Hàn Quốc xây hệ sinh thái AI vật lý, robot hình người Trung Quốc đến tìm việc

Các nhà sản xuất robot hình người Trung Quốc đang đẩy nhanh nỗ lực thâm nhập thị trường Hàn Quốc, chuyển từ những màn trình diễn nhảy múa và trưng bày tại showroom sang thử nghiệm trong nhà máy và triển khai thương mại. Động thái này diễn ra khi Hàn Quốc tăng cường đầu tư vào AI vật lý.

Ngày càng nhiều công ty robot Trung Quốc, trong đó có UBTech Robotics, Unitree Robotics, Anyverse Dynamics và AgiBot, đã giới thiệu công nghệ hoặc công bố các dự án tại Hàn Quốc trong năm 2026.

“Thế hệ công ty robot mới của Trung Quốc mang tầm vóc toàn cầu và đương nhiên hướng ra thị trường nước ngoài. Hàn Quốc là một trong những thị trường quan trọng nhất tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương”, Ethan Qi - Phó giám đốc phụ trách lĩnh vực robot tại hãng nghiên cứu Counterpoint Research - nhận định.

Ông nói việc Hàn Quốc chưa có đủ nguồn cung robot hình người sản xuất trong nước đã mở ra cơ hội cho các nhà cung cấp Trung Quốc.

Robot hình người Trung Quốc mở rộng sự hiện diện thương mại

Đại diện Galaxy Robot Park, một địa điểm giải trí theo chủ đề robot tại Seoul, đã đồng ý mua U1 (mẫu robot có ngoại hình giống người của UBTech Robotics) sau khi chứng kiến màn ra mắt sản phẩm tại thành phố Thâm Quyến, Trung Quốc hồi tháng 6. Sean Qin, phụ trách hoạt động ở nước ngoài của bộ phận robot thương mại thuộc UBTech Robotics, tiết lộ thông tin này.

Sean Qin cho biết U1 được thiết kế với ngoại hình nữ giới, cao 1,68 m, có giá khoảng 170.000 nhân dân tệ (25.000 USD) và được giao đến Galaxy Robot Park vào tháng 9.

UBTech Robotics gia nhập thị trường Hàn Quốc từ năm 2019. Kể từ đó, công ty đã bán hơn 10.000 robot cho hàng chục khách hàng thuộc khối doanh nghiệp và cơ quan chính phủ, Sean Qint nói.

Tháng 7, UBTech Robotics (có trụ sở tại Thâm Quyến, trung tâm công nghệ ở miền nam Trung Quốc) cũng công bố kế hoạch thử nghiệm robot hình người trên một dây chuyền sản xuất linh kiện ô tô tại Hàn Quốc. Dự án được triển khai cùng đối tác địa phương Duksan JM Robotics và nhà sản xuất linh kiện Ajin Industrial.

Theo Sean Qin, một số mẫu robot của UBTech Robotics đang được thử nghiệm vận hành trực tiếp tại Hàn Quốc, nhưng ông không cung cấp thêm chi tiết.

“Là một cường quốc sản xuất, Hàn Quốc đã sử dụng rộng rãi cánh tay robot, robot di động tự hành và các hệ thống tự động hóa truyền thống khác. Bước tiếp theo là giúp người lao động nâng cao năng suất trong những công việc đòi hỏi khả năng thích ứng linh hoạt hơn. Điều đó khiến Hàn Quốc trở thành thị trường trọng điểm của UBTech Robotics cũng như lĩnh vực robot hình người nói chung”, ông nhấn mạnh.

Zhang Yufeng, Giám đốc điều hành Anyverse Dynamics - từng làm việc tại SK Telecom và Hyundai Motor, cho biết Hàn Quốc là “một trong những thị trường nước ngoài quan trọng nhất của chúng tôi”. Startup Trung Quốc này đã hợp tác với chuỗi cà phê Hollys (Hàn Quốc) tại Hội nghị Robot Thế giới tổ chức ở thủ đô Bắc Kinh hồi tháng 8 để thử nghiệm robot phục vụ đồ uống, dọn bàn và sắp xếp lại chỗ ngồi. Theo Zhang Yufeng, những robot này đang được vận hành thử tại một quán cà phê ở Bắc Kinh.

Theo dữ liệu hải quan Trung Quốc, Hàn Quốc đứng thứ ba trong số các thị trường xuất khẩu robot mô phỏng sinh học thông minh lớn nhất của Trung Quốc xét theo giá trị trong 9 tháng đầu năm 2026, sau Mỹ và Nhật Bản.

Trung Quốc xuất khẩu lượng robot trị giá 19,99 triệu USD sang Hàn Quốc, tương đương 9,7% tổng giá trị xuất khẩu toàn cầu đạt 206,95 triệu USD trong nhóm sản phẩm này.

Trung Quốc đã xuất khẩu 16.559 robot thuộc danh mục hải quan mới được đưa vào áp dụng trong năm 2026 sang 108 quốc gia và vùng lãnh thổ. Danh mục này bao gồm cả robot hình người và robot chó.

Theo báo cáo của Labsdeep - nền tảng nghiên cứu ngành robot, 8 trong số 10 nhà sản xuất robot hình người bán chạy nhất Trung Quốc đã bắt đầu thăm dò thị trường Hàn Quốc thông qua các thủ tục chứng nhận sản phẩm, đăng ký nhãn hiệu và xây dựng kênh bán hàng.

Zhang Yufeng cho biết công ty có kế hoạch bắt đầu thử nghiệm robot tại các quán cà phê và những địa điểm cung cấp dịch vụ thương mại khác ở Hàn Quốc trong quý IV/2026, trước khi mở rộng sang lĩnh vực sản xuất. Ông nói thêm rằng công ty đang tiến hành các thủ tục chứng nhận sản phẩm để đáp ứng yêu cầu của thị trường này.

Theo Sean Qin, các yêu cầu nghiêm ngặt trong chương trình chứng nhận KC tại Hàn Quốc đã buộc UBTech Robotics phải điều chỉnh mô-đun liên lạc và thông số tần số vô tuyến của robot để phù hợp với điều kiện sử dụng tại địa phương.

Nhà máy trở thành nơi thử nghiệm chính

Làn sóng đầu tư vào robot đã giúp nhiều startup Trung Quốc phát triển nhanh, trong đó có những doanh nghiệp đạt định giá từ 1 tỉ USD trở lên. Một số startup đã bắt đầu giao sản phẩm với số lượng lớn nhờ chuỗi cung ứng rộng khắp trong nước.

Nỗ lực tìm kiếm các ứng dụng thương mại nhằm chứng minh hiệu quả của khoản đầu tư và những kỳ vọng lớn dành cho robot hình người đang diễn ra song song với kế hoạch của Hàn Quốc nhằm đưa AI vật lý vào các ngành công nghiệp.

Hàn Quốc ưu tiên công nghệ này để củng cố năng lực sản xuất trong bối cảnh dân số trong độ tuổi lao động suy giảm và tiềm năng tăng trưởng kinh tế chậm lại.

Chính phủ Hàn Quốc đã đề xuất dành 3.100 tỉ won (2,3 tỉ USD) cho AI vật lý trong năm 2027, cao hơn ba lần mức đầu tư năm 2026.

Chương trình Chuyển đổi AI trong sản xuất (có tên gọi M.AX) của Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc hỗ trợ các doanh nghiệp ứng dụng AI và thử nghiệm robot tại nhà máy, trong đó có robot hình người. Chương trình đặt mục tiêu xây dựng 500 nhà máy ứng dụng AI vào năm 2030.

Bộ này đã phân bổ ngân sách 1.100 tỉ won cho hoạt động chuyển đổi AI trong năm 2026.

Tháng 8, Bộ trưởng Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Kim Jung-kwan cho biết chính phủ sẽ hỗ trợ các nhà máy vận hành bằng AI và robot, qua đó giúp Hàn Quốc trở thành “quốc gia dẫn đầu toàn cầu về chuyển đổi AI trong sản xuất vào năm 2030”.

Các tập đoàn công nghiệp lớn của Hàn Quốc cũng đang đẩy nhanh kế hoạch.

LG Electronics đang xây dựng Data Factory tại Seoul (thủ đô Hàn Quốc) để huấn luyện robot phục vụ các ứng dụng công nghiệp và gia đình, đồng thời thử nghiệm robot trên chính các dây chuyền sản xuất của mình.

Samsung Electronics thành lập bộ phận Robotics eXperience vào tháng 7, trước mắt tập trung vào lĩnh vực sản xuất rồi mở rộng sang gia đình và bán lẻ. Theo tờ JoongAng Ilbo hôm 20/10, robot hai chân được Samsung Electronics thiết kế để hoạt động liên tục ngày đêm trong lĩnh vực sản xuất và logistics có thể được giới thiệu tại triển lãm điện tử tiêu dùng CES, tổ chức ở thành phố Las Vegas (Mỹ) vào tháng 1/2027.

Hyundai Motor Group đã bắt đầu huấn luyện các robot hình người Atlas của Boston Dynamics (Mỹ) tại khu tổ hợp nhà máy của hãng ở bang Georgia, Mỹ, trước khi triển khai vào hoạt động sản xuất dự kiến từ năm 2028.

Trong khi đó, Doosan Robotics đã giới thiệu các hệ thống chà nhám và xếp hàng hóa lên tấm kê sử dụng AI, đồng thời phát triển phần mềm điều khiển robot với sự hỗ trợ của Nvidia.

Hệ sinh thái startup Hàn Quốc cũng thu hút thêm dòng vốn đầu tư mới. Theo The VC - nền tảng dữ liệu chuyên theo dõi startup và đầu tư vốn mạo hiểm tại Hàn Quốc, AI và robot chiếm 45% tổng vốn đầu tư được ghi nhận trong quý III/2026.

Trong lĩnh vực AI vật lý, nguồn vốn đang đổ vào các nhà sản xuất robot cũng như các startup phát triển các mô hình nền tảng cho robot và cung cấp dữ liệu huấn luyện. Các mô hình AI nền tảng giúp robot hiểu môi trường và thực hiện nhiều loại công việc.

Hàn Quốc có nhiều môi trường phù hợp để triển khai robot, từ sản xuất ô tô, đóng tàu đến chế tạo chất bán dẫn, theo Ethan Qi của Counterpoint Research.

Tuy nhiên, các nhà cung cấp Trung Quốc gặp khó khăn khi tiếp cận những lĩnh vực này vì cần tìm được khách hàng địa phương sẵn sàng tham gia thử nghiệm để đánh giá tính khả thi của công nghệ trước khi triển khai trên diện rộng.

Vừa là đối tác, vừa là đối thủ

Sự hiện diện ngày càng tăng của các doanh nghiệp Trung Quốc đã làm dấy lên tranh luận chính trị tại Hàn Quốc.

Trong phiên chất vấn tại Quốc hội ngày 6/10, Nghị sĩ Lee Jeong-heon thuộc Đảng Dân chủ Hàn Quốc cầm quyền đã đưa các robot của Unitree Robotics và AgiBot từ Trung Quốc đến, nhằm chất vấn chính phủ về năng lực cạnh tranh của Hàn Quốc trong lĩnh vực AI vật lý.

Nghị sĩ Ahn Cheol-soo thuộc Đảng Sức mạnh Quốc dân (đảng đối lập lớn nhất Hàn Quốc) đặt câu hỏi liệu những robot này đã trải qua các cuộc kiểm tra an ninh hay chưa, đồng thời cáo buộc Quốc hội đang tạo diễn đàn quảng bá công nghệ Trung Quốc.

Phó thủ tướng Bae Kyung-hoon, đồng thời là Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ thông tin - truyền thông, kêu gọi Hàn Quốc đẩy mạnh đầu tư và phát triển AI vật lý, lấy sự gia tăng số lượng robot hình người được triển khai thực tế tại Trung Quốc làm ví dụ.

“Trung Quốc cũng đang đưa ngày càng nhiều robot hình người vào hoạt động thực tế và thu thập dữ liệu”, ông Bae Kyung-hoon phát biểu tại một cuộc tọa đàm trong khuôn khổ Tuần lễ Công nghệ AI vật lý ở Seoul ngày 13/10, theo hãng tin MoneyToday.

Ông Bae Kyung-hoon đặt câu hỏi liệu các kế hoạch của Hàn Quốc có đủ tham vọng hay không, đồng thời kêu gọi nâng cao các mục tiêu phát triển để tránh phải hối tiếc trong tương lai vì đầu tư chưa đủ mức.

Phó thủ tướng Hàn Quốc cũng cho rằng doanh nghiệp cần gánh vác trách nhiệm lớn hơn, bởi chính phủ không thể hỗ trợ mọi sáng kiến.

Park Young-hoon, người đứng đầu văn phòng Cơ quan Xúc tiến thương mại và đầu tư Hàn Quốc (KOTRA) tại Thâm Quyến, cho biết ông cũng nhìn thấy nhiều cơ hội hợp tác.

“Các doanh nghiệp cần tìm kiếm những cơ hội kinh doanh mới bằng cách tận dụng chuỗi cung ứng và năng lực đổi mới sáng tạo tại địa phương của Thâm Quyến, đồng thời cạnh tranh với các hãng công nghệ Trung Quốc”, Park Young-hoon nói với hãng truyền thông Newspim trong tháng 10.

Zhang Yufeng (CEO Anyverse Dynamics) cho rằng thế mạnh công nghiệp của hai quốc gia “bổ trợ cho nhau rất tốt”.

Theo ông, Hàn Quốc có vị thế dẫn đầu toàn cầu trong lĩnh vực sản xuất tiên tiến cùng năng lực đổi mới AI, trong khi Trung Quốc sở hữu chuỗi cung ứng toàn diện, nguồn nhân lực kỹ thuật và AI dồi dào, cùng khả năng cải tiến sản phẩm nhanh chóng.

Về phía UBTech Robotics, Sean Qin cho biết những chính sách ưu tiên doanh nghiệp trong nước của Hàn Quốc không hề ngăn cản khách hàng tại đây cân nhắc chọn các nhà cung cấp robot từ Trung Quốc.

“Những khách hàng Hàn Quốc mà chúng tôi đã làm việc cùng đều cởi mở với việc hợp tác với các nhà sản xuất robot Trung Quốc”, ông nói.