FIFA ASEAN Cup: Bốn năm có đáng để mong chờ?
FIFA ASEAN Cup có lợi thế về FIFA Days, điểm FIFA và tiền thưởng, nhưng phải cạnh tranh với ASEAN Cup - giải đấu đã tồn tại 30 năm và được tổ chức hai năm một lần. Thể thức ngắn của giải mới cũng đặt ra câu hỏi về sức hút đối với khán giả.
Ngày 26/8, Việt Nam và Thái Lan kết thúc hai lượt trận chung kết ASEAN Cup. Chỉ 34 ngày sau, hai đội tiếp tục gặp nhau tại Indonesia, lần này ở FIFA ASEAN Cup. Hai đội tuyển không thay đổi, nhưng giải đấu đã khác. FIFA ASEAN Cup được tổ chức trong FIFA Days, các trận đấu được tính điểm FIFA và các đội tuyển nhận mức phí tham dự, tiền thưởng cao hơn ASEAN Cup. Tuy nhiên, giải mới phải cạnh tranh với một giải đấu đã có lịch sử 30 năm và duy trì chu kỳ hai năm.
Theo thông tin được công bố trước giải, FIFA ASEAN Cup dự kiến tổ chức bốn năm một lần, kỳ tiếp theo vào năm 2030. Trong khi đó, ASEAN Cup tiếp tục diễn ra hai năm một lần.
Thể thức ngắn, ít trận đấu
Division 1 của FIFA ASEAN Cup có 8 đội, chia thành hai bảng. Việt Nam, Thái Lan, Philippines và Pakistan nằm ở bảng B; Indonesia, Malaysia, Singapore và Bangladesh ở bảng A.
Mỗi đội chỉ thi đấu 3 trận vòng bảng. Hai đội đứng đầu mỗi bảng vào thẳng chung kết, hai đội nhì bảng tranh hạng ba. Không có bán kết. Bốn đội còn lại kết thúc giải sau vòng bảng.
Điều này khiến thời lượng giải đấu ngắn hơn đáng kể so với những giải có vòng tứ kết và bán kết.
Một đội tuyển có thể chờ bốn năm cho kỳ FIFA ASEAN Cup tiếp theo, tập trung lực lượng tốt nhất trong FIFA Days, thi đấu ba trận vòng bảng rồi kết thúc giải nếu không đứng đầu bảng.
So với Arab Cup 2025, sự khác biệt khá rõ. Giải đấu do FIFA tổ chức có 16 đội ở vòng chung kết. Sau vòng bảng là tứ kết, bán kết và chung kết. Một đội vô địch phải chơi 6 trận.
Thể thức nhiều vòng giúp Arab Cup có thêm các trận đấu loại trực tiếp trước khi xác định nhà vô địch. FIFA ASEAN Cup hiện chưa có cấu trúc tương tự.
Việc đưa Bangladesh và Pakistan vào Division 1 cũng tạo thêm sự khác biệt về thành phần tham dự. Tuy nhiên, với khán giả Việt Nam, trận đấu được quan tâm nhất ở vòng bảng vẫn là cuộc gặp Thái Lan - đối thủ vừa thi đấu hai trận chung kết ASEAN Cup hơn một tháng trước.
FIFA ASEAN Cup không có khoảng trống như Arab Cup
FIFA từng tổ chức Arab Cup theo một cách khác. Giải đấu có lịch sử từ năm 1963 nhưng từng gián đoạn 9 năm sau năm 2012, trước khi FIFA đứng ra tổ chức tại Qatar năm 2021.
Arab Cup 2025 có 23 đội tham dự vòng loại, 16 đội vào vòng chung kết và thu hút hơn 1 triệu khán giả. Riêng trận chung kết Morocco - Jordan tại sân Lusail có hơn 80.000 người theo dõi trực tiếp.
FIFA ASEAN Cup không có khoảng trống tương tự. ASEAN Cup vừa kết thúc ngày 26.8, sau 30 năm tồn tại và được tổ chức đều đặn hai năm một lần.
Với bóng đá Việt Nam, ASEAN Cup gắn với nhiều dấu mốc như chức vô địch năm 2008, năm 2018 và những cuộc đối đầu với Thái Lan, Indonesia, Malaysia, Singapore qua nhiều thế hệ cầu thủ. Tại kỳ ASEAN Cup vừa qua, Việt Nam thi đấu 8 trận để giành chức vô địch, trong đó hai trận cuối là chung kết lượt đi và lượt về với Thái Lan.
Vì vậy, FIFA ASEAN Cup không chỉ xuất hiện như một giải đấu mới mà còn đứng cạnh một giải đấu đã có vị trí nhất định trong lịch thi đấu khu vực.
Bốn năm là khoảng thời gian dài
FIFA ASEAN Cup có những lợi thế mà ASEAN Cup không phải lúc nào cũng có: lịch thi đấu nằm trong FIFA Days, khả năng triệu tập lực lượng tốt hơn, các trận đấu được tính điểm FIFA và mức phí, tiền thưởng cao hơn.
Nhưng những lợi thế này chưa giải quyết được bài toán về lịch sử và tần suất tổ chức.
FIFA có thể tạo điều kiện để các đội tuyển sử dụng lực lượng mạnh, nhưng thể thức hiện tại chỉ mang đến 3 trận vòng bảng cho mỗi đội. Trong trường hợp không vào chung kết hoặc tranh hạng ba, hành trình của một đội tuyển kết thúc rất sớm.
Khoảng cách giữa hai kỳ giải cũng là một vấn đề khác. Nếu FIFA ASEAN Cup tiếp tục theo chu kỳ bốn năm, kỳ tiếp theo sẽ diễn ra vào năm 2030. Trong cùng khoảng thời gian, ASEAN Cup có thể tổ chức thêm hai kỳ.
Điều đó tạo ra sự khác biệt về mức độ hiện diện của hai giải đấu. ASEAN Cup liên tục xuất hiện trong lịch thi đấu và duy trì các cuộc đối đầu quen thuộc. FIFA ASEAN Cup phải tạo được dấu ấn đủ rõ để khán giả nhớ đến sau khi giải kết thúc.
Ngày 29/9, Việt Nam và Thái Lan sẽ gặp nhau lần thứ ba trong 34 ngày. Trận đấu này cho thấy sức hút của một cặp đấu có sẵn lịch sử và sự quan tâm từ người hâm mộ.
Còn với FIFA ASEAN Cup, vấn đề không nằm ở riêng trận Việt Nam - Thái Lan. Giải đấu phải chứng minh rằng chu kỳ bốn năm và thể thức hiện tại đủ để tạo ra một sản phẩm bóng đá mà khán giả Đông Nam Á muốn chờ đợi.
