‘iPhone Baby’ và vụ rò rỉ ảnh iPhone 18 Pro phơi bày cuộc chiến chuỗi cung ứng Trung - Ấn

Vụ hack Tata Electronics làm rò rỉ ảnh iPhone 18 Pro

Giới lãnh đạo Trung Quốc đang tìm cách giữ các công ty quốc tế tiếp tục phụ thuộc vào chuỗi cung ứng tại nước này.

“Điều như thế này sẽ không bao giờ xảy ra ở Trung Quốc”, theo Ma Shouhua, chuyên gia sửa chữa iPhone tại Hoa Cường Bắc - chợ điện tử lớn nhất Trung Quốc ở thành phố Thâm Quyến.

Gần đây, Ma Shouhua đăng một video thu hút lượng lớn người xem trên mạng xã hội, trong đó trình bày những thông số được cho là của các mẫu iPhone 18 Pro sắp ra mắt. Những thông tin này nằm trong số tài liệu bị rò rỉ sau vụ tấn công mạng vào Tata Electronics.

Tata Electronics xác nhận với kênh CNBC rằng đã xảy ra một "sự cố an ninh mạng" nhưng khẳng định vụ việc "không gây ảnh hưởng đến hoạt động kinh doanh của công ty". Tata Electronics không tiết lộ có tài liệu hay dữ liệu nào bị đánh cắp hay không.

Theo một số nguồn tin, World Leaks hồi tháng 6 đã tấn công mạng Tata Electronics - đối tác của Apple tại Ấn Độ chuyên sản xuất linh kiện và lắp ráp iPhone - rồi phát tán hơn 200.000 file dữ liệu với tổng dung lượng hơn 630 GB lên dark web (mạng tối). Các nhà phân tích nhận định đây là vụ rò rỉ dữ liệu lớn nhất trong lịch sử Apple.

Theo Reuters, dữ liệu bị đánh cắp bao gồm danh sách linh kiện, thông tin nhà cung ứng và ảnh iPhone 18 Pro chưa được Apple công bố. Các tài liệu này còn tiết lộ chi tiết về các chip trên bo mạch chủ cùng hàng trăm linh kiện khác của thiết bị.

Apple từ chối bình luận về vụ rò rỉ cũng như kế hoạch với chuỗi cung ứng của hãng.

"Ấn Độ đã chứng minh có thể mở rộng quy mô sản xuất. Bây giờ, họ phải chứng minh có thể mở rộng niềm tin", ông Christopher Tang, giáo sư chuyên về quản trị chuỗi cung ứng toàn cầu tại Đại học California - Los Angeles (Mỹ), chia sẻ với trang SCMP.

Theo Christopher Tang, dù Ấn Độ đã thành công trong việc mở rộng các dây chuyền lắp ráp sử dụng nhiều lao động, thu hút các nhà cung cấp lớn như Foxconn (Đài Loan) và Tata Electronics, đồng thời tận dụng hiệu quả các chính sách ưu đãi của chính phủ, vụ tấn công mạng cho thấy hệ sinh thái sản xuất của nước này vẫn còn yếu ở ba khía cạnh quan trọng: Quản trị và bảo mật thông tin; kỹ luật và năng lực quản lí của các nhà cung cấp; khả năng tích hợp giữa vận hành sản xuất và an ninh mạng.

"Ấn Độ hoàn toàn có thể trở thành một trung tâm sản xuất toàn cầu lớn. Song để vượt Trung Quốc và trở thành 'công xưởng số một thế giới' lại là mục tiêu khó hơn rất nhiều", ông nhận định.

Theo Christopher Tang, điều đáng lo ngại nhất của vụ rò rỉ là lợi thế cạnh tranh của Apple không chỉ phụ thuộc vào hệ thống bảo mật nội bộ mà còn dựa trên toàn bộ mạng lưới đối tác sản xuất toàn cầu.

"Vụ việc này có thể khiến Apple thận trọng hơn trong việc chuyển giao các dữ liệu thiết kế nhạy cảm nhất và triển khai sản xuất hàng loạt những dòng sản phẩm phức tạp nhất tại các trung tâm sản xuất mới", ông nhận định.

Đây cũng không phải thử thách đầu tiên với ngành sản xuất của Ấn Độ. Năm 2024, một vụ hỏa hoạn tại nhà máy Tata Electronics ở bang Tamil Nadu từng khiến hoạt động sản xuất bị đình trệ.

Tuy vậy, giới phân tích cho rằng sự cố lần này sẽ không làm thay đổi vai trò ngày càng quan trọng của Ấn Độ trong chiến lược đa dạng hóa chuỗi cung ứng của Apple.

Việc Apple tiếp tục mở rộng sản xuất tại Ấn Độ đang diễn ra ngày càng rõ rệt. Theo hãng nghiên cứu thị trường Counterpoint Research, năm 2022, chỉ khoảng 6% iPhone trên toàn cầu được sản xuất ở Ấn Độ. Đến năm 2026, tỉ lệ này được dự báo vượt 25%.

Vụ rò rỉ dữ liệu tại Tata Electronics có thể chưa đủ nghiêm trọng để khiến Apple thay đổi chiến lược chuỗi cung ứng và dường như cũng ít rủi ro hơn so với những lo ngại ban đầu.

Tarun Pathak, Giám đốc nghiên cứu tại Counterpoint Research, cho rằng đây sẽ là một quá trình khắc phục và cải thiện, chứ không phải mối đe dọa có thể làm đổ vỡ quan hệ hợp tác giữa Tata Electronics và Apple.

Ông dự đoán vụ việc sẽ buộc toàn bộ ngành điện tử phải rà soát lại hạ tầng công nghệ thông tin và hệ thống an ninh mạng.

Trung Quốc tìm cách giữ lợi thế chuỗi cung ứng

Trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị gia tăng, việc phụ thuộc vào Trung Quốc trở nên rủi ro hơn với các công ty Mỹ. Điều này thúc đẩy Apple và nhiều doanh nghiệp khác đẩy mạnh đa dạng hóa chuỗi cung ứng. Năm ngoái, Apple lần đầu tiên sản xuất các smartphone cao cấp nhất của mình là dòng iPhone 17 Pro tại Ấn Độ.

Cuộc cạnh tranh với Ấn Độ trong sản xuất iPhone và các thiết bị khác khiến giới chức Trung Quốc lo ngại.

Tờ Thời báo Hoàn cầu (Trung Quốc) hồi tháng 7 cảnh báo về “những điểm yếu mang tính hệ thống của mô hình Made in India (Sản xuất tại Ấn Độ), đồng thời lập luận rằng việc tái tạo các chuỗi cung ứng tại những quốc gia khác “không phải nhiệm vụ dễ dàng”.

Trung Quốc đang tìm cách duy trì vai trò trung tâm của mình trong chuỗi cung ứng toàn cầu, giữa bối cảnh ngày càng phải cạnh tranh với các quốc gia có chi phí sản xuất thấp hơn.

Trong một báo cáo công bố hồi tháng 5 cùng Rhodium Group, Phòng Thương mại Mỹ cho rằng Trung Quốc đang “sử dụng các quy định và biện pháp cưỡng ép kinh tế” để củng cố quyền kiểm soát với những chuỗi cung ứng quan trọng.

“Trung Quốc đã siết kiểm soát với các khoáng sản quan trọng và công nghệ chế biến, mở rộng các hạn chế sang các sản phẩm ở những khâu hạ nguồn thông qua các quy định có hiệu lực ngoài lãnh thổ, đồng thời đưa ra những công cụ pháp lí mới làm gia tăng chi phí với các doanh nghiệp và chính phủ muốn giảm phụ thuộc vào Trung Quốc”, trích báo cáo.

Sản phẩm hạ nguồn là những sản phẩm được tạo ra ở các công đoạn phía sau trong chuỗi cung ứng, thường bằng cách sử dụng nguyên liệu, linh kiện hoặc sản phẩm trung gian từ các công đoạn trước đó.

"iPhone Baby" giá 29 USD

Trong chuyến thăm chợ điện tử Hoa Cường Bắc (nơi có mua bán các mẫu iPhone cũ) gần đây, CNBC đã trò chuyện với một số kỹ thuật viên có tiếng về khả năng tân trang, sửa chữa và lắp ráp lại thiết bị. Họ khẳng định việc tái tạo một chiếc iPhone 18 Pro gần như là điều không thể, bất chấp những cuộc thảo luận sôi nổi trên mạng xã hội Trung Quốc về khả năng này.

“Bạn thực sự không thể làm được gì từ những bản vẽ đó. Cùng lắm là bạn có thể làm ốp điện thoại”, người bán hàng tên Guo Youliang nói.

Dù có tay nghề cao, các kỹ thuật viên tại Hoa Cường Bắc nói rằng họ không thể có được những linh kiện quan trọng của iPhone, chủ yếu là chip và phần mềm.

“Nhìn bên ngoài có thể giống iPhone, nhưng bên trong hoàn toàn khác”, Wang Shun (chuyên gia sửa chữa iPhone) nói khi đang sửa thiết bị tại quầy hàng trong chợ.

Một ví dụ là mẫu “17 Pro Mini” có giá 29 USD, còn được gọi là “iPhone Baby”. Chiếc điện thoại nhái này sở hữu thiết kế giống iPhone 17 Pro, thậm chí có cả màu cam vũ trụ vốn là màu độc quyền của dòng smartphone này. Tuy nhiên, “iPhone Baby” lại chạy hệ điều hành Android thay vì iOS.

Apple đã ngừng sản xuất các phiên bản iPhone kích thước mini sau iPhone 13 Mini.

Mẫu iPhone 18 Pro/Pro Max và iPhone màn hình gập đầu tiên của Apple được dự đoán sẽ ra mắt vào tháng 9 tới.

Mẹo check chỉ số bức xạ trên iPhone

Không tăng giá iPhone, Apple đạt tăng trưởng doanh thu quý II mạnh nhất 5 năm?

Apple lập kỉ lục doanh thu iPhone nhưng vẫn khiến Phố Wall thất vọng