cơ quan hành chính nhà nước, mà đòi hỏi một tầm nhìn chiến lược toàn diện hơn, gắn liền với việc tạo dựng môi trường làm việc thuận lợi và hệ sinh thái quốc gia hiện đại.
Giải pháp căn cơ trong công tác thu hút nhân tài quốc gia
Báo cáo tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long cho biết Đề án được xây dựng trên cơ sở các chủ trương, nghị quyết của Trung ương. Mặc dù nhiều chính sách đã được ban hành, thực tế triển khai vẫn còn phân tán, thiếu đồng bộ và chưa gắn với nhiệm vụ chiến lược cụ thể.
Việc tuyển chọn chủ yếu dựa trên tiêu chí chung, chưa gắn với sản phẩm đầu ra thực tế nên hiệu quả chưa đạt kì vọng; khu vực công cũng chưa tạo được sức hút thực sự đối với chuyên gia giỏi.
.png)
Mục tiêu tổng quát hướng tới xây dựng hệ sinh thái nhân tài quốc gia hiện đại, hội nhập quốc tế. Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu thu hút khoảng 1.000 nhân tài trong ba nhóm lĩnh vực ưu tiên: Công nghệ chiến lược và chuyển đổi số; khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo phục vụ phát triển bền vững; cùng một số lĩnh vực chiến lược khác. Tầm nhìn đến năm 2045, đất nước sẽ trở thành điểm đến hấp dẫn đối với các chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước.
Để hiện thực hóa mục tiêu này, Bộ Nội vụ đề xuất hoàn thiện thể chế, xây dựng chính sách vượt trội về tiền lương, nhà ở, chăm sóc sức khỏe, nghiên cứu thiết lập cơ chế visa chuyên gia, hình thành mạng lưới chuyên gia toàn cầu, đồng thời tăng cường phân cấp và quản lí dựa trên kết quả đầu ra.
Trao quyền chủ động cho các viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp
Góp ý tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) Vũ Hải Quân chỉ rõ một trong những điểm nghẽn lớn nhất kìm hãm sự phát triển chính là tình trạng hành chính hóa công tác tuyển dụng nhân sự chất lượng cao.
Việc đưa người tài vào bộ máy hành chính với quá nhiều ràng buộc về thủ tục hành chính, cơ chế tiền lương cứng nhắc, tiêu chí đánh giá khắt khe và môi trường làm việc gò bó đã làm giảm sút nghiêm trọng khả năng phát huy năng lực sáng tạo của họ.
Bộ trưởng Vũ Hải Quân đề xuất, cần mạnh dạn trao quyền chủ động tuyển dụng nhân tài trực tiếp cho các trường đại học, viện nghiên cứu và các doanh nghiệp lớn. Trong mô hình này, Nhà nước nên đóng vai trò kiến tạo, tập trung nguồn lực đầu tư mạnh mẽ cho các phòng thí nghiệm trọng điểm, các dự án nghiên cứu khoa học quy mô lớn và hoàn thiện khung khổ pháp lí thay vì trực tiếp đứng ra tuyển dụng vào bộ máy nhà nước.
Đồng thời, cần triệt để xóa bỏ tư duy địa giới hành chính trong việc huy động và sử dụng nguồn lực, tăng cường sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương, địa phương và khối doanh nghiệp.
Bộ trưởng lấy ví dụ điển hình từ Đại học Quốc gia TP.HCM - nơi hội tụ nguồn lực tri thức lớn của cả nước. Để phát huy hiệu quả, UBND TP.HCM cần tiếp tục quan tâm, xây dựng các cơ chế đầu tư phòng thí nghiệm và nguồn lực thiết thực, qua đó thu hút trí thức phục vụ trực tiếp cho sự phát triển của cả đại học lẫn địa phương.
5 nguyên tắc chiến lược định hình tương lai nguồn nhân lực
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà đánh giá cao sự chuẩn bị nghiêm túc, trách nhiệm của Bộ Nội vụ đối với một đề án có quy mô rất lớn và phức tạp. Phó Thủ tướng nhấn mạnh rằng Việt Nam hoàn toàn không thiếu người tài, nhưng khâu phát hiện, sử dụng và phát huy tiềm năng của họ vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập đòi hỏi sự thay đổi hoàn toàn về tư duy lãnh đạo và quản lí.
Để chiến lược đi vào thực tiễn thành công, Phó Thủ tướng đã chỉ đạo năm nguyên tắc lớn mang tính định hướng chiến lược. Thứ nhất, cần quán triệt sâu sắc các quan điểm của Đảng về phát triển đất nước nhanh, bền vững, đặt công tác trọng dụng nhân lực trong tổng thể chiến lược phát triển quốc gia.
Thứ hai, chiến lược phải tập trung trọng tâm, trọng điểm vào các ngành, lĩnh vực mũi nhọn có tính quyết định đối với năng lực cạnh tranh và sự tự chủ quốc gia, ưu tiên hàng đầu cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Thứ ba, phải chuyển đổi căn bản từ tư duy quản lý hành chính sang tư duy phát triển, quản trị và phát huy nguồn nhân lực quốc gia, lấy hiệu quả công việc và giá trị cống hiến thực tế làm thước đo chủ yếu.
Thứ tư, Đề án phải đảm bảo tính đồng bộ, đột phá và khả thi cao, xác định rõ các quy định pháp luật cần sửa đổi cùng chính sách đủ mạnh để hình thành hệ sinh thái toàn diện.
Thứ năm, chiến lược phải kế thừa các chính sách hiện hữu, đồng thời đổi mới mạnh mẽ theo hướng hội nhập quốc tế, xây dựng cơ chế mở, liên thông giữa khu vực công và tư, giữa trong nước và quốc tế, đặc biệt chú trọng thu hút người Việt Nam ở nước ngoài và các chuyên gia quốc tế.
Kiến tạo không gian phát triển thay vì tập trung vào bộ máy hành chính
Phó Thủ tướng đặc biệt lưu ý các bộ, ngành không nên quá đặt nặng mục tiêu đưa chuyên gia giỏi vào các cơ quan hành chính nhà nước. Môi trường tối ưu để họ phát huy trọn vẹn năng lực sáng tạo chính là các trường đại học, các viện nghiên cứu, đơn vị sự nghiệp công lập và các doanh nghiệp năng động. Nhà nước cần tập trung xây dựng thể chế thông thoáng và kiến tạo không gian phát triển rộng mở.
Với sự chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ cùng sự phối hợp nhịp nhàng giữa Bộ Nội vụ, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ quan liên quan, Đề án Chiến lược quốc gia đang khẩn trương được hoàn thiện để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
