Hàng không cắt giảm nhiều chuyến bay trong nước

Cuộc xung đột vũ trang tại khu vực Trung Đông đã trực tiếp ảnh hưởng đến mạch máu của ngành vận tải: Nhiên liệu bay Jet A-1. Tại Việt Nam, sức nóng từ các giếng dầu Trung Đông đã lan tới từng đường băng.

Bản cập nhật mới nhất từ Cục Hàng không Việt Nam (giai đoạn 21-23.3.2026) đã vẽ nên một bức tranh đầy thách thức, khi các hãng bay nội địa buộc phải đưa ra những quyết định cắt giảm đường bay.

Việc hạn chế nguồn cung nhiên liệu hàng không (Jet A-1) do tác động từ chiến sự Trung Đông đã đẩy các hãng hàng không trong nước vào một áp lực lớn. Đối với một doanh nghiệp hàng không, nhiên liệu thường chiếm từ 30% đến 45% tổng chi phí vận hành. Khi nguồn cung bị bóp nghẹt và giá thành phi mã, bài toán không còn là lợi nhuận, mà là khả năng duy trì sự sống.

Tổng công ty Hàng không Việt Nam (Vietnam Airlines - VNA) đã nhanh chóng xác lập một hệ giá trị ưu tiên mới. Thay vì dàn trải mạng lưới, hãng tập trung nguồn lực để duy trì các "đường bay huyết mạch" - những trục xương sống kết nối trung tâm chính trị, kinh tế và phục vụ đối ngoại quốc gia. Đây là bước đi chiến lược nhằm đảm bảo không làm đứt gãy mạch máu giao thương trong bối cảnh vĩ mô đầy biến động.

Tuy nhiên, cái giá của việc "bảo vệ trục chính" là sự hy sinh các đường bay ngách. Theo kế hoạch, từ ngày 1.4.2026, VNA dự kiến tạm dừng khai thác trên hàng loạt chặng bay quan trọng kết nối các địa phương như: Hải Phòng đi Buôn Ma Thuột, Cam Ranh, Phú Quốc, Cần Thơ; hay từ TP.HCM đi Vân Đồn, Rạch Giá, Điện Biên. Với 23 chuyến bay bị hủy mỗi tuần, đây không chỉ là con số thống kê, mà là một cú sốc đối với ngành du lịch và logistics tại các địa phương này.

Giai đoạn từ 20.3 đến 22.3.2026 chứng kiến những biến động trên thị trường năng lượng toàn cầu. Dầu thô Brent và WTI - những phong vũ biểu của kinh tế thế giới - liên tục duy trì ở mức cao kỷ lục, dao động quanh ngưỡng 110-120 USD/thùng.

Thế nhưng, điều khiến giới phân tích lo ngại hơn cả chính là tình trạng "tách rời" giữa giá dầu thô và giá nhiên liệu thành phẩm. Tại thị trường Singapore (MOPS) - tham chiếu chủ chốt cho khu vực châu Á - giá Jet A-1 đã vọt lên ngưỡng 220-230 USD/thùng.

Một làn sóng điều chỉnh giá vé đã càn quét qua thị trường hàng không quốc tế. Khảo sát của Cục Hàng không với gần 40 hãng bay cho thấy hơn 60% đã thực hiện tăng phụ thu hoặc điều chỉnh giá vé ngay từ trung tuần tháng 3.2026.

Các hãng lớn như Air France, Thai Airways, United Airlines lựa chọn cách tăng trực tiếp từ 5% đến 20% vào giá vé. Cách làm này giúp hãng đơn giản hóa cấu trúc giá nhưng lại khiến người tiêu dùng cảm nhận rõ rệt sức nóng của lạm phát vận tải.

Ngược lại, Malaysia Airlines, All Nippon Airways hay China Southern Airlines lại chọn cách tách riêng phụ thu. Với mức điều chỉnh linh hoạt từ 130.000 đồng đến hơn 10 triệu đồng/vé tùy cự ly, đây được xem là giải pháp "mềm" để ứng phó với biến động giá dầu theo thời gian thực.

Không dừng lại ở vận tải hành khách, phân khúc vận tải hàng hóa cũng không đứng ngoài cuộc chơi đắt đỏ này. Lufthansa và Korean Air đã thiết lập mức phụ thu từ 17.000 - 40.000 đồng/kg, tạo nên một áp lực mới lên chuỗi cung ứng hàng hóa toàn cầu, đe dọa trực tiếp đến giá thành sản phẩm cuối cùng đến tay người tiêu dùng.

Hiện tại, các hãng hàng không Việt Nam đang khẩn trương xây dựng phương án phụ thu nhiên liệu trên các đường bay quốc tế, dự kiến áp dụng ngay đầu tháng 4.2026. Đây là bước đi không thể trì hoãn để cứu vãn dòng tiền.

Tuy nhiên, nhìn sâu hơn vào vấn đề, việc tạm dừng các đường bay địa phương và tăng giá vé chỉ là giải pháp tình thế. Về lâu dài, ngành hàng không cần một chiến lược quản trị rủi ro năng lượng bền vững hơn, bao gồm việc đẩy mạnh nghiệp vụ bảo hiểm giá nhiên liệu và tối ưu hóa đội tàu bay tiết kiệm năng lượng.