HLV Mai Đức Chung và dấu ấn hơn nửa thế kỷ gắn bó với bóng đá Việt Nam
Được vinh danh Công dân Thủ đô ưu tú năm 2026, HLV Mai Đức Chung khép lại sự nghiệp huấn luyện sau hơn nửa thế kỷ gắn bó với bóng đá. Dấu ấn lớn nhất của ông là 6 HCV SEA Games và hành trình đưa đội tuyển nữ Việt Nam lần đầu dự World Cup năm 2023.
Ngày 9/10, HLV Mai Đức Chung được vinh danh là một trong 9 Công dân Thủ đô ưu tú năm 2026 tại Hà Nội, nhân dịp kỷ niệm 72 năm Ngày Giải phóng Thủ đô. Trước đó, năm 2025, ông được trao danh hiệu Anh hùng Lao động. Hai năm liên tiếp được ghi nhận là dấu mốc đáng chú ý trong sự nghiệp của nhà cầm quân sinh năm 1950.
Người hâm mộ thường nhớ đến Mai Đức Chung qua những thành công của đội tuyển nữ Việt Nam, đặc biệt là sáu lần giành HCV SEA Games và tấm vé dự World Cup nữ 2023. Nhưng trước khi trở thành HLV trưởng đội tuyển nữ, ông đã trải qua nhiều năm thi đấu, huấn luyện tại các CLB, đội tuyển trẻ và đội tuyển nam quốc gia.
Giấc mơ từ sân Hàng Đẫy
Mai Đức Chung sinh năm 1950 tại Hà Nội. Tuổi thơ của ông gắn với sân Hàng Đẫy, nơi mẹ từng làm việc. Có điều kiện tiếp xúc với bóng đá từ nhỏ, ông sớm chọn môn thể thao này thay vì theo nghề giáo viên sau khi học tại Trường Đại học Thể dục thể thao Từ Sơn.
Ông bắt đầu sự nghiệp cầu thủ ở đội Xe ca Hà Nội, từ đó có biệt danh Chung “xe ca”. Năm 1975, ông chuyển sang khoác áo Tổng cục Đường sắt, một trong những đội bóng mạnh của miền Bắc thời điểm ấy.
Ngày 7/11/1976, Tổng cục Đường sắt gặp Cảng Sài Gòn trên sân Thống Nhất trong trận đấu được chú ý sau ngày đất nước thống nhất. Mai Đức Chung đánh đầu mở tỷ số ở phút 28, trước khi Lê Thụy Hải ghi bàn ấn định chiến thắng 2-0. Năm 1980, ông cùng Tổng cục Đường sắt vô địch giải bóng đá A1 toàn quốc, danh hiệu vô địch quốc gia duy nhất trong sự nghiệp cầu thủ của ông.
Sau khi giải nghệ năm 1984, Mai Đức Chung chuyển sang huấn luyện. Ông từng dẫn dắt các CLB Hà Nội ACB, Bình Dương, Thanh Hóa và Navibank Sài Gòn. Ở cấp đội tuyển, ông làm việc với các đội trẻ, từng là trợ lý đội tuyển quốc gia và được giao nhiệm vụ HLV trưởng tạm quyền đội tuyển nam năm 2017.
Năm 2008, ông dẫn dắt U22 Việt Nam vô địch Merdeka Cup tại Malaysia sau khi thắng đội chủ nhà trên chấm luân lưu ở trận chung kết. Một năm sau, ông cùng Bình Dương vào bán kết AFC Cup. Những dấu mốc này cho thấy kinh nghiệm của Mai Đức Chung không chỉ giới hạn ở bóng đá nữ.
Năm 2017, sau khi HLV Nguyễn Hữu Thắng từ chức vì thất bại tại SEA Games 29, Mai Đức Chung được giao tạm quyền dẫn dắt đội tuyển nam. Ông giúp Việt Nam thắng Campuchia ở cả hai lượt trận vòng loại Asian Cup 2019, trước khi bàn giao đội tuyển cho HLV Park Hang-seo.
Người nhiều lần nhận nhiệm vụ khó
Trong sự nghiệp, Mai Đức Chung không ít lần được giao dẫn dắt đội bóng trong giai đoạn chuyển giao hoặc khi ban huấn luyện thay đổi. Ông từng được gọi là HLV “chữa cháy” vì thường phải tiếp quản công việc trong thời gian chuẩn bị ngắn, trong khi yêu cầu về kết quả vẫn cao.
Nhưng phần sự nghiệp gắn bó lâu dài và tạo dấu ấn rõ nhất của ông là bóng đá nữ Việt Nam.
Mai Đức Chung bắt đầu làm việc với bóng đá nữ từ những năm 1990, khi số lượng CLB còn ít, giải đấu chưa nhiều, điều kiện tập luyện và thu nhập của cầu thủ đều hạn chế. Trong khi bóng đá nam có hệ thống CLB và nguồn lực tài chính lớn hơn, bóng đá nữ phải duy trì lực lượng trong điều kiện khó khăn hơn.
Qua nhiều giai đoạn dẫn dắt đội tuyển nữ, ông làm việc với nhiều thế hệ cầu thủ, từ những người giành HCV SEA Games đầu những năm 2000 đến Huỳnh Như, Tuyết Dung, Hải Yến, Bích Thùy và Thanh Nhã.
Dưới thời Mai Đức Chung, đội tuyển nữ Việt Nam giành sáu HCV SEA Games vào các năm 2003, 2005, 2017, 2019, 2021 và 2023. Đáng chú ý, đội tuyển vô địch bốn kỳ liên tiếp từ năm 2017 đến 2023. Năm 2019, đội còn giành chức vô địch Đông Nam Á.
Các cầu thủ thường gọi ông là “bố Chung”, cách xưng hô thể hiện sự gần gũi sau nhiều năm cùng tập luyện và thi đấu. Ông cũng nhiều lần đề cập đến những khó khăn của cầu thủ nữ, đặc biệt là thu nhập và cơ hội nghề nghiệp sau khi giải nghệ.
World Cup 2023: Cột mốc lớn nhất
Thành tích nổi bật nhất trong sự nghiệp của Mai Đức Chung là cùng đội tuyển nữ Việt Nam giành quyền tham dự World Cup 2023. Tại Asian Cup nữ 2022, đội tuyển vượt qua những khó khăn về lực lượng, trong đó có ảnh hưởng của dịch COVID-19, để giành suất dự vòng chung kết thế giới lần đầu tiên trong lịch sử bóng đá Việt Nam.
Tại World Cup 2023 ở Australia và New Zealand, tuyển nữ Việt Nam lần đầu góp mặt ở sân chơi lớn nhất của bóng đá nữ thế giới. Đội không vượt qua vòng bảng, nhưng việc giành quyền tham dự giải đã đánh dấu một bước tiến của bóng đá nữ Việt Nam sau nhiều năm tích lũy ở khu vực và châu lục.
Thành tích ấy không chỉ đến từ một giải đấu. Đội tuyển đã duy trì vị thế hàng đầu Đông Nam Á qua nhiều thế hệ cầu thủ, trong khi nguồn tuyển chọn trong nước và điều kiện phát triển bóng đá nữ vẫn còn hạn chế. Việc giữ được sự ổn định về thành tích qua các giai đoạn là một trong những dấu ấn trong thời gian Mai Đức Chung dẫn dắt đội tuyển.
Kết thúc sự nghiệp sau Asian Cup 2026
Sau World Cup 2023, Mai Đức Chung từng chia tay đội tuyển nữ. Tuy nhiên, tháng 5/2024, ông trở lại theo đề nghị của Liên đoàn Bóng đá Việt Nam (VFF), tiếp tục dẫn dắt đội tuyển qua các giải đấu trong giai đoạn cuối sự nghiệp.
Tại SEA Games 33 cuối năm 2025, đội tuyển nữ Việt Nam giành HCB sau khi thua Philippines ở loạt sút luân lưu trong trận chung kết. Đến Asian Cup nữ 2026, Việt Nam không vượt qua vòng bảng và không giành được vé dự World Cup nữ 2027. Đây là kết quả không như mong muốn ở giải đấu cuối cùng của ông trên cương vị HLV trưởng.
Sự nghiệp của Mai Đức Chung không chỉ có những chức vô địch. Ông từng trải qua những lần tiếp quản đội bóng trong hoàn cảnh khó khăn, những thất bại ở các giải đấu lớn và nhiều giai đoạn phải xây dựng lại lực lượng. Nhưng qua hơn nửa thế kỷ làm cầu thủ rồi HLV, ông vẫn gắn bó với bóng đá Việt Nam, đặc biệt là đội tuyển nữ.
Danh hiệu Công dân Thủ đô ưu tú năm 2026 là sự ghi nhận của Hà Nội đối với một người sinh ra và bắt đầu chơi bóng tại thành phố này, trước khi làm việc ở nhiều địa phương và đóng góp cho bóng đá quốc gia. Sau danh hiệu Anh hùng Lao động năm 2025, sự vinh danh mới tiếp tục ghi nhận những đóng góp của ông ở một chặng đường dài.
Ở tuổi 75, Mai Đức Chung đã khép lại công việc huấn luyện đội tuyển nữ. Sáu HCV SEA Games và tấm vé dự World Cup 2023 là những cột mốc nổi bật, nhưng hành trình của ông còn được tạo nên từ nhiều năm làm việc với các CLB, đội tuyển trẻ và những thế hệ cầu thủ khác nhau. Đó là phần quan trọng trong sự nghiệp của một HLV đã dành hơn nửa thế kỷ cho bóng đá Việt Nam.
.jpg)