Elon Musk thua kiện liên tiếp trước màn đối đầu với Sam Altman

Điều này cho thấy những rủi ro từ cách Elon Musk kiện tụng rất quyết liệt và hình ảnh cá nhân gây nhiều tranh cãi, ngay trước khi bước vào cuộc đối đầu với Sam Altman và OpenAI cuối tháng 4 này.

Kể từ tháng 1, Elon Musk liên tiếp gặp bất lợi trong các vụ kiện liên quan đến cáo buộc OpenAI đánh cắp bí mật từ xAI, việc các nhà quảng cáo tẩy chay X, cùng hai vụ kiện về thương vụ thâu tóm Twitter (nay là X) năm 2022, gồm cả một phán quyết gây hiểu nhầm cho nhà đầu tư có thể khiến ông thiệt hại hàng tỉ USD.

Đội ngũ luật sư của Elon Musk phản ứng bằng cách phàn nàn về “sự thiên vị” chống lại tỷ phú giàu nhất thế giới. Họ phản đối việc một thẩm phán ở bang Delaware (Mỹ) bấm thích bài đăng trên LinkedIn chỉ trích Elon Musk, đồng thời thách thức phán quyết liên quan đến Twitter vì cho rằng có một trò đùa “kỳ quặc và đáng nghi ngờ” liên quan đến con số 4.20 (ám chỉ cần sa) xuất hiện trong tài liệu của bồi thẩm đoàn.

Khi chuẩn bị cho phiên tòa chống lại OpenAI tại thành phố Oakland (bang California, Mỹ) cuối tháng 4, chuỗi các cuộc chiến pháp lý dường như không có hồi kết khiến ông phải đối mặt với những câu hỏi khó xử và gây bực bội cho chính nhân viên của mình.

Một số cộng sự của Elon Musk coi các vụ kiện là trở ngại cho việc cải thiện hiệu suất tại X và xAI, cũng như SpaceX trước đợt IPO (chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng) dự kiến vào tháng 6 với định giá 1.750 tỉ USD.

Cuộc chiến cá nhân giữa Elon Musk với Sam Altman

“Elon Musk nhìn chung là một CEO biết suy nghĩ và phản ứng nhanh. Ông ấy lắng nghe lời khuyên nhiều hơn người ta nghĩ, đặc biệt là về các vấn đề pháp lý mang tính kỹ thuật trong những thời điểm quan trọng. Tuy nhiên, ông ấy có quá nhiều thứ diễn ra trong cuộc sống, gây phân tâm, chẳng hạn cuộc so kè cái tôi với Sam Alman của OpenAI”, nguồn tin của trang FT cho biết.

Elon Musk cố tận dụng sự hiện diện mạnh mẽ và tự do trên mạng xã hội X để củng cố vụ kiện chống lại OpenAI, chế giễu đối thủ là “Altman lừa đảo” và cam kết quyên góp tất cả khoản tiền bồi thường nào nếu thắng kiện cho quỹ từ thiện.

Tuy nhiên, hàng loạt phán quyết gần đây làm nổi bật những điểm yếu trong hình ảnh trực tuyến của Elon Musk, với những bài đăng thường xuyên khiến ông dễ bị tấn công pháp lý và làm mất lòng một bộ phận lớn dư luận.

Trong vụ gây hiểu nhầm cho nhà đầu tư liên quan đến Twitter, các luật sư của Elon Musk lập luận rằng thân chủ không thể nhận được một phiên tòa công bằng tại San Francisco, đặc biệt sau khi tỷ phú này liên minh với Tổng thống Mỹ Donald Trump, vì “có quá nhiều người trong bồi thẩm đoàn ghét ông”.

Ngăn OpenAI chuyển sang mô hình vì lợi nhuận

Elon Musk muốn thuyết phục bồi thẩm đoàn tại Oakland ngăn chặn việc OpenAI chuyển sang mô hình vì lợi nhuận và loại bỏ Giám đốc điều hành Sam Altman, người mà ông cáo buộc từ bỏ sứ mệnh phi lợi nhuận ban đầu để làm giàu cá nhân.

Cùng đồng sáng lập OpenAI nhưng Sam Altman và Elon Musk đã trở thành đối thủ kể từ khi Giám đốc điều hành Tesla rời công ty khởi nghiệp AI này năm 2018.

OpenAI không thể yêu cầu bác bỏ vụ kiện từ Elon Musk, vốn cáo buộc công ty khởi nghiệp AI đứng sau ChatGPT đi ngược với mục tiêu từ thiện ban đầu. Tuy nhiên, thẩm phán không mấy thiện cảm với lời yêu cầu OpenAI bồi thường 134 tỉ USD của Elon Musk, mà bà mô tả là "như thể bịa đặt những con số này".

Marc Toberoff, luật sư của Elon Musk, nói cam kết công khai từ thân chủ về việc quyên góp toàn bộ khoản bồi thường cho quỹ từ thiện của OpenAI đã làm rõ rằng vụ kiện “luôn nhằm vào việc OpenAI lạm dụng niềm tin công chúng, chứ không phải vì lợi ích cá nhân của ông”.

Các bằng chứng trong vụ án có thể gây tranh cãi. Thẩm phán đã chấp thuận loại bỏ các câu hỏi về việc Elon Musk có sử dụng ketamine tại lễ hội Burning Man năm 2017 hay không. Đây là lễ hội diễn ra tại sa mạc ở bang Nevada (Mỹ) trong thời gian Elon Musk có các cuộc đàm phán quan trọng với OpenAI.

Các luật sư của OpenAI nhiều lần hỏi Elon Musk trong một phiên lấy lời khai rằng “ông có biết rhino ket là gì không?”, ám chỉ hỗn hợp ketamine và amphetamine được sử dụng để giải trí. Elon Musk trả lời không và nói rằng ông không nhớ từng sử dụng nó.

Tuy nhiên, thẩm phán từ chối loại bỏ các bằng chứng liên quan đến Shivon Zilis - từng có quan hệ tình cảm với Elon Musk và sinh cho ông 4 người con. Bà từng là thành viên hội đồng quản trị OpenAI đến năm 2023 và hiện là lãnh đạo tại Neuralink - công ty công nghệ thần kinh do Elon Musk điều hành.

Trong khi đó, Elon Musk cáo buộc Sam Altman và Chủ tịch OpenAI Greg Brockman “âm mưu gian lận và chiếm đoạt quỹ từ thiện”. Giám đốc điều hành SpaceX còn đăng tải các trích đoạn nhật ký của Greg Brockman, trong đó có dòng: “Đây là cơ hội duy nhất để thoát khỏi Elon… Về mặt tài chính, điều gì sẽ giúp tôi đạt được 1 tỉ USD?”.

“Nhật ký của Greg không giúp ích gì cho OpenAI trong vụ kiện. Thế nhưng, OpenAI đang đối đầu với đối thủ ít được cảm tình nhất thế giới: Elon”, đối tác tại công ty đầu tư vào cả OpenAI và SpaceX nhận xét.

Sự quay lưng của công chúng

Elon Musk không được lòng công chúng đang trở thành vấn đề ngày càng lớn với đội ngũ pháp lý đắt đỏ của ông, thường do Alex Spiro từ hãng luật Quinn Emanuel dẫn dắt và nổi tiếng với chiến thuật quyết liệt.

Tỷ phú 54 tuổi người Mỹ cũng đối mặt làn sóng phản đối sau khi quyên góp hơn 250 triệu USD cho chiến dịch tranh cử tổng thống năm 2024 của ông Trump và tham gia cắt giảm chi phí liên bang tại Ban Hiệu quả Chính phủ. Điều này gây ảnh hưởng tiêu cực đến doanh số xe điện của Tesla.

Phong cách mạnh mẽ và việc ủng hộ các quan điểm cánh hữu khiến Elon Musk trở thành nhân vật gây chia rẽ trong mắt bồi thẩm đoàn. Việc sử dụng mạng xã hội X không kiểm soát cũng gây bất lợi cho ông.

Phán quyết gây hiểu nhầm cho nhà đầu tư liên quan đến Twitter hồi tháng 3 xoay quanh các dòng tweet trong đó Elon Musk đe dọa rút khỏi thương vụ 44 tỉ USD để tạo lợi thế đàm phán, dù ông biết mình không thể làm vậy.

“Có thể đó không phải là tweet khôn ngoan nhất của tôi”, Elon Musk thừa nhận trong phiên điều trần. Hồi tháng 3, một thẩm phán cũng cho phép một vụ kiện riêng của nhà đầu tư liên quan đến các tweet từ Elon Musk trước khi mua lại Twitter vào tháng 10.2022 với giá 44 tỉ USD.

Luật sư Alex Spiro đã yêu cầu xem xét lại kết quả, cáo buộc bồi thẩm đoàn thiên vị và chế giễu Elon Musk nhằm “gửi đi thông điệp” thông qua phán quyết của họ.

Trong quá trình tính toán mức độ các tweet của Elon Musk đã làm giảm giá cổ phiếu Twitter khi ông dọa rút khỏi thương vụ, bồi thẩm đoàn đã ghi con số 4,20 USD bằng mực xanh, còn các con số khác đều viết bằng mực đen - chi tiết bị xem là mang tính châm biếm.

Elon Musk sau đó đăng lên mạng xã hội X hình ảnh vị thẩm phán chủ tọa phiên tòa đeo nơ đỏ và mỉa mai rằng: “Với cách ăn mặc này của thẩm phán, khả năng tôi được xét xử công bằng là 0%”.

Thành tích pháp lý ấn tượng

Trước đây, Elon Musk từng có thành tích pháp lý khá ấn tượng. Đội ngũ luật sư của Elon Musk đã giúp tỷ phú công nghệ vượt qua một vụ kiện từ cổ đông Twitter liên quan đến việc ông tuyên bố đã “đảm bảo” nguồn tài chính để mua công ty với giá 420 USD/cổ phiếu. Đây là con số ám chỉ ngày 20.4, gắn với văn hóa cần sa.

Elon Musk cũng thắng nhiều vụ kiện khác, như phản đối thương vụ sáp nhập năm 2016 giữa Tesla và SolarCity (do anh họ ông điều hành), hay vụ kiện phỉ báng năm 2018 khi một thợ lặn người Anh kiện tỷ phú này vì bị gọi là “kẻ ấu dâm” trong chiến dịch giải cứu trẻ em mắc kẹt ở Thái Lan.

Ngoài ra, Elon Musk giành lại được gói lương thưởng trị giá 56 tỉ USD tại Tesla sau khi bị một thẩm phán ở bang Delaware hủy bỏ, với lý do hội đồng quản trị quá thân thiết với ông.

Gần đây, Elon Musk còn tìm cách trả đũa thẩm phán Kathaleen McCormick. Công ty luật Quinn Emanuel lập luận rằng Kathaleen McCormick nên rút khỏi các vụ kiện liên quan đến Elon Musk và Tesla, sau khi tài khoản LinkedIn của bà bấm thích bài đăng ăn mừng phán quyết tỷ phú gây hiểu nhầm cho nhà đầu tư Twitter. Tuy nhiên, Kathaleen McCormick nói rằng bà không biết vì sao tài khoản của mình lại bấm thích bài đó.

Dù chuyển nơi đăng ký pháp nhân của Tesla sang bang Texas, Elon Musk vẫn phải đối mặt với một vụ kiện tại Delaware, trong đó các cổ đông cáo buộc ông đã đặt tham vọng cá nhân là mua Twitter lên trên lợi ích của nhà đầu tư vào hãng xe điện này.

Một số chuyên gia cho rằng các vụ kiện từ cổ đông đang buộc khiến Elon Musk phải chịu trách nhiệm, trong bối cảnh các cơ quan quản lý dưới thời Tổng thống Trump đã nới lỏng việc giám sát và thực thi quy định.

Song với khối tài sản khoảng 627 tỉ USD, Elon Musk có thể dễ dàng chi trả các khoản bồi thường này.

Ann Lipton, giáo sư luật tại Đại học Colorado (Mỹ), nhận xét: “Tiền bồi thường không chỉ để bù đắp thiệt hại mà còn nhằm răn đe. Song với Musk, số tiền đó quá nhỏ so với tài sản của ông, nên gần như không tạo áp lực. Điều này khiến ông có thể vi phạm luật theo cách mà người bình thường không thể”.