Elon Musk bán giấc mơ SpaceX thành công, giờ phải hiện thực hóa lời hứa

SpaceX là công ty tên lửa, hàng không vũ trụ và AI (trí tuệ nhân tạo). Song những ngày gần đây, SpaceX lại giống một chiếc tàu lượn siêu tốc hơn.

Cổ phiếu SpaceX biến động mạnh

Tuần qua, Giám đốc điều hành Elon Musk đã chứng kiến cổ phiếu SpaceX lao dốc 13,6% trong phiên giao dịch ngày 5/8, nhưng đó chưa phải phiên giảm tệ nhất của SpaceX kể từ khi lên sàn.

Khi chốt phiên giao dịch 7/8, cổ phiếu SpaceX tăng 15,83% lên mức 133,11 USD, giúp vốn hóa công ty đạt 1.750 tỉ USD. Tính từ đầu tuần, cổ phiếu này tăng gần 23%.

Nói cách khác, giá trị vốn hóa thị trường của SpaceX đã biến động hơn 300 tỉ USD chỉ trong vài ngày.

Với một số giám đốc điều hành, đó sẽ là một trải nghiệm gây choáng. Song với Elon Musk, đây là lời nhắc nhở rằng ông đã quay trở lại guồng quay công việc đầy áp lực, buộc phải hiện thực hóa mọi lời hứa hẹn táo bạo về kết quả kinh doanh và hoạt động của SpaceX.

Đầu năm nay, Elon Musk từng đưa ra những cam kết này để chuẩn bị cho đợt IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng) lớn nhất lịch sử vào tháng 6. Thời điểm đó là giai đoạn đầy hưng phấn. Song giờ đây, sự phấn khích đã nhường chỗ cho thực tế trần trụi: SpaceX phải bắt tay vào thực hiện chiến lược đã đề ra.

Sự biến động mạnh như vậy là điều từng khiến Elon Musk vô cùng khó chịu trong những năm tháng gian khổ để đưa Tesla có lãi. Trải nghiệm đó cũng góp phần khiến ông trì hoãn việc SpaceX IPO trong một thời gian dài.

Cuộc chiến thực sự bắt đầu tăng tốc cuối ngày 5/8, khi SpaceX công bố báo cáo tài chính lần đầu kể từ khi lên sàn. Đến ngày 6/8, khoảng 912 triệu cổ phiếu của một số nhân viên và nhà đầu tư ban đầu được phép giao dịch khi đợt lock-up đầu tiên sau IPO hết hiệu lực.

Kết quả kinh doanh quý vừa qua của SpaceX tốt hơn Phố Wall dự đoán, nhưng một số nhà đầu tư vẫn lo lắng trước số tiền công ty chi tiêu cho AI (trí tuệ nhân tạo).

Điều đó lập tức đưa Elon Musk trở lại vai trò “người bán giấc mơ” trong cuộc họp với các nhà đầu tư. Ông thể hiện một nguồn năng lượng khác thường, kiểu như đang cố thuyết phục mọi người “hãy chọn tôi”, dù đang là tỉ phú giàu nhất thế giới.

Chỉ trong vài phút, Elon Musk liên tục đưa ra những dự báo ngày càng tham vọng. Đó là kiểu dự báo đã trở thành đặc trưng trong các cuộc họp công bố kết quả kinh doanh hàng quý của Tesla.

Elon Musk đặt cược lớn vào AI và tham vọng doanh thu 1.000 tỉ USD

Trong nhiều năm, nhà đầu tư Tesla luôn theo dõi sát những cuộc họp này. Những phát biểu của Elon Musk - với giọng điệu, sự phấn khích hay thiếu hào hứng - thường lấn át cả những con số mà hãng ô tô điện Mỹ công bố.

Đầu tiên, Elon Musk nói SpaceX sẽ kết thúc năm 2026 với hơn 2 gigawatt năng lực tính toán AI và đến cuối 2027 sẽ tiến gần mức 10 gigawatt thay vì 5 gigawatt.

Ông tuyên bố rằng trong chưa đầy 10 năm nữa, dịch vụ internet vệ tinh Starlink của SpaceX sẽ cung cấp phần lớn lưu lượng Internet trên toàn thế giới.

“Và có lẽ cũng đáng nhắc đến rằng dự báo nội bộ của chúng tôi về thời điểm đạt doanh thu 1.000 tỉ USD đã được đẩy sớm từ năm 2031 lên 2030”, Elon Musk nói thêm. Để dễ hình dung, 1.000 tỉ USD lớn hơn tổng doanh thu của Amazon (716,9 tỉ USD) và Nvidia (215,9 tỉ USD) trong năm tài chính gần nhất.

Sau đó, Elon Musk tuyên bố “không loại trừ khả năng điều đó sẽ diễn ra ngay trong năm 2029”.

Trong quý vừa qua, SpaceX đạt doanh thu 7,8 tỉ USD, tăng 92% so với cùng kì năm ngoái nhưng ghi nhận lỗ ròng 541 triệu USD.

"Khiến nhà đầu tư phấn khích bằng những tầm nhìn về tương lai" là một trong những biệt tài lớn nhất của Elon Musk với tư cách giám đốc điều hành. Điều này giúp ông huy động những khoản tiền khổng lồ cần thiết để xây dựng các công ty ngốn vốn như SpaceX và Tesla.

Thế nhưng, đây cũng chính là điều khiến những người chỉ trích Elon Musk khó chịu. Họ cho rằng ông đang khiến những nhà đầu tư bình thường, ít kinh nghiệm hơn, bị cuốn vào một câu chuyện quá hấp dẫn.

Elon Musk không khẳng định chắc chắn rằng SpaceX sẽ đạt doanh thu 1.000 tỉ USD vào năm 2029, nhưng cũng không hề phủ nhận khả năng đó.

Trong cuộc phỏng vấn với tờ The Economist hồi tháng 7/2026, Elon Musk nói ông đã “quá đà” khi tham gia vào các vấn đề chính trị đảng phái vào năm 2024. Song chỉ vài ngày sau, trang Axios đưa tin Elon Musk lại có kế hoạch chi mạnh tay cho cuộc bầu cử giữa nhiệm kì diễn ra vào tháng 11/2026.

Có khả năng ông lại bị phân tâm khỏi công việc chính của mình.

Vấn đề với Elon Musk có lẽ nằm ở chỗ những thành tựu thực tế đầy ấn tượng của SpaceX lại có vẻ khá tẻ nhạt so với những gì ông thường xuyên thổi phồng.

Thông tin Starlink đạt 12 triệu thuê bao vào tháng 6/2026, gấp đôi cùng kì 2025, chẳng là gì nếu so với những câu chuyện về việc đưa con người lên sao Hỏa hay những bài đăng trên mạng xã hội X của Elon Musk xoay quanh các nội dung AI kì quặc.

Những năm gần đây, các nhà đầu tư Tesla dường như sẵn sàng chiều theo Elon Musk hơn, sau khi ông chứng minh được rằng một số tham vọng tưởng chừng viển vông của mình thực sự có thể trở thành hiện thực. Giám đốc điều hành Tesla đã tung ra mẫu sedan Model 3 mang tính đột phá, nhanh chóng mở nhà máy tại Trung Quốc và duy trì lợi nhuận ổn định qua từng quý.

Thị trường đã ghi nhận những thành quả đó bằng cách định giá Tesla không phải chỉ như hãng sản xuất ô tô điện mà cả robot, bất chấp việc đang đi sau Waymo (thuộc Alphabet) trong cuộc đua phát triển đội xe taxi tự hành (robotaxi).

Giờ đây, Elon Musk đang cố thực hiện một cú chuyển hướng tương tự với SpaceX. Ông muốn định vị SpaceX không chỉ là công ty tên lửa mà còn là thế lực AI mới nổi, có khả năng cạnh tranh với OpenAI và Anthropic.

SpaceX muốn trở thành thế lực AI, nhưng nhà đầu tư vẫn hoài nghi

Khoảng 86% chi tiêu vốn của SpaceX trong quý gần nhất được dành cho AI. Đây là con số đáng chú ý, nhất là khi theo tính toán của chính Elon Musk, SpaceX sẽ cần khoảng 1.000 tỉ USD để đưa con người lên sao Hỏa và xây dựng một khu định cư tại đó.

Đội ngũ của Elon Musk cho rằng khoản tiền đầu tư vào các trung tâm dữ liệu AI có thể nhanh chóng thu hồi vốn, thậm chí chưa đầy một năm. Tuy nhiên, không phải ai cũng tin vào câu chuyện AI của SpaceX.

Các nhà đầu tư bán khống (kiếm lời khi giá cổ phiếu giảm) đã bắt đầu nhắm đến SpaceX, khiến cổ phiếu càng biến động mạnh. Đây cũng là một điểm tương đồng khác giữa SpaceX và Tesla.

Tất cả những điều đó lí giải vì sao Elon Musk thể hiện một phong thái khác thường trong cuộc họp của SpaceX hôm 4/8. Ông tỏ ra khá kiên nhẫn trước các câu hỏi của giới phân tích.

Đó là sự thay đổi đáng kể so với một số cuộc gọi công bố kết quả kinh doanh trước đây của Tesla, khi Elon Musk mất bình tĩnh và thậm chí gay gắt với những câu hỏi mà ông cho là “nhàm chán và ngớ ngẩn”, liên quan đến những vấn đề cốt lõi trong hoạt động kinh doanh của hãng xe điện.

Lần này, Elon Musk thậm chí chủ động đề nghị giải thích thêm một câu hỏi phức tạp, tỏ ra thông cảm với hoàn cảnh của nhà phân tích.

“Rõ ràng, nếu ai đó đang cố xây dựng mô hình tài chính thì họ phải điền một số con số vào đó”, tỉ phú 55 tuổi người Mỹ nói.

Theo cách riêng của mình, Elon Musk đề nghị các nhà đầu tư hãy kiên nhẫn.

“Khoa học tên lửa là một cách nói để chỉ mức độ khó khăn cực cao về công nghệ. Có lí do cho cách nói đó. Hãy để tôi nói với các bạn nghe: Điều rủi ro mỗi lần phóng tên lửa là gì? Nó có nguy cơ nổ tung thành hàng triệu mảnh”, Elon Musk nhấn mạnh.

Không ai muốn điều đó xảy ra, cả Elon Musk lẫn nhà đầu tư. Bởi suy cho cùng, họ đã mua vé và giờ thì phải ngồi trên chuyến tàu này.