Giải mã chiến hạm tàng hình Choe Hyon: Bệ phóng hạt nhân di động của Triều Tiên?
Sự xuất hiện của tàu khu trục hạng nặng Choe Hyon mang ý nghĩa lịch sử đối với Hải quân Triều Tiên.
Cỗ máy chiến tranh 5.000 tấn cùng kho tên lửa hạt nhân tích hợp đang phá vỡ thế độc tôn trên biển, tạo ra một bài toán phòng thủ đầy thách thức cho toàn bộ khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Chuyến thị sát định hình tương lai
Trong động thái mới nhất nhằm khẳng định sức mạnh quân sự, Hãng thông tấn trung ương Triều Tiên KCNA hôm 5.3 đã công bố những thông tin chi tiết về các chuyến thị sát liên tiếp của Chủ tịch Kim Jong-un tại xưởng đóng tàu Nampho, tỉnh Nam Pyongan. Điểm nhấn trung tâm của các hoạt động này chính là quá trình kiểm tra, đánh giá năng lực tác chiến của tàu khu trục kiểu mới mang tên "Choe Hyon". Được đặt theo tên theo cha của Chủ tịch Ủy ban thường vụ Hội đồng nhân dân tối cao Triều Tiên Choe Ryong-hae, chiến hạm này là kết tinh cho tầm nhìn hiện đại hóa lực lượng vũ trang mà Bình Nhưỡng đang nỗ lực theo đuổi.
Sau khi trực tiếp theo dõi các cuộc thử nghiệm trên biển, trong đó có vụ phóng thành công tên lửa hành trình chiến lược hạm đối đất từ boong tàu Choe Hyon, ông Kim Jong-un bày tỏ sự hài lòng và coi đây là biểu tượng mới của năng lực phòng thủ trên biển. Nhà lãnh đạo Triều Tiên cũng nhấn mạnh tiến triển trong việc tích hợp vũ khí hạt nhân lên các nền tảng hải quân.
KCNA cho biết kế hoạch phát triển công nghiệp quốc phòng của Triều Tiên đặt mục tiêu đóng mới ít nhất hai chiến hạm cùng loại hoặc lớn hơn mỗi năm trong 5 năm tới. Chiếc Choe Hyon đầu tiên được hạ thủy vào tháng 4 năm ngoái, trong khi chiếc thứ hai mang tên Kang Kon đã được hạ thủy vào tháng 6.2025 sau khi khắc phục sự cố kỹ thuật. Chiếc thứ ba hiện đang được gấp rút hoàn thiện tại Nampho, nhắm tới mục tiêu bàn giao trước dịp kỷ niệm thành lập đảng Lao động Triều Tiên vào tháng 10 năm 2026.
Thiết kế tàng hình
Sự xuất hiện của lớp tàu Choe Hyon cho thấy bước thay đổi đáng chú ý trong định hướng phát triển của hải quân Triều Tiên, vốn trước đây chủ yếu vận hành các tàu hộ vệ và tàu tuần tra ven bờ có nguồn gốc từ thời Liên Xô. Truyền thông nhà nước Triều Tiên gọi đây là tàu khu trục, trong khi nhiều nhà phân tích phương Tây cho rằng thiết kế của con tàu gần với một tàu hộ vệ tên lửa đa nhiệm cỡ lớn. Với lượng giãn nước ước tính khoảng 5.000 - 5.500 tấn, chiến hạm này được đánh giá có quy mô tương đương một số tàu chiến hiện đại đang hoạt động tại châu Âu.
Phân tích hình ảnh vệ tinh cho thấy con tàu có phần thượng tầng hai tầng với thiết kế hiện đại. Kết cấu thân và thượng tầng được tối ưu nhằm giảm diện tích phản xạ radar, qua đó hạn chế khả năng bị phát hiện từ xa bởi các hệ thống trinh sát điện tử.
Về hệ thống động lực, do Triều Tiên được cho là chưa sở hữu công nghệ turbine khí hàng hải hiệu suất cao, nhiều chuyên gia nhận định tàu sử dụng động cơ diesel thông thường. Cấu hình này có thể làm giảm phần nào tốc độ tối đa và khả năng hoạt động liên tục, song vẫn đủ đáp ứng các nhiệm vụ tuần tra dài ngày tại khu vực Biển Nhật Bản và Biển Hoa Đông. Phạm vi hoạt động của tàu có thể được mở rộng nếu nhận hỗ trợ tiếp liệu từ các tàu hậu cần.
Kho vũ khí uy lực
Điểm đáng quan tâm của lớp tàu Choe Hyon nằm ở cấu hình vũ khí được thiết kế xoay quanh các hệ thống tên lửa. Trung tâm của hỏa lực là hai cụm bệ phóng thẳng đứng (VLS) đặt ở phía trước và phía sau thượng tầng. Theo các ước tính từ giới phân tích, hệ thống này có thể trang bị khoảng 64 - 76 ống phóng, cho phép tàu mang theo nhiều loại tên lửa khác nhau phục vụ các nhiệm vụ tác chiến.
Việc KCNA thẳng thắn sử dụng thuật ngữ "vũ khí chiến lược" ngầm xác nhận các bệ phóng VLS này hoàn toàn tương thích với các biến thể tên lửa hành trình tấn công mặt đất mang đầu đạn hạt nhân như KN-27 hay Hwasal-2. Với tầm bắn vượt ngưỡng 1.500 đến 2.000km, tàu Choe Hyon có thể đặt toàn bộ lãnh thổ Nhật Bản, Hàn Quốc và thậm chí cả các căn cứ chiến lược của Mỹ tại Guam vào vòng ngắm ngay từ vùng biển quốc tế mà không cần vi phạm không phận đối phương.
Ngoài năng lực tấn công mặt đất, lớp tàu Choe Hyon còn được thiết kế cho các nhiệm vụ phòng thủ và tác chiến đa lĩnh vực. Con tàu được cho là có thể trang bị tên lửa phòng không tầm trung biến thể hải quân KN-06 nhằm bảo vệ không phận cho biên đội, cùng tên lửa chống hạm Kumsong-3 bay bám biển để đối phó các mục tiêu trên mặt nước. Phía trước đài chỉ huy bố trí pháo hạm cỡ nòng 127 mm, phục vụ các nhiệm vụ tác chiến mặt nước và yểm trợ hỏa lực ven bờ.
Để tăng cường khả năng phòng thủ tầm gần, tàu được cho là trang bị ít nhất một hệ thống vũ khí phòng thủ tầm gần (CIWS) do Triều Tiên phát triển, có thiết kế tương tự pháo nòng xoay 30 mm AK-630 của Nga. Ngoài ra, dọc thân tàu còn có các pháo tự động cỡ 25mm hoặc 30mm nhằm đối phó mục tiêu áp sát. Các bệ phóng ngư lôi chống ngầm cũng được dự đoán là trang bị tiêu chuẩn của lớp tàu này.
Hệ thống vũ khí được hỗ trợ bởi mạng lưới cảm biến tương đối hiện đại. Đáng chú ý là các mảng radar mạn phẳng cố định, có thiết kế gợi liên tưởng tới radar mảng pha điện tử chủ động trên các tàu khu trục Type 052 thế hệ đầu của Trung Quốc. Cấu hình này, kết hợp với radar dẫn đường dạng vòm và các thiết bị ngắm mục tiêu quang điện tử, cho phép tàu phát hiện mục tiêu trên không theo không gian ba chiều và điều khiển hỏa lực đồng bộ. Ở dưới thân tàu, hệ thống sonar (định vị song âm) gắn ở mũi và khả năng có thêm sonar kéo phía sau được cho là giúp phát hiện và theo dõi các mối đe dọa từ tàu ngầm.
Tác động chiến lược
Tác động chiến lược của tàu Choe Hyon không chỉ nằm ở số lượng tàu mà Triều Tiên có thể đưa vào biên chế, mà còn ở tính chất phi đối xứng của nền tảng này. Trong nhiều thập kỷ, các đánh giá an ninh của phương Tây và đồng minh Đông Á thường cho rằng năng lực hải quân Triều Tiên chủ yếu dựa vào xuồng tên lửa tốc độ cao hoạt động ven bờ và tàu ngầm diesel quy mô nhỏ. Sự xuất hiện của một chiến hạm cỡ lớn có khả năng mang và triển khai tên lửa tầm xa từ vùng biển xa bờ vì vậy được xem là yếu tố mới trong bức tranh an ninh khu vực.
Trong kịch bản được nhiều chuyên gia phân tích, tàu Choe Hyon có thể đóng vai trò như một nền tảng phóng tên lửa cơ động hay “bệ phóng hạt nhân di động” trên biển, góp phần nâng cao khả năng tồn tại của các năng lực răn đe chiến lược. Khả năng di chuyển trên các vùng biển quốc tế cũng cho phép con tàu tiếp cận gần hơn các khu vực hoạt động quân sự của Mỹ và đồng minh, phục vụ mục đích trinh sát hoặc thể hiện sự hiện diện trong các vùng biển nhạy cảm.
Sự thay đổi này đặt ra thách thức mới đối với hệ thống phòng thủ khu vực. Các tàu khu trục trang bị hệ thống Aegis của Nhật Bản hay các tàu lớp KDX-III của Hàn Quốc, dù có năng lực đánh chặn tên lửa hiện đại, vẫn phải đối mặt với yêu cầu phát hiện và theo dõi mục tiêu phóng từ một nền tảng cơ động trên biển. So với các vụ phóng từ đất liền có vị trí tương đối ổn định, kịch bản này đòi hỏi hệ thống cảnh báo sớm và kiểm soát hỏa lực phải phản ứng nhanh và chính xác hơn.
Đối với Hạm đội 7 của Hải quân Mỹ, sự xuất hiện của lớp tàu Choe Hyon có thể buộc các nhà hoạch định chiến lược phải điều chỉnh cách đánh giá rủi ro trên biển. Các nhóm tác chiến tàu sân bay và các căn cứ hậu cần tiền phương cần tính đến khả năng xuất hiện của một nền tảng răn đe mới hoạt động trên các vùng biển quốc tế.
