FIFA thắng kiện, lệnh cấm cờ Iran thời quân chủ có hiệu lực ở World Cup 2026

Lá cờ gây tranh cãi có thiết kế tương tự quốc kỳ hiện nay của Iran nhưng ở giữa có biểu tượng sư tử và Mặt trời. Đây là biểu tượng gắn liền với chế độ quân chủ của Shah Mohammad Reza Pahlavi, chính quyền bị lật đổ trong cuộc Cách mạng Hồi giáo năm 1979.

Vụ kiện được đệ trình hôm 12/6 lên Tòa Thượng thẩm hạt Los Angeles bởi tổ chức Institute for Voice of Liberty và ông Sam Kermanian, một cổ động viên Iran dự định mang lá cờ này tới sân xem trận Iran gặp New Zealand.

Do trận đấu diễn ra chỉ vài giờ sau phiên xét xử, tòa án đã đẩy nhanh tiến độ giải quyết vụ việc. Tuy nhiên, Thẩm phán Curtis A. Kin quyết định giữ nguyên lệnh cấm của FIFA.

Ông nói: "Quyền tự do ngôn luận là điều vô cùng quan trọng. Đó là một giá trị thiêng liêng, là nền tảng của xã hội chúng ta. Tuy nhiên, quyền này không phải không có giới hạn. Chẳng hạn, khi liên quan đến một tổ chức tư nhân hoạt động trên tài sản tư nhân, như các phán quyết trước đây đã cho thấy, những quy định hợp lý vẫn có thể được áp dụng. Vì vậy, tôi bác bỏ yêu cầu này".

Giải thích thêm, thẩm phán Curtis A. Kin cho rằng việc thay đổi quy định chỉ vài giờ trước trận đấu sẽ gây áp lực rất lớn cho khoảng 2.500 nhân viên an ninh và vận hành sân vận động.

"Thật khó để hình dung FIFA có thể thay đổi quy định ở một sân vận động mà không phải áp dụng tương tự tại các sân khác", Curtis A. Kin nói.

Ông cũng nhấn mạnh rằng sân vận động không phải là không gian công cộng như công viên hay đường phố, bởi người hâm mộ phải mua vé mới được vào bên trong.

Phía nguyên đơn phản đối quyết định này. Luật sư Shahrokh Mokhtarzadeh, đại diện cho Sam Kermanian, nói rằng theo các tiền lệ pháp lý của bang California (Mỹ), doanh nghiệp không nên được phép yêu cầu khách hàng từ bỏ quyền tự do ngôn luận như một điều kiện để tham gia sự kiện.

Ông lập luận rằng World Cup là sự hợp tác giữa FIFA và các chính phủ, nên sân vận động trong trường hợp này mang tính chất của một không gian công cộng.

Luật sư Shahrokh Mokhtarzadeh nói ông đại diện cho khoảng 5.000 thành viên của tổ chức Institute for Voice of Liberty.

"Họ là những người mua vé hợp pháp và có quyền mang lá cờ của mình vào sân. Quyền đó đang bị xâm phạm. Với nhiều người, điều này có thể không quan trọng. Song với họ, điều đó vô cùng ý nghĩa. California có cộng đồng người Iran rất lớn và nhiều người không muốn mang quốc kỳ của Cộng hòa Hồi giáo Iran vào sân. Họ đang bị tước mất quyền tự do ngôn luận", Shahrokh Mokhtarzadeh nói.

"Người ta cũng có thể mang cờ Đức Quốc xã vào sân?"

Cuộc tranh luận trở nên căng thẳng khi thẩm phán đặt câu hỏi: "Vậy theo lập luận của ông, người ta cũng có thể mang cờ Đức Quốc xã, cờ Liên minh miền Nam thời Nội chiến Mỹ, cờ Liên Xô hoặc cờ của tổ chức KKK vào sân sao?".

Luật sư Shahrokh Mokhtarzadeh trả lời rằng những trường hợp đó cũng nên được bảo vệ dưới quyền tự do ngôn luận.

Ông nói rằng việc cho phép lá cờ sư tử và Mặt trời xuất hiện trong sân thực tế có thể giúp giảm căng thẳng thay vì làm tình hình tồi tệ hơn.

Luật sư Chris Boehning, đại diện cho FIFA, phản bác rằng các nguyên đơn đã biết về trận đấu từ nhiều tháng trước nên không có lý do chính đáng để yêu cầu tòa án can thiệp khẩn cấp vào phút chót. Thẩm phán đồng tình với quan điểm này.

Từ trước đến nay, FIFA luôn viện dẫn bộ quy tắc ứng xử tại sân vận động để quy định những vật dụng nào được phép hoặc bị cấm mang vào sân.

Danh sách vật phẩm bị cấm của FIFA gồm các biểu ngữ, cờ, tờ rơi, quần áo hoặc vật dụng mang tính chính trị, xúc phạm hoặc phân biệt đối xử.

Một nguồn tin trong FIFA cho biết lá cờ Iran thời tiền cách mạng bị xem là biểu tượng mang tính chính trị, nên thuộc diện bị cấm. Tuy nhiên, FIFA chưa công khai điều khoản cụ thể mà lá cờ này vi phạm.

Dù bị cấm về mặt quy định, nhiều cổ động viên đã giương lá cờ này trong trận Qatar gặp Thụy Sĩ tại sân Levi hôm 14/6, cho thấy việc thực thi quy định trên thực tế có thể chưa hoàn toàn đồng nhất, theo trang The Athletic.

Iran thi đấu 3 trận World Cup 2026 trên đất Mỹ

Đội tuyển Iran gặp New Zealand tại bảng G World Cup 2026 lúc 8 giờ sáng 15/6 giờ Việt Nam ở thành phố Los Angeles (Mỹ). Hiệp 1 của hai đội kết thúc với tỉ số hòa 1-1.

Iran là đội được đánh giá cao hơn New Zealand khi siêu máy tính Opta dự đoán đội bóng Tây Á có 51,4% cơ hội giành chiến thắng.

Tuy nhiên, Iran đã dự World Cup 6 lần nhưng chưa từng vượt qua vòng bảng. Chỉ có Scotland (8 lần) tham dự nhiều hơn Iran ở World Cup mà chưa từng vào vòng knock-out.

Trong khi đó, New Zealand chưa từng thắng trận nào tại World Cup, đá 6 trận, hòa 3 và thua 3. Chỉ Honduras (9 trận) và Ai Cập (7 trận) có số trận nhiều hơn New Zealand ở World Cup mà chưa từng biết mùi chiến thắng.

8 bàn thắng gần nhất của Iran tại các kỳ World Cup đều được ghi trong hiệp hai, trong đó có 5 bàn đến ở thời gian bù giờ.

Sau trận gặp New Zealand, Iran sẽ tiếp tục thi đấu tại khu vực Los Angeles ở trận gặp Bỉ lúc 2 giờ ngày 22/6. Trong lượt trận cuối vòng bảng World Cup 2026, Iran đối đầu Ai Cập lúc 10 giờ ngày 27/6 tại thành phố Seattle (Mỹ).