Hàng giả thời trang bủa vây giới trẻ: Mua vì rẻ hay vì áp lực mạng xã hội?

Hàng giả thời trang lan rộng từ mạng xã hội đến sàn thương mại điện tử

Chỉ cần vài phút lướt TikTok, Instagram hay các nền tảng bán hàng trực tuyến, người dùng dễ dàng bắt gặp hàng loạt video giới thiệu những chiếc túi xách, đôi giày hay bộ quần áo mang kiểu dáng giống các thương hiệu nổi tiếng nhưng được bán với mức giá chỉ bằng một phần nhỏ hàng thật.

Những cụm từ như "rep 1:1", "hàng siêu cấp", "hàng like auth", "dupe" hay "full box" xuất hiện dày đặc, trở thành lời mời gọi hấp dẫn đối với người mua, đặc biệt là giới trẻ. Trong bối cảnh mạng xã hội ngày càng ảnh hưởng mạnh đến phong cách sống, nhu cầu xây dựng hình ảnh cá nhân cũng tăng lên. Không ít bạn trẻ muốn liên tục xuất hiện với trang phục mới trong các bức ảnh, video hay nội dung chia sẻ hằng ngày.

Tuy nhiên, khả năng tài chính của học sinh, sinh viên và người mới đi làm lại có giới hạn. Khoảng cách giữa mong muốn và điều kiện chi tiêu đã tạo cơ hội để hàng giả thời trang phát triển. Theo nhiều khảo sát về hành vi tiêu dùng, thời trang luôn nằm trong nhóm ngành hàng có tỷ lệ mua phải hàng giả cao nhất.

Đáng chú ý, ranh giới giữa việc vô tình mua nhầm và chủ động tìm mua hàng giả đang dần bị xóa nhòa. Nhiều người chấp nhận lựa chọn hàng nhái vì cho rằng chỉ cần giống mẫu mã, giá rẻ và đáp ứng nhu cầu sử dụng trong thời gian ngắn. So với nhiều ngành hàng khác, thời trang có tốc độ thay đổi mẫu mã rất nhanh nên việc sao chép cũng dễ dàng hơn.

Một thiết kế vừa xuất hiện trên sàn diễn hoặc được người nổi tiếng sử dụng chỉ sau vài ngày đã có thể xuất hiện dưới dạng sản phẩm nhái tại các chợ đầu mối hoặc trong những buổi livestream bán hàng. Không chỉ sao chép mẫu mã, công nghệ sản xuất hàng giả cũng ngày càng tinh vi.

Những sản phẩm từng bị xem là hàng nhái kém chất lượng nay được quảng cáo dưới nhiều tên gọi như "hàng siêu cấp", "replica", "hàng tuồn". Nhiều sản phẩm được làm giống hàng thật từ kiểu dáng, bao bì, tem nhãn đến hóa đơn, khiến người tiêu dùng rất khó phân biệt nếu không có kinh nghiệm. Song song với đó, thương mại điện tử và mạng xã hội cũng trở thành môi trường để hàng giả lan rộng.

Các phiên livestream giảm giá sâu, những hội nhóm săn hàng giá rẻ hay các bài quảng cáo cam kết "chính hãng" khiến không ít người tin tưởng và nhanh chóng đặt mua. Thói quen mua sắm trực tuyến chỉ qua vài thao tác cũng khiến người tiêu dùng ít có cơ hội kiểm tra chất lượng sản phẩm trước khi nhận hàng.

Hàng giả thời trang để lại nhiều hệ lụy cho người tiêu dùng và thị trường

Không ít người chỉ phát hiện mình mua phải hàng giả sau khi mang sản phẩm đến cửa hàng chính hãng để kiểm tra hoặc bảo hành. Khi đó, số tiền đã bỏ ra gần như không thể lấy lại, trong khi quyền lợi của người mua cũng rất khó được bảo vệ.

"Tôi đã dành dụm hai tháng lương để mua một đôi giày sneaker từ một shop uy tín trên mạng, nhưng khi mang ra cửa hàng chính hãng để vệ sinh thì mới biết đó là hàng giả loại một. Cảm giác lúc đó vừa tức giận, vừa xấu hổ", Thu Anh (22 tuổi, ĐH Hồng Bàng) chia sẻ.

Tác động của hàng giả không chỉ dừng lại ở thiệt hại kinh tế. Việc tiêu thụ các sản phẩm sao chép còn gây ảnh hưởng trực tiếp đến những thương hiệu và nhà thiết kế đầu tư nghiêm túc vào sáng tạo. Khi các mẫu thiết kế liên tục bị sao chép và bán với giá rẻ, doanh nghiệp làm ăn chân chính phải cạnh tranh trong môi trường thiếu công bằng, còn động lực đầu tư cho thiết kế và chất lượng sản phẩm cũng bị ảnh hưởng.

Bên cạnh đó, nhiều sản phẩm thời trang giả được sản xuất từ nguyên liệu giá rẻ, không qua kiểm định chất lượng. Quần áo, giày dép hoặc phụ kiện có thể chứa hóa chất nhuộm, keo dán và vật liệu không bảo đảm an toàn, làm tăng nguy cơ kích ứng da hoặc ảnh hưởng đến sức khỏe trong quá trình sử dụng.

Một hệ lụy khác là tác động đến môi trường. Hàng giả thường có tuổi thọ ngắn, nhanh hỏng hoặc nhanh lỗi mốt nên bị thải bỏ chỉ sau thời gian ngắn sử dụng. Điều này góp phần làm gia tăng lượng rác thải dệt may, trong khi ngành thời trang vốn đã là một trong những lĩnh vực tạo ra lượng chất thải lớn trên thế giới.

Các chuyên gia cho rằng cuộc chiến chống hàng giả sẽ khó đạt hiệu quả nếu chỉ trông chờ vào cơ quan quản lý hay các sàn thương mại điện tử. Điều quan trọng hơn là thay đổi tư duy tiêu dùng, ưu tiên sản phẩm chính hãng, có nguồn gốc rõ ràng và phù hợp khả năng tài chính thay vì chạy theo vẻ hào nhoáng trên mạng xã hội. Khi người tiêu dùng nói không với hàng giả, thị trường sẽ có thêm động lực để phát triển minh bạch, bảo vệ doanh nghiệp chân chính và xây dựng môi trường tiêu dùng bền vững.