Hàng triệu lượt thử tấn công mạng khi doanh nghiệp, chính phủ chạy đua vá lỗi PHP

Trước đó, hôm 21/10, một số chính phủ ở châu Âu và các khu vực khác đã chủ động ngừng hoạt động một số website để phòng ngừa rủi ro, trong khi những đơn vị vận hành website nỗ lực bảo mật hệ thống đang sử dụng PHP.

Việc tạm ngừng khẩn cấp các dịch vụ ngân hàng, hàng không, đường sắt, thuế và chính phủ từ Nhật Bản đến Phần Lan cho thấy các hệ thống công cộng và doanh nghiệp phụ thuộc nhiều đến mức nào vào PHP. Sự việc cũng cho thấy việc khắc phục nhanh các lỗ hổng bảo mật khó khăn ra sao một khi thông tin về chúng được công khai.

PHP là ngôn ngữ lập trình mã nguồn mở, miễn phí, được sử dụng rộng rãi để xây dựng và vận hành website, ứng dụng web. Khi người dùng mở một trang web, máy chủ chạy PHP sẽ xử lý và tập hợp nội dung, sau đó gửi đến trình duyệt của người dùng.

PHP cũng là một trong những công nghệ được sử dụng rộng rãi nhất trên Internet. Theo W3Techs - công ty theo dõi công nghệ web, PHP vận hành khoảng 70% số website có thể xác định được ngôn ngữ lập trình sử dụng.

PHP là nền tảng phía sau WordPress, hệ thống quản lý nội dung đang được sử dụng trên khoảng 43% tổng số website toàn cầu, từ blog cá nhân, trang web doanh nghiệp nhỏ đến cổng thông tin chính phủ, cửa hàng trực tuyến và trang tin tức.

“PHP hiện diện ở khắp nơi. Nó âm thầm vận hành các website sử dụng WordPress, Drupal, Joomla và Magento, nền tảng lưu trữ web dùng chung, bảng điều khiển quản trị và rất nhiều phần mềm thậm chí không công bố rằng sử dụng PHP ở bên trong”, công ty an ninh mạng Huntress viết trong một bài đăng trên blog.

Theo các nhà nghiên cứu an ninh mạng, hai lỗ hổng được gọi chung là PHP2Shell có thể cho phép hacker thực thi mã độc từ xa trên các máy chủ bị ảnh hưởng, qua đó có nguy cơ làm lộ dữ liệu nhạy cảm. Không phải mọi website sử dụng PHP đều có lỗ hổng, nhưng việc công nghệ này được sử dụng rộng rãi khiến giới chuyên gia lo ngại các cuộc tấn công có thể lan rộng trên quy mô lớn.

Hai lỗ hổng bắt nguồn từ lỗi trong cách PHP xử lý bộ nhớ và trạng thái nội bộ khi gặp sự cố trong quá trình xử lý yêu cầu từ website. Hacker có thể khai thác lỗi này bằng nhiều cách để chạy phần mềm trái phép trên các máy chủ sử dụng phiên bản PHP bị ảnh hưởng và chưa được vá.

CEO Microsoft: “Đã lâu lắm rồi mới thấy một tình huống như thế”

"Đây là một ngày và một đêm không ngủ với những người làm trong lĩnh vực CNTT và an ninh mạng... Đã lâu lắm rồi tôi mới thấy một tình huống như thế này", ông Satya Nadella, Giám đốc điều hành Microsoft, phát biểu tại một sự kiện của công ty ở thành phố Cologne (Đức) hôm 22/10.

Satya Nadella nói rằng sự việc cho thấy tầm quan trọng của việc xây dựng các hệ thống số có thể được bảo trì và bảo vệ an toàn.

Hôm 21/10, các nhà phát triển PHP đã phát hành những bản cập nhật khẩn cấp để khắc phục các lỗ hổng tồn tại âm thầm trong phần mềm suốt nhiều năm trước khi được phát hiện nhờ AI (trí tuệ nhân tạo). Họ kêu gọi người dùng “cập nhật ngay lập tức”.

“Thông tin chi tiết về các lỗ hổng này được công khai trước khi bản vá sẵn sàng, và kể từ đó đã có những báo cáo về các cuộc tấn công mạng”, bà Madeline Lawrence, đồng sáng lập công ty an ninh mạng Aikido Security (Bỉ), cho biết.

“Vì vậy, các doanh nghiệp đang chạy đua cập nhật hệ thống trong khi những kẻ tấn công có thể sử dụng AI để khai thác lỗ hổng. Đó chính là cuộc chạy đua hiện nay”, Madeline Lawrence nói thêm.

Hàng triệu lượt thử tấn công mạng

Theo Cloudflare - nhà cung cấp dịch vụ bảo mật web và điện toán đám mây, số lượt thử khai thác lỗ hổng đã tăng vọt lên hàng triệu khi các doanh nghiệp và chính phủ triển khai bản vá, đồng thời tạm ngừng website để đề phòng rủi ro.

“Trong 10 giờ trước khi thông tin được công bố rộng rãi, chúng tôi ghi nhận hàng nghìn lượt thử khai thác lỗ hổng trên toàn bộ mạng lưới. Con số này tăng lên hàng chục nghìn lượt trong 45 phút sau khi công bố, lên hàng trăm nghìn lượt trong vòng 2 giờ và hiện đã lên đến hàng triệu lượt”, ông Matthew Prince, Giám đốc điều hành Cloudflare, viết trên mạng xã hội X vào cuối ngày 21/10.

Cloudflare là một trong những nhà cung cấp hạ tầng Internet quan trọng nhất thế giới, chuyên cung cấp dịch vụ mạng phân phối nội dung (CDN), bảo mật web và định tuyến lưu lượng. Nói một cách khác, Cloudflare đóng vai trò như “đường cao tốc” giúp dữ liệu từ máy chủ của các dịch vụ lớn đến được người dùng nhanh, ổn định và an toàn hơn.

Cloudflare giúp tăng tốc tải trang bằng cách lưu và phân phối nội dung từ các máy chủ gần người dùng; bảo vệ website khỏi các cuộc tấn công mạng (DDoS, bot độc hại, khai thác lỗ hổng); giảm chi phí băng thông và tải cho máy chủ gốc.

Công ty Mỹ hiện xử lí khoảng 20% lưu lượng web toàn cầu, một con số rất lớn với bất kì đơn vị hạ tầng internet nào.

Từ Nhật Bản đến Phần Lan

Hôm 22/10, nhiều doanh nghiệp Nhật Bản, trong đó có công ty môi giới chứng khoán Nomura, tập đoàn tài chính Mitsubishi UFJ Financial Group, hãng hàng không ANA và công ty đường sắt East Japan Railway, cho biết đã tạm ngừng các dịch vụ trực tuyến như một phần trong các biện pháp ứng phó khẩn cấp.

Tập đoàn bảo hiểm Tokio Marine Holdings thông báo đã tạm ngừng hoạt động website của một công ty thành viên.

Bộ Tài chính Nhật Bản và Cơ quan Khí tượng Nhật Bản hạn chế một phần các dịch vụ trực tuyến để triển khai biện pháp bảo đảm an toàn. Trong khi đó, Cơ quan Thuế quốc gia Nhật Bản tạm thời ngừng cung cấp dịch vụ trực tuyến.

Việc chủ động ngừng các dịch vụ để phòng ngừa rủi ro cho thấy mối lo ngại về an ninh mạng ở Nhật Bản ngày càng gia tăng. Theo dữ liệu của TrendAI, trong 9 tháng đầu năm 2026, Nhật Bản ghi nhận số vụ việc an ninh mạng nhiều hơn tổng số vụ trong cả năm 2025.

Tập đoàn viễn thông Orange (Pháp) cho biết đã tạm thời hạn chế truy cập một số website và ứng dụng sử dụng PHP tại nhiều công ty thành viên để phòng ngừa rủi ro.

Tencent Cloud, một trong những nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây lớn nhất Trung Quốc, khuyến nghị khách hàng cài đặt các phiên bản PHP đã được cập nhật, nhưng không kêu gọi đóng cửa hàng loạt website.

Valtori - đơn vị cung cấp dịch vụ công nghệ thông tin cho chính phủ Phần Lan - thông báo đã tiếp tục cài đặt các bản vá bảo mật PHP trong đêm và đang từng bước gỡ bỏ những biện pháp chặn dịch vụ mang tính phòng ngừa. Trước đó một ngày, Valtori đã tạm dừng các dịch vụ web công cộng của chính phủ Phần Lan.

“Việc khôi phục dịch vụ có thể mất vài ngày, thậm chí vài tuần, bởi ngoài cập nhật phần mềm, các hệ thống còn cần được kiểm thử cẩn thận”, ông Hannu Naumanen, Tổng giám đốc Valtori, tuyên bố.

Valtori khẳng định rằng tình trạng gián đoạn dịch vụ không phải do các lỗ hổng bị khai thác hay do một vụ tấn công mạng, đồng thời cho biết chưa ghi nhận bất kì trường hợp nào các lỗ hổng này bị khai thác trên thực tế.

Trung Quốc và Hàn Quốc cảnh báo về hai lỗ hổng PHP

Hôm 22/10, một số chính phủ châu Á đã yêu cầu kiểm tra an ninh mạng liên quan đến hai lỗ hổng PHP.

Bộ Công nghiệp Trung Quốc kêu gọi các tổ chức và người dùng lập tức kiểm tra hệ thống, nâng cấp lên phiên bản PHP mới nhất đã được bảo mật. Cơ quan này cũng khuyến nghị tăng cường giám sát an ninh mạng, đồng thời thay đổi tài khoản, mật khẩu và khóa bảo mật khi cần thiết.

Hàn Quốc nâng mức cảnh báo an ninh mạng với khu vực tư nhân và kích hoạt các biện pháp ứng phó khẩn cấp do lo ngại nguy cơ tấn công mạng gia tăng.