Đội tuyển Anh nên sa thải HLV Thomas Tuchel?
Trong giới chuyên môn phân ra làm ba luồng ý kiến về Tuchel: Một là nhất quyết phải sa thải, hai là nên giữ lại và ba là hãy gọi điện thuyết phục Pep Guardiola trước khi quyết định tương lai chiếc ghế HLV đội Anh của Tuchel.
Để tìm và kí hợp đồng thuê một huấn luyện viên (HLV) phù hợp cho một đội bóng có thương hiệu lớn như đội tuyển Anh là một việc khó khăn. Có nên tiếp tục với ông ta nữa hay không là một quyết định khó khăn không kém.
Vì cái giả phải trả ở đây là tiền bạc và thời gian. Thời gian quan trọng hơn tiền bạc, vì đội Anh đang có một thế hệ cầu thủ rất tốt, nếu HLV không tốt thì không thể dẫn dắt đội bóng đến danh hiệu lớn nào, như vậy sẽ lãng phí thế hệ cầu thủ này. Đặc biệt là trong bối cảnh đã 60 năm trôi qua, Anh chưa vô địch giải đấu World Cup hay Euro.
Nhưng cũng không có gì đảm bảo là sau khi sa thải HLV Thomas Tuchel thì Liên đoàn bóng đá Anh(FA) sẽ tìm được một HLV tốt hơn cho đội Anh để tránh lãng phí thời gian.
Để đánh giá một HLV, giới chuyên môn thường dựa vào: Tính cách HLV, sự hòa hợp với các cầu thủ, quá trình xây dựng đội bóng, những điều mới mẻ mang tới đội bóng, mục tiêu và kết quả các giải đấu cụ thể, sự kì vọng của ông chủ ở đây là FA với người làm thuê là ông Tuchel…
Ta sẽ bóc tách từng vấn đề.
Cách thua của đội Anh thật khó chấp nhận
Mục tiêu hàng đầu của FA là HLV Pep Guardiola, người mà FA đã đạt được thỏa thuận miệng, trước khi ông ta quyết định gia hạn hợp đồng với Manchester City. Điều đó dẫn FA đến với Tuchel, HLV từng vô địch Champions League với Chelsea, mùa giải 2020-2021, đánh bại chính Man City do Pep dẫn dắt. Có nghĩa Tuchel không phải người lí tưởng nhất.
FA ký hợp đồng 18 tháng với Tuchel, mức lương 5 triệu bảng/năm, được thưởng 3 triệu bảng nếu dẫn dắt đội Anh vô địch World Cup 2026. Mức lương này tuy thấp hơn ở các CLB như Chelsea, tất nhiên vì làm việc ở các CLB bận rộn hơn nhiều, nhưng cao gấp đôi người tiền nhiệm của Tuchel ở đội Anh là HLV Gareth Southgate.
Thời hạn 18 tháng bắt đầu từ đầu năm 2025, tức là kéo dài đến hết World Cup 2026. Tuchel không được bổ nhiệm để tạo ra một hướng đi mới cho đội Anh, hay để xây dựng một điều gì đó trường tồn trong nhiều năm. FA xem ông là một HLV thực dụng, một chuyên gia ở các giải đấu loại trực tiếp. Ông được bổ nhiệm để giành chức vô địch World Cup 2026.
HLV Southgate đã để lại đội bóng căn bản là thành công nếu xét về thành tích: Bán kết World Cup 2016, á quân Euro 2020, tứ kết World Cup 2022, á quân Euro 2024. Vì vậy, bổ nhiệm Tuchel để hướng đến mục tiêu vô địch World Cup 2026 không phải là quá đáng.
Southgate không được tiếp tục hợp đồng vì ông bị đánh giá là thiếu sự nhạy bén chiến thuật, tư duy phân tích tầm thường, phạm sai lầm vào những thời điểm mang tính quyết định. Tuchel sau Euro 2024 (lúc chưa được FA tiếp cận) đã từng phát biểu đội Anh “thiếu bản sắc” và “sợ bị loại” thay vì có “sự hào hứng và khát khao chiến thắng”.
Thật mỉa mai, những lời Tuchel dành cho đội Anh dưới thời Southgate lại giống những lời Tuchel dành cho đội Anh tại World Cup 2026 hơn. Bất kì người Anh nào cũng sẽ công nhận hơn 40 phút cuối trong trận bán kết, Tuchel còn thể hiện sự hèn nhát đáng phẫn nộ hơn rất nhiều những gì ông nói về đội Anh tại Euro 2024.
Đây là điểm trừ lớn nhất của Tuchel: Cách thua chứ không phải kết quả thua. Về kết quả, Anh vào bán kết, chỉ cách trận chung kết có 10 phút, còn tốt hơn những đội ra về sớm như Đức, Brazil hay Thổ Nhĩ Kỳ, Uruguay… Thành tích của Tuchel còn tốt hơn những HLV được trả lương cao nhưng ngã nhào một cách thất vọng như Ancelotti, Nagelsmann, Pochettino.
Nhưng lịch sử sẽ nhắc mãi về cách thua, cách tự bắn vào chân, cách tự đẩy mình xuống hố này. Về cách thua, Tuchel còn đáng xấu hổ hơn những đồng nghiệp nói trên. Nếu Anh thua như Mỹ thua Bỉ 1-4 thì sẽ không để lại điều tiếng bằng kiểu có 6 hậu vệ trên sân tử thủ mà vẫn thua.
Làm vậy khi chỉ còn 10 người trước Mexico hay trong những phút cuối trận gặp Na Uy thì được. Nhưng cố gắng tử thủ trước một đội bóng có hỏa lực mạnh như Argentina và thiên tài Messi trong hơn 40 phút là một hành động tự hủy.
HLV Tuchel đã làm được gì cho đội Anh?
FA vào tháng 2/2026 đã thực hiện một việc nóng vội là gia hạn hợp đồng với Tuchel đến hết Euro 2028, tức là thêm 2 năm nữa. Theo nguồn tin từ FA, mục tiêu đặt ra với Tuchel là nếu đội Anh lọt vào vòng 16 đội trở đi thì hai bên sẽ cam kết thực hiện hết hợp đồng đến năm 2028. Nếu đội Anh bị loại ở vòng bảng hoặc vòng 32 đội thì hai bên có thể ngồi xuống tính lại về hợp đồng.
Điều kiện này xem ra quá dễ so với ý định ban đầu của FA là “thuê Tuchel để dẫn dắt đội Anh vô địch World Cup 2026”. Nay thì Tuchel đã vượt qua thử thách và vẫn muốn ngồi tiếp ghế HLV đến hết Euro 2028.
Tuy nhiên, thực tế chưa hẳn như vậy. Sẽ có một cuộc đánh giá của FA, như thường lệ sau mỗi giải đấu. Trước khi World Cup bắt đầu, giám đốc điều hành FA, ông Mark Bullingham nói rằng không phải mọi giải đấu đều chỉ đơn giản được quy về giai đoạn mà đội bóng bị loại, và “mọi chuyện phức tạp hơn thế”.
Ông chỉ ra rằng tại World Cup 2022, khi Anh bị loại ở tứ kết sau trận thua sít sao 1-2 trước Pháp, có lẽ là chiến dịch thành công nhất của Southgate, dù đó là lần họ bị loại sớm nhất. Người hâm mộ hầu như không phàn nàn gì về việc tuyển Anh bị loại cách đây bốn năm vì họ đã cố gắng hết sức trước một đội bóng mạnh và chỉ thua ở những chi tiết nhỏ, trong đó có pha đá phạt đền hỏng ăn của Kane. Có nghĩa thua hay ở tứ kết còn hơn thua nhục ở bán kết.
Đánh giá tổng thể của FA về Tuchel gồm những gì?
Thứ nhất, Tuchel có thần thái tốt. Trong cuộc gặp đầu tiên của Tuchel với các cầu thủ vào tháng 3/2025, họ vô cùng ấn tượng trước sự tự tin và khí chất của ông. Ông nói nhiệm vụ là “mang ngôi sao thứ hai lên chiếc áo của đội Anh”. Khẳng định mình đến đây không để “sưu tầm tài năng” mà để “xây dựng một đội bóng”, tức là không dựa vào danh tiếng để gọi các cầu thủ vào đội tuyển, ai có tinh thần cống hiến cao nhất sẽ được ưu tiên. Trong những trận đấu năm 2025, ông không thèm đoái hoài đến Bellingham, rồi gạt Phil Foden, Cole Palmer, Trent, Maguire ra khỏi đội.
Tuchel muốn xây dựng một đội bóng nhấn mạnh “tình anh em” và đó là lí do tại sao ông chọn vài cầu thủ không có đóng góp nhiều về chuyên môn nhưng sẽ là những người bạn đồng hành tốt, được yêu mến như Henderson, Dan Burn.
Tuy nhiên, thời gian dần trôi qua, một số cầu thủ không được sử dụng như Mainoo, theo các nguồn tin, “bắt đầu cảm thấy như thể họ chỉ đang làm cho đủ số lượng”. Tuchel thà sử dụng hậu vệ phải Reece James đang gặp vấn đề về thể lực vào vị trí tiền vệ trung tâm hơn là Mainoo. Anh khó lòng che giấu sự thất vọng khi các trận đấu trôi qua mà anh không được gọi vào sân, anh thường là cầu thủ đầu tiên lủi thủi trở lại xe buýt - hình ảnh không mấy vui vẻ của đội tại giải đấu.
Trước các trận đấu, Tuchel đều nói về đẳng cấp mới mà ông muốn thấy ở đội tuyển, luôn với cảm giác rằng mọi thứ sắp sửa vào đúng quỹ đạo. Trước trận gặp Mexico, Tuchel nói rằng tuyển Anh đã “thiếu kiên nhẫn”, trước trận gặp Na Uy rằng họ “mắc kẹt trong suy nghĩ”, và trước trận gặp Argentina rằng “đây là lúc để bứt phá”. Thế nhưng, càng tiến sâu vào giải, đội Anh dường như càng xa rời đẳng cấp hay bản sắc mà Tuchel mong muốn.
Cuối cùng, họ đã chơi 7 trận và thể hiện phong độ tốt nhất của mình trong một khoảng thời gian rất ngắn: hiệp 2 trận gặp Croatia. Một vài khoảnh khắc trong trận gặp Congo khi họ phải rượt đuổi tỉ số và tạo ra cơ hội, một vài pha phản công trong trận gặp Mexico, và ít phút trong hiệp phụ trận gặp Na Uy. Trên cơ sở đó, có lẽ không có gì đáng ngạc nhiên khi ở trận bán kết gặp Argentina, đội Anh đã ngừng chơi bóng. Họ ngừng tấn công dồn dập và thay vào đó bị Argentina áp đảo.
Tựu trung mới chỉ là những đóng góp thường thường.
Được và mất của đội Anh nếu sa thải Tuchel
Trong giới chuyên môn phân ra làm ba luồng ý kiến về Tuchel: Một là sa thải, hai là giữ lại và ba là điều tra kĩ quá trình vừa qua, thăm dò các cầu thủ rồi ra quyết định.
Lập luận của phe giữ lại Tuchel là đừng quyết định dựa trên cảm tính, đừng phản ứng thái quá với thất bại. Không nên chỉ dựa trên 20 phút cuối trong trận đấu thứ 7 ở giải sau khi đội đã trải qua hai cuộc hành xác ở độ cao tại Mexico City và cái nóng ẩm ở Miami trước Mexico và Na Uy.
Rằng Argentina không phải đội yếu kém, người Anh đã ảo tưởng rằng họ có thể đánh bại được Argentina trong khi đội này là đương kim vô địch thế giới, vô địch các giải họ tham dự từ năm 2021 đến nay. Các HLV hiện tại không có ai hơn Tuchel và hãy cho ông ta thời gian để rút kinh nghiệm, ông ta có khả năng chọn một đội hình và chiến thuật rất khác cho Euro 2028. Đến những người như Ancelotti nắm Brazil hùng mạnh còn thất bại sớm hơn Tuchel ở giải đấu.
Phe ủng hộ sa thải Tuchel cho rằng ông ta đã nhấn vào nút tự hủy trong thất bại vừa qua, bỏ lỡ cơ hội rất tốt vào chung kết. Ông ta đến để khắc phục một số điểm yếu cố hữu người ta đổ lỗi cho Southgate nhưng cuối cùng ông ta còn thể hiện tệ hơn. Rằng Tuchel được thuê đến để đối mặt với những trận đấu quan trọng tầm cỡ này mà ông ta chùn bước quá dễ dàng.
Rằng lối chơi của tuyển Anh xuyên suốt giải đấu này, không chỉ riêng trận gặp Argentina, nhìn chung khá nhạt nhẽo. Đúng là họ đã được khen ngợi vì tinh thần và bản lĩnh thể hiện trong các trận gặp Congo, Mexico, Na Uy. Tuy nhiên, cảm xúc hưng phấn sau chiến thắng đã che lấp đi những điểm yếu.
Phe trung dung nói rằng FA hãy liên lạc với Pep ngay. Nếu Pep gật đầu thì đưa ông về thay Tuchel, chi phí bồi thường Tuchel không quan trọng lắm. Pep vừa mới thôi Manchester City và đã từng nói chuyện với FA về việc dẫn dắt đội Anh. Một nửa nước Anh thậm chí đã “thuê Pep” trong tâm trí rồi. Pep là sự nâng cấp so với Tuchel, chắc chắn ông ta sẽ không chơi phòng ngự co cụm trong bất kì hoàn cảnh nào.
Tóm lại, nếu Guardiola muốn có công việc này ngay bây giờ, hãy sa thải Tuchel và đừng do dự. Nếu Pep còn do dự, hãy làm mọi cách để thuyết phục ông ta. Ông ta là một sự nâng cấp không thể bàn cãi, đặc biệt là đối với những gì đội tuyển Anh cần.
Nếu Pep nhất quyết không đồng ý thì trên thị trường HLV cũng không còn ai hơn Tuchel. Nhưng trước khi quyết định giữ Tuchel, FA nên hỏi các cầu thủ liệu họ có còn tin tưởng vào tài năng chiến thuật của Tuchel hay không và liệu họ có còn hoàn toàn tuân thủ kế hoạch thi đấu của ông ta sau khi tham gia trận đấu với Argentina thất bại thảm hại như vậy.
