Elon Musk thua kiện OpenAI: Các diễn biến chính trong phiên tòa dài 3 tuần
Bồi thẩm đoàn đứng về phía OpenAI và cho rằng Elon Musk khởi kiện quá muộn, sau phiên tòa kéo dài 3 tuần ở thành phố Oakland (bang California, Mỹ).
Bồi thẩm đoàn không bị Elon Musk thuyết phục trước cáo buộc rằng CEO Sam Altman và Chủ tịch Greg Brockman đã phá vỡ cam kết giữ OpenAI là tổ chức phi lợi nhuận phục vụ lợi ích của nhân loại. Họ cũng cho rằng Elon Musk đã khởi kiện quá muộn.
Trong đơn kiện, Elon Musk yêu cầu OpenAI và Microsoft bồi thường khoảng 150 tỉ USD để chuyển cho tổ chức phi lợi nhuận của OpenAI. Ông cũng muốn Sam Altman và Greg Brockman bị cách chức. Thế nhưng, thẩm phán liên bang Yvonne Gonzalez Rogers hôm 18/5 đã phán quyết Elon Musk thua kiện OpenAI.
“Có rất nhiều bằng chứng ủng hộ kết luận của bồi thẩm đoàn. Đó là lý do tại sao tôi đã sẵn sàng bác đơn ngay tại tòa”, bà Yvonne Gonzalez Rogers nói.
Yvonne Gonzalez Rogers nhận định Elon Musk sẽ gặp nhiều khó khăn nếu kháng cáo, vì việc thời hiệu khởi kiện đã hết trước khi tỉ phú này nộp đơn hay chưa là vấn đề thực tế thuộc thẩm quyền xem xét của bồi thẩm đoàn.
Dưới đây là những điểm đáng chú ý trong phiên tòa kéo dài 3 tuần:
Elon Musk nộp đơn kiện quá muộn
Phía OpenAI lập luận rằng Elon Musk đã biết từ nhiều năm trước về kế hoạch thành lập bộ phận vì lợi nhuận nhằm huy động vốn để phát triển AI.
Theo luật Mỹ, Elon Musk chỉ có ba năm để khởi kiện. Luật sư của OpenAI cho rằng đơn kiện nộp tháng 8/2024 là quá muộn vì Elon Musk đã biết kế hoạch mở rộng của OpenAI từ trước đó nhiều năm.
Luật sư Sarah Eddy của OpenAI nói Elon Musk lẽ ra phải kiện từ tháng 8/2021. Hôm 18/5, bồi thẩm đoàn đồng thuận đứng về phía OpenAI, khép lại vụ kiện.
“Không thể chiếm đoạt một tổ chức từ thiện”
Elon Musk nhiều lần mô tả OpenAI là một tổ chức từ thiện. Tỉ phú giàu nhất thế giới cáo buộc Sam Altman cùng Greg Brockman đã từ bỏ sứ mệnh phát triển AI vì lợi ích của nhân loại để biến OpenAI thành cỗ máy kiếm tiền khổng lồ.
“OpenAI được lập ra như một tổ chức từ thiện không phục vụ lợi ích cá nhân nào cả. Tôi hoàn toàn có thể thành lập công ty vì lợi nhuận ngay từ đầu nhưng đã cố ý không làm vậy. Không có gì sai với mô hình vì lợi nhuận, nhưng không thể chiếm đoạt một tổ chức từ thiện”, Elon Musk khai trước tòa.
“Nếu việc rút ruột tổ chức từ thiện được xem là bình thường thì nền tảng của hoạt động từ thiện ở Mỹ sẽ bị phá hủy. Đó là mối lo ngại của tôi”, Giám đốc điều hành Tesla nói trong ngày đầu phiên tòa.
Cuộc chiến giành quyền kiểm soát OpenAI
Phía OpenAI phản bác rằng Elon Musk không thực sự muốn giữ OpenAI là tổ chức phi lợi nhuận mà chỉ muốn giành quyền kiểm soát công ty.
“Điều Elon Musk quan tâm là bản thân phải ở vị trí đứng đầu. Chúng ta có mặt ở đây vì ông Musk không đạt được điều mình muốn”, luật sư William Savitt của OpenAI nói trong phần mở đầu phiên tòa.
Sam Altman kể lại rằng Elon Musk từng yêu cầu nắm 90% cổ phần OpenAI và đề xuất sáp nhập công ty này với hãng xe điện Tesla. Elon Musk cho rằng thương vụ đó sẽ giúp OpenAI có nguồn vốn khổng lồ cần thiết.
Bret Taylor - Chủ tịch hội đồng quản trị OpenAI - khai rằng công ty từng nhận được đề nghị mua lại chính thức từ nhóm nhà đầu tư do xAI của Elon Musk dẫn đầu vào tháng 2/2025, tức sáu tháng sau khi tỉ phú này khởi kiện.
“Tôi rất bất ngờ. Đề xuất này muốn mua lại tổ chức phi lợi nhuận bằng một nhóm nhà đầu tư vì lợi nhuận, điều đó đi ngược tinh thần vụ kiện”, Bret Taylor nói.
Elon Musk muốn kiểm soát OpenAI để phục vụ kế hoạch lên sao Hỏa
Greg Brockman khai rằng mục tiêu thực sự của Elon Musk là kiểm soát OpenAI để huy động số tiền khổng lồ phục vụ tham vọng lập thuộc địa trên sao Hỏa.
“Ông ấy nói cần 80 tỉ USD để xây dựng một thành phố trên hành tinh đỏ”, Chủ tịch OpenAI cho biết.
Theo hồ sơ chứng khoán, hội đồng quản trị SpaceX đã phê duyệt kế hoạch trao cho Elon Musk 200 triệu cổ phiếu siêu quyền biểu quyết nếu công ty đạt giá trị 7.500 tỉ USD và xây dựng thuộc địa lâu dài trên sao Hỏa với ít nhất 1 triệu người.
“Tất cả chúng ta đều có thể chết vì AI”
Elon Musk khai rằng ông quyết định tham gia sáng lập OpenAI sau các cuộc trò chuyện với Larry Page, đồng sáng lập Google, vì lo ngại về an toàn AI.
Theo Elon Musk, ông từng hỏi Larry Page điều gì sẽ xảy ra nếu AI xóa sổ loài người.
“Mọi chuyện vẫn ổn miễn là AI còn tồn tại”, Elon Musk kể lại câu trả lời của Larry Page. “Tôi nói điều đó thật điên rồ”, tỉ phú 54 tuổi cho biết.
Đội ngũ luật sư hai bên cũng tranh cãi gay gắt về việc có nên cho chuyên gia làm chứng về nguy cơ AI gây tuyệt chủng loài người hay không. OpenAI phản đối nội dung này.
“Nguy cơ tuyệt chủng là có thật. Đây là rủi ro thực sự. Tất cả chúng ta đều có thể chết”, luật sư Steven Molo của Elon Musk nói.
Thẩm phán liên bang Yvonne Gonzalez Rogers sau đó hạn chế phạm vi lời khai của chuyên gia và nhận xét đầy mỉa mai rằng: “Thật trớ trêu khi thân chủ của ông (Elon Musk), dù nói về các rủi ro này, vẫn đang xây dựng một công ty hoạt động đúng trong lĩnh vực AI”.
Cuộc tấn công vào uy tín của Sam Altman
Trong phần tranh luận cuối cùng hôm 15/5, luật sư Steven Molo của Elon Musk nói có 5 nhân chứng, gồm Elon Musk, các cựu thành viên hội đồng quản trị OpenAI và cựu nhà khoa học trưởng Ilya Sutskever, cho rằng Sam Altman là “kẻ nói dối”.
Steven Molo cũng nhấn mạnh rằng khi bị hỏi tại tòa liệu mình có hoàn toàn đáng tin cậy và không gây hiểu lầm trong kinh doanh hay không, Sam Altman không trả lời dứt khoát “có”.
“Độ tin cậy của Sam Altman là vấn đề cốt lõi của vụ kiện này”, Steven Molo nói.
Ngược lại, phía OpenAI bác bỏ tuyên bố từ Elon Musk rằng vai trò và đóng góp ban đầu của ông là yếu tố then chốt giúp công ty thành công.
“Ông Musk có thể có ‘bàn tay vàng’ ở vài lĩnh vực, nhưng không phải AI. Để thành công trong lĩnh vực AI, hóa ra điều duy nhất ông Musk có thể làm là ra tòa”, luật sư William Savitt nói.
Phía OpenAI cho rằng điều Elon Musk muốn thực chất là quyền kiểm soát công ty. Theo họ, ông đã được thông báo từ năm 2017 rằng OpenAI cần mô hình vì lợi nhuận để huy động vốn.
Trong phần lập luận cuối cùng hôm 15/5, Sarah Eddy cáo buộc Elon Musk và nhóm luật sư của ông chỉ dựa vào "những câu khẩu hiệu và cáo buộc sai sự thật không liên quan".
Sarah Eddy nói rằng đến năm 2017, tất cả người liên quan đến OpenAI, gồm cả Elon Musk khi đó vẫn còn trong hội đồng quản trị, đều biết công ty cần nhiều tiền hơn mức một tổ chức phi lợi nhuận có thể huy động để hoàn thành sứ mệnh của mình.
"Musk muốn biến OpenAI thành một công ty vì lợi nhuận do kiểm soát. Thế nhưng, các nhà sáng lập khác đã từ chối giao quyền kiểm soát AI tổng quát (AGI) cho một người, chứ đừng nói đến Elon Musk", bà nói.
AGI được xem là dạng AI có khả năng hiểu, học hỏi và thực hiện nhiều nhiệm vụ linh hoạt tương đương hoặc vượt trội con người.
Theo Sarah Eddy, nếu Elon Musk thực sự tin rằng AI nên phục vụ nhân loại, ông sẽ không thúc đẩy việc sáp nhập OpenAI vào Tesla, hoặc biến xAI thành công ty vì lợi nhuận.
Trong khi đó, William Savitt cáo buộc Elon Musk mắc “chứng mất trí nhớ có chọn lọc”.
